Met onverminderde liefde

De eindstand van het Tal Herdenkingstoernooi in Moskou doet vermoeden dat enkele oudere topspelers een uitnodiging te veel hadden geaccepteerd. Op de laatste plaats eindigde Vladimir Kramnik, die met een score van 3 uit 9 een dieptepunt in zijn carrière bereikte. Nauwelijks beter was het resultaat van de man op de voorlaatste plaats. Viswanathan Anand won één partij en verloor net als Kramnik driemaal.


Hoop voor de toekomst kunnen de wereldkampioen en zijn voorganger putten uit de prestatie van generatiegenoot Boris Gelfand, die met een score van 6 uit 9 het toernooi ongeslagen op zijn naam schreef, een half punt voor Magnus Carlsen. Kasparov was 41 toen hij stopte met schaken en Kramnik (38) laat af en toe doorschemeren dat ook zijn afscheid aanstaande is, maar Gelfand gaat door, met onverminderde liefde voor het spel. Afgelopen maandag vierde hij zijn 45ste verjaardag.


Vaak heeft Gelfand gezegd dat hij wordt geïnspireerd door het voorbeeld van Efim Geller. Net ingewijd in de geheimen van het spel zag Gelfand in zijn geboortestad Minsk hoe Geller in 1979 op 54-jarige leeftijd kampioen van de Sovjet-Unie werd. We kunnen er dus op rekenen dat Gelfand nog lang op het hoogste niveau zal spelen. Over negen jaar zal hij extra gevaarlijk zijn.


Een van zijn drie overwinningen in Moskou behaalde Gelfand tegen Hikaru Nakamura, die een heel merkwaardig toernooi speelde. De Amerikaan werd op de eerste dag platgewalst door Mamedjarov, maar deed het daarna heel aardig met een tussensprint van 4,5 uit 5. Daarna was het afgelopen en verloor hij zijn laatste drie partijen. Hij had een half toernooi te veel gespeeld.


Nakamura - Gelfand


Moskou, Tal memorial 2013


1. e4 c5 2. Pf3 Pc6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 e5 6. Pdb5 d6 7. Lg5 a6 8. Pa3 b5 9. Lxf6 gxf6 10. Pd5 f5 11. c4 b4 12. Pc2 fxe4 13. g3 Lg7 14. Lg2 0-0 15. Lxe4


Ook in aanmerking komt 15. Pcxb4 Pxb4 16. Pxb4 Lb7 17. 0-0.


15 ... Tb8 16. b3 f5 17. Lg2 e4 18. Tb1 Da5 19. 0-0 Dxa2 20. Pde3


Een kritiek moment. Gelfand liet na afloop zien dat zwart uitstekend staat na 20. Pf4 Le5 21. Dd5+ Kh8 22. Dxc6 Dxc2 23. Tfc1 Da2 24. c5 Lb7. Hij besteedde geen aandacht aan een andere mogelijkheid die veel principiëler is. Als wit berust in pionverlies en op aanval speelt met 20 f3! exf3 21. Lxf3, heeft zwart het niet gemakkelijk.


20 ... Da5 21. Dxd6 Tf6 22. Df4 De5


Na 22 ... Dc5 vreesde Gelfand de mogelijkheid 23. g4!? fxg4 24. Dxe4.


23. Dxe5 Pxe5 24. Pd5 Tf7! 25. Pcxb4


Deze pionwinst is slechts tijdelijk.


25 ... a5 26. Pc2 Tfb7 27. Pce3


Sterker is 27. Tbd1 (27 ... Txb3 28. Pe7+ Kf8 29. Pxc8 Txc8 30. Pd4)


Zie diagram 1


27 ... Pc6


In tijdnood kiest zwart de veiligste zet. Zeer in aanmerking kwam 27 ... a4 28. b4 en nu de lastig te vinden stille zet 28 ... Le6! (dreigt 29 ... Pxc4).


28. c5 Txb3 29. Pb6


Met 29. Txb3 Txb3 30. g4 fxg4 31. Lxe4 kon wit aansturen op remise.


29 Txb1 30. Txb1 Le6 31. Lf1 Ld4 32. Tb5 Kf7 33. Pec4 Kg7


Om niet steeds rekening te hoeven houden met een schaakje op d6.


34. Pd6


Wit heeft het niet gemakkelijk. Zo faalt 34. Pxa5? op 34 ... Pa7! 35. Tb1 Lxc5.


34 ... Kf6 35. Pa4?


Te ver weg van de koningsvleugel. Nu kan zwart op aanval spelen.


35 ... e3! 36. fxe3 Lxe3+ 37. Kg2 Ld5+ 38. Kh3 Txb5 39. Lxb5 Pe5 40. Pc3 Lf3


Zie diagram 2


Door de ongelukkige positie van de witte koning is geen verdediging mogelijk. De eerste zorg is 41 ... Pg4 met de dreiging 42 ... Pf2 mat.


41. Le2 Lxe2 42. Pd5+


Na 42. Pxe2 Lxc5 beslist de vrije a-pion.


42 ... Kg5 43. Pxe3 Pg4 44. Kg2


Ook na 44. Pdc4 Lf3 verliest wit een stuk.


44 ... Pxe3+ 45. Kf2 Pc4


Wit geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden