Met raketten naar het altaar

Thom Houweling bleef de mensen om hem heen verbazen; door lid te worden van de CPN, door opzichtige kleren te dragen en met een curieuze protestactie tegen de oorlog in Vietnam....

Thom Houweling, op 10 maart op 71-jarige leeftijd overleden, was een ongediplomeerd vormingswerker die voorzitter werd van SIGRA, de Samenwerkende Instellingen in de Gezondheidszorg in de Regio Amsterdam. Hij was voorzitter van de Schorerstichting ter bevordering van gezondheid en welzijn van homo’s en lesbo’s. Jarenlang was hij – groot, mooi en fors – actief lid van de CPN, omdat hij geloofde in de communistische idealen. Hij wilde de wereld verbeteren en trok speels de aandacht; met een rode lok in het haar, een brede James Dean-das op het keurige overhemd of met witte zomerschoenen op een plechtige bijeenkomst. Hij werd gevormd door de katholieke verkennersbeweging, waar hij in de roerige jaren zestig werkzaam was op het landelijk hoofdkwartier in Den Haag en te veel overhoop haalde om te mogen blijven. De afgelopen jaren leed hij aan een weinig bekende vorm van dementie, frontotemporale dementie, die zijn karakter en persoonlijkheid veranderde. De man die zich altijd om het lot van anderen had bekommerd, begreep niet meer wat mensen bewoog. Hij verloor het vermogen tot zelfreflectie en ging, tot veler verbazing, schilderen; in mooie, warme kleuren. Hij was blij en genoot van het moment. Hij keek televisie en kon Mr. Bean knap imiteren.

Hij werd geboren in de Korte Leidsedwarsstraat in Amsterdam, als de jongste van zeven kinderen. Zijn vader was lasser en zijn moeder had een snoep- en tabakswinkeltje. Hij werd verwend, was, grapte de familie, ‘moeders apengatje’. Hij was slim en had weinig vriendjes. Op een keer moest hij met zijn oma over het Weteringsplantsoen liep van de Duitsers kijken naar de executie van een groep verzetsstrijders.

Als enige van het gezin ging hij naar de middelbare school. Hij was een enthousiast zeeverkenner en wilde priester worden; ging naar het seminarie, maar kwam snel weer thuis. Hij studeerde een paar jaar scheikunde, kon zijn draai niet vinden en nam, toen zijn moeder stierf, het tabakswinkeltje over. Snel kreeg hij de kans om op het hoofdkantoor van de katholieke verkenners te komen. Hij gaf opleidingen en trainingen, zat vol ideeën. Op een kamp waar een paar duizend verkenners bijeen waren, organiseerde hij – ten tijde van de Vietnamoorlog- de eucharistieviering in de openlucht. De klokken van de kapel luidden en een groep verkenners liep met reuze raketten op de schouder naar het altaar. Uit luidsprekers galmde het vrome lied ‘Te Lourdes in de bergen’. De dienst werd afgelast, hij kreeg een reprimande, het conflict bleef smeulen. Hij werd voortdurend ter verantwoording geroepen, maar over zijn verhouding met collega en levenspartner, Sjef van Bommel, werd angstig gezwegen. Ten slotte moest hij vertrekken en toen de directeur gevraagd werd of hij wist dat Thom homoseksueel was, luidde het antwoord: ‘Nee, maar als ik het had geweten, had ik hem gewaarschuwd.’

Hij ging, zonder diploma’s, les geven op de sociale academie, adviseerde actievoerders en hielp mensen in geestelijke nood. Vervolgens werd hij directeur van het verzorgingshuis De Drie Hoven en veroorzaakte ophef toen hij Sonja Barend vertelde dat ‘onze bewoners’ hun hond mochten houden.

Hij vervulde een hoofdrol in ‘Benjamin en de anderen’ een tv-documentaire over dementie en een jaar geleden was er een tentoonstelling van zijn schilderijen; om, zoals zijn partner Sjef zei, te laten zien hoe gelukkig Thoms leven is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden