Met of zonder Piet: inpakpapier door de jaren heen

Pakpapier voor Sinterklaas is in het verleden vaak veranderd. We werpen met historica en pakpapierdeskundige Madelein Duijvestijn een blik op inpakpapier door de jaren heen. Klik op de afbeeldingen om haar uitleg te lezen; hier vindt u het volledige interview (+). 

Historica en pakpapierdeskundige Madelein Duijvestijn: 'In eerste instantie had je alleen nog een witte achtergrond, waar figuurtjes op werden gedrukt. Die vellen werden eigenlijk alleen gebruikt om Sinterklaaspoppen mee in te pakken, met een mooie strik eromheen. Pas eind jaren vijftig kwamen er achtergrondkleuren en ging men drukken op flexodruk of koperdiepdruk.' Marcel Wogram
Dit inpakpapier is bruikbaar voor Sinterklaas én Kerst Marcel Wogram
Duijvestijn: 'Het pakpapier weerspiegelde maatschappelijke veranderingen, zoals de intrede van het 50 kilometer per uur-verkeersbord. Dan zie je Sint in een auto met zo'n bord. Of ten tijde van de eerste maanlanding: Sint in een raket. Er verschenen hele tafereeltjes op het papier: Sint en Piet samen op het dak aan het werk. Of gezellige huiskamers, vol met kinderen en cadeaus. Marcel Wogram
Pakpapier in de jaren zestig en zeventig. Duijvestijn: 'Veel mensen kregen tv's met een antenne op het dak. Dat was meteen op het papier te zien.'

Jan Carel Zadoks, ook verzamelaar van pakpapier en schrijver van het boek Sinterklaas verpakt - vijftig jaar Sint Nicolaas inwikkelpapier: 'In de hippietijd werd het pakpapier versierd met Indiase motieven. En in de jaren zeventig rukte het juten behang op. Dat modieuze interieur zag je direct in het sintpapier.'
Marcel Wogram
Zadoks vindt vooral de jaren zeventig een opmerkelijk tijd: 'Toen vond men Zwarte Piet racistisch. Naast wit, werden de Pieten groen en blauw.' Zo ook op dit pakpapier uit de jaren zeventig. Marcel Wogram
Geen Zwarte Pieten, geen Witte Pieten, geen roetveegpieten: dit inpakpapier is volledig pietneutraal. Marcel Wogram
Ook op dit pakpapier hebben de pieten geen zwarte kleur. Maar na een paar jaar was die golf van correcte pieten echter alweer van het pakpapier verdwenen. Zadoks: 'Begin jaren tachtig waren ze weer zwart.' Marcel Wogram
Zadoks: 'In de jaren negentig kwam het milieu op de agenda te staan en zag je sinterklaaspapier dat eruit zag als kringlooppapier. Maar deze tijd werd verder vooral gekenmerkt door de zogenaamde 'kindpieten'. Het was toen pedagogisch modern om kinderen de rol van Sinterklaas en Zwarte Piet te geven. Ook om duidelijk te maken dat Sint en Piet geen volwassenen zijn waar je bang voor hoefde te zijn.' Marcel Wogram
'Pedagogisch modern' inpakpier met kinderlijke tekeningen uit de jaren negentig. Marcel Wogram
Peter Barthel, hoogleraar sterrenkunde in Groningen ontdekte dat door de hele geschiedenis van het pakpapier heen de halve maan vrijwel altijd verkeerd staat afgebeeld. 'In mijn onderzoek zag ik dat in plaats van de avondmaan met de sikkel aan de rechterkant je altijd de ochtendmaan - met de sikkel links getekend - ziet. Dat is fout, want we hebben geen pakjesochtend, maar pakjesavond. Een C-maan zie je alleen 's ochtends om 04:00.' Marcel Wogram
Ook op dit inpakpaier is een zogenaamde ochtendmaan te zien. Marcel Wogram
Marcel Wogram
Hema pakpapier van dit jaar met roetveegpieten. Aurélie Geurts

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden