Met noodtoestand zet president Venezuela verhoudingen verder op scherp

De Venezolaanse president Nicolas Maduro heeft de algemene noodtoestand uitgeroepen, bedreigt fabriekseigenaren met arrestatie en houdt komend weekend grootschalige militaire oefeningen. Volgens de socialistische autocraat zijn de maatregelen nodig om de economische crisis het hoofd te bieden en het land te beschermen tegen een buitenlandse invasie.

De Venezolaanse president Nicolas Maduro. Beeld epa

Vier maanden geleden riep Maduro al een economische noodtoestand uit in het Zuid-Amerikaanse land. Sindsdien regeert hij per decreet. Afgelopen vrijdag kondigde hij aan deze maatregel met nog eens twee maanden te verlengen, en liet weten dat in het hele land een algemene noodtoestand van kracht wordt. 'Dat geeft me voldoende macht om alle nationale en internationale bedreigingen het hoofd te bieden.'

Met de maatregelen zet Maduro de toch al explosieve verhoudingen in het land verder op scherp. In december won de oppositie een twee derde meerderheid in het parlement, maar Maduro zet de volksvertegenwoordigers met behulp van het Hooggerechtshof buitenspel. De oppositie probeert nu een referendum te organiseren die het mogelijk maakt vroegtijdig presidentsverkiezingen te houden.

Maduro, die nog maar 20 procent van de bevolking achter zich heeft, stelt alles in het werk dit te voorkomen. Hij beschuldigt de oppositie ervan een staatsgreep te beramen, in samenwerking met de Verenigde Staten en Colombia. Volgens Maduro heeft de Colombiaanse ex-president Alvaro Uribe 'buitenlandse legers gevraagd in te grijpen in Venezuela'.

Onvrede

Opponenten van de regering vrezen dat met de algemene noodtoestand het recht op samenscholing en vrij verkeer aan banden zal worden gelegd, wat het moeilijker maakt de vier miljoen handtekeningen te verzamelen die nodig zijn om het referendum te organiseren. Zij zien de aangekondigde militaire oefeningen als een poging tot intimidatie.

Zaterdag gingen woedende Venezolanen de straat op om hun onvrede te uiten. 'Als ze de democratische weg blokkeren, weet ik niet wat er kan gebeuren in dit land', aldus oppositieleider Henrique Capriles tijdens de demonstratie. Capriles verloor in 2013 nipt de verkiezingen van Maduro, en is een van de belangrijkste voorvechters van het referendum. 'Venezuela is een bom die ieder moment kan ontploffen', aldus de politicus.

De onvrede in Venezuela is groot en breed gedeeld. Het land gaat gebukt onder een diepe economische crisis, vorig jaar bedroeg de inflatie bijna 200 procent, en de economie kromp met 5,7 procent. Er is extreme schaarste aan levensmiddelen, elektriciteit is gerantsoeneerd, en plunderingen zijn aan de orde van de dag. In ziekenhuizen sterven patiënten vanwege stroomuitval en het nijpende gebrek aan medicijnen en apparatuur.

Tegenstander van Maduro noemt de president een nachtmerrie. Beeld ap

Olieprijzen

De crisis is op de eerste plaats veroorzaakt door de sterk gedaalde olieprijzen. Venezuela is voor meer dan 90 procent afhankelijk van olie inkomsten en heeft geen dollars meer voor de import. Daar komt bij dat de binnenlandse productie door economisch wanbeleid vrijwel volledig stil ligt. De regering heeft fabrieken en boerderijen genationaliseerd, maar slaagt er niet in de productie op gang te houden.

Ook fabrieken die nog wel in private handen zijn produceren nauwelijks. Polar, Venezuela's grootste voedsel en bierfabriek, kondigde onlangs aan de productie van bier te staken omdat ze geen toegang hebben tot dollars om gerst te importeren.

Maduro beschuldigt de ondernemers ervan onderdeel uit te maken van een internationaal complot om chaos in het land te creëren en de regering omver te werpen. Tijdens een pro-regering demonstratie zaterdag dreigde hij de fabriekseigenaren te arresteren en riep de bevolking op onproductieve bedrijven te bezetten. 'Jullie gaan me helpen de fabrieken te herstellen die door de bourgeoisie zijn plat gelegd', aldus de president.

Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.