Met pijn in het hart weg voor water

Woningen in de Noordwaard worden onteigend zodat het rivierwater zich over het land kan verspreiden...

Sinds haar huwelijksdag, 22 jaar geleden, woont ze in het huisje aan de dijk. Lies van den Heuvel (44) krijgt soms kippenvel als ze denkt aan het moment dat ze haar ‘eigen stekkie’ moet verlaten. Dat stekkie te midden van een weids ongerept landschap waarin ze soms reeën ziet lopen.

De woning van Lies van den Heuvel en haar man aan de Bandijk in de Noordwaard bij Werkendam zal moeten wijken voor het water. Het huis dat nu nog veilig tegen de dijk aan schurkt, komt straks in een gebied te liggen dat zal onderlopen als het water in de Nieuwe Merwede hoog staat. In de Bandijk worden gaten gemaakt, zodat het rivierwater zich over het land kan verspreiden en een stuk verder weer in de Merwede terug kan stromen.

Van den Heuvel wil niet weg, maar realiseert zich dat er geen keuze meer is. Haar huis ligt bijna twee meter onder het maaiveld. ‘Ik ben in deze omgeving geboren en opgegroeid en ben erg aan deze plek gehecht.’

Het huis van Van den Heuvel is een van de ongeveer 25 woningen in de Noordwaard die worden onteigend. In totaal krijgen ongeveer tweehonderd bewoners van de Noordwaard te maken met het zogeheten project Ruimte voor Water, maar die hoeven niet allemaal te verhuizen. Staatssecretaris Huizinga (Verkeer en Waterstaat) besloot eerder deze week een schadevergoeding toe te kennen aan eigenaren van woningen of bedrijven die als gevolg van de dijkverplaatsing in waarde dalen.

Van den Heuvel heeft geen idee wat haar zal worden aangeboden. Een nieuwe woning met een aardig stukje grond? Een huis met uitzicht op de rivier, zoals haar man, muskusratbestrijder in de Biesbosch, graag zou willen?

Even verderop, aan de Muggenwaard, woont boer Rien de Regt (64). Zijn boerderij ligt wat hoger dan het huis van Van den Heuvel en kan volgens de plannen van het Rijk blijven staan. Maar zijn land – 72 hectare prima landbouwgrond – zal geregeld onderlopen.

In Werkendam zegt menigeen tegen hem: Rien, je bent bijna 65, accepteer de schadevergoeding en ga met dat geld van je pensioen genieten. Helaas ligt het niet zo eenvoudig. De 27-jarige zoon van Rien maakt zich op om het bedrijf over te nemen. Rien: ‘Je wil ervoor zorgen dat hij ermee verder kan.’

Rien van Regt vertrok ruim dertig jaar geleden uit de polder Munnikenland bij slot Loevestein, waar zijn land en zijn huis herhaaldelijk vol water stonden. Dat hij nu opnieuw voor het water moet vertrekken, steekt wel. Vandaar zijn protestbord: ‘Wel ruimte voor de rivieren. Waar is de ruimte voor ons?’ Maar ook hij beseft dat er geen ontkomen aan is. Nu wordt het onderhandelen met het Rijk over geld. Om welke bedragen dat gaat? Tonnen, miljoenen? Daar praat Van Regt liever niet over.

Wethouder Jan Luteijn van Werkendam erkent dat ‘onteigening altijd emotioneel is’, maar hij verdedigt de ‘robuuste’ maatregel van de rijksoverheid, die volgens hem minder ingrijpend is en minder mensen treft dan de alternatieve plannen. De betrokkenen in de Noordwaard krijgen in september, na de vakantie, uitleg over de schaderegeling. Eigenaren van wie een pand niet wordt onteigend, krijgen dan de keuze: verkopen aan het Rijk of blijven wonen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden