Met olie uit plastic is de cirkel rond

Met een uniek product kan de maakindustrie in Nederland blijven, dachten ze bij Petrogas. Het werd een machine die plastic omzet in olie. 'We maken van niets iets, en dat is fantastisch.'

Bedrijf: Petrogas

Waar: Eindhoven, Gouda

Sinds: 1949

Aantal werknemers: 198

Jaaromzet: 60 miljoen euro

Het zijn geluiden die we niet vaak genoeg kunnen horen. De gierende uithalen van een schuurmachine. Een steeksleutel die op een harde vloer valt. Het zachte knetteren van een lasser. De galmende radio met arbeidsvitaminen. Dit zijn de geluiden van het echte werk.


Dit is de Eindhovense werkplaats van Petrogas, een ingenieursbureau annex installatiebedrijf voor de petrochemische industrie. Overal liggen stukken buis: dun, dik, recht, bochtjes, met van die draaiwielen erop, met drukmeters, soms los, soms al verbonden tot een ingewikkelde knoop van toekomstige olie- en gasstromen. De beste lasser van Nederland loopt hier rond, zegt verkoopdirecteur Edwin Hoogwerf. 'Vakkanjer 2010. Daar zijn we best trots op.'


En er is meer waar ze trots op zijn. Eind vorige week maakte het bedrijf bekend dat het olie uit plastic gaat halen. Het bedrijf, dat al bijna 65 jaar installaties maakt die olie en gas verwerken tot chemische producten, draait het proces om: als uit olie plastic kan worden gemaakt, kan uit plastic ook olie worden gemaakt. De cirkel is rond.


'De installaties zullen vooral diesel produceren, maar kunnen ook benzine of kerosine draaien', zegt Hoogwerf. 'Het gaat erom hoe de koolwaterstofketens worden opgeknipt. Kwestie van heel selectief temperatuurgebruik. Het procedé is niet uniek. Wat wel uniek is, is dat de diesel die er bij ons uitkomt zo schoon is dat hij voldoet aan de Europese norm, en dus gelijk kan worden gebruikt.'


Bedenker van het proces is het Zwitserse bedrijf Diesoil, dat een eerste proefinstallatie heeft gebouwd. Petrogas is nu in de arm genomen om de echte commerciële fabrieken te gaan bouwen. De eerste komt in Duitsland, in de buurt van Dresden, waar een gemeente op deze manier werk wil gaan maken van plastic afval. 'En dan kan het hard gaan', zegt Hoogwerf. Diesoil hoopt tientallen van die installaties per jaar te gaan verkopen. 'Er zit heel veel werk aan te komen.'


Reken maar uit: elk apparaat levert Petrogas 15 miljoen euro (omzet) op. Als het bedrijf er tien per jaar mag gaan bouwen, is dat 150 miljoen euro - tweeënhalf keer de huidige omzet. 'We zullen stevig moeten uitbreiden.'


Blijven

Een jaar geleden vroeg het management van het bedrijf zich af of ze hun apparaten wel in Nederland moesten blijven bouwen. Veel klanten zitten in het Midden-Oosten, en de concurrentie zit in lagelonenlanden als Korea, Turkije en zelfs Italië. Maar nee, we blijven hier, was de conclusie. Hoogwerf: 'We hebben hier wel honderd man in de werkplaats met een gezin, een hypotheek, en mensen die hoog niveau leveren. De conclusie was: we moeten op zoek naar high-end producten. Iets unieks.'


En dat vonden ze, in hun netwerk van klanten en opdrachtgevers. Diesoil zocht naar een Europese partner om zijn gepatenteerde plastic-idee te realiseren - made in Europe staat toch voor kwaliteit. 'Nu kan het maakdeel van ons bedrijf weer jaren vooruit', zegt Hoogwerf.


Een standaardinstallatie verwerkt straks zo'n duizend kilo plastic per uur. Wanneer je drie van die 'treinen' naast elkaar zet leveren ze ruim 22 duizend ton diesel per jaar (15 procent van het plastic wordt gebruikt om de installatie te stoken), genoeg voor ruim twintigduizend auto's. Volgens Hoogwerf is de marge zo'n 40 cent per liter diesel, en verdienen de apparaten zich in drie jaar terug.


'Dat is voor drie partijen interessant: afvalverwerkers, gemeenten en private investeerders. Je hoeft er alleen maar geld in te steken, Diesoil kan de machines voor je exploiteren.'


Gaat dat niet ten koste van de recycling? Volgens Hoogwerf niet. 'We gebruiken het deel van het plastic dat nu wordt verbrand, zoals polyethyleen. Bij verbranding wordt er ook energie uit gehaald, maar dat is niet zo heel efficiënt. Het komt er met dit proces toch op neer dat je fossiele brandstoffen bespaart.'


Verliesgevend

Petrogas werd in 1949 opgericht en leverde in de jaren zestig in veel steden een belangrijke bijdrage aan de omschakeling van stadsgas op aardgas. Na een aantal keer te zijn overgenomen werd het in de jaren negentig onderdeel van Gastec, een ingenieursbureau en kennisinstituut voor het Nederlandse gaswezen. Maar het lukte steeds minder goed om de kennis te 'vermarkten', zoals beleidsmakers en innovatiefans dat zo graag willen. Petrogas leidde een zieltogend en verliesgevend bestaan. Totdat binnen het bedrijf iemand opstond die dacht: ik kan dat beter.


Die man was Chris van der Ree, een hts'er die al jaren voor Petrogas werkte - begonnen als opbouwer in de buitendienst werd hij vervolgens inbedrijfsteller, tekenaar, manager. Hij kon de teloorgang niet langer aanzien.


'Gastec was een ambtenarenclub', zegt Van der Ree door de telefoon vanuit het kantoor in Gouda. 'Ze durfden geen fouten te maken. Ze deden veel papierwerk, maar durfden niets te maken. Ik dacht: dat kunnen we anders.'


Samen met Jan van Zuilekom, die een werkplaats had in Eindhoven waaraan Gastec af en toe werk uitbesteedde, kocht hij in 2004 Petrogas. Ze gooiden de dure, al te academische krachten eruit, en gingen de aanwezige kennis omzetten in echte apparaten. 'Als iets klopt op papier, moet je het ook durven te maken', zegt Van der Ree. 'Natuurlijk is de eerste installatie nooit honderd procent goed. Je probeert hem uit, en dan moet je hem verbeteren. Maar wat je precies moet verbeteren weet je pas als je het hebt gemaakt.'


In 2009 stapte het aannemersbedrijf Mourik in de onderneming. Daarmee kreeg Petrogas meer financiële massa achter zich. 'Niet onbelangrijk in een tijd waarin meer bedrijven omvallen dan anders', zegt adjunct-directeur Jan Kees van Vliet. 'Opdrachtgevers willen toch inschatten wat de kans is dat die leverancier langer blijft bestaan dan onze overeenkomst duurt. Die kans is met ons groter, als conservatief gefinancieerd familiebedrijf.' Mourik bezit nu 60 procent van Petrogas, Van der Ree en Van Zuilekom ieder 20 procent.


'Wat ik van Cees Mourik geleerd heb', zegt Van der Ree, 'is dat je moet zeilen met de wind die er is. De economische situatie is nu wat minder gunstig, dan moet je creatief zijn, op zoek naar de krenten in de pap. Die hebben we gevonden met Diesoil.'


En zo kun je best maakindustrie in Nederland houden, zegt hij. 'We maken van niets iets, en dat is fantastisch. Als ik kijk naar onze ijzerwerkers, onze lassers, dan ben ik daar verschrikkelijk trots op. Ik heb de kennis van die mannen nodig om onze engineering beter te maken. Doordat we dingen maken, kunnen we weer andere dingen bedenken. De vakmannen verdienen het voor ons.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden