Analyse Handelsoorlog VS-China

Met nieuwe sancties treft Trump nu China’s paradepaardje: technologie

Met het op de zwarte lijst zetten van 28 Chinese bedrijven en staatsorganen wegens onderdrukking van de Oeigoeren, raakt de regering-Trump China op een gevoelige plek: de technologie.

‘Heropvoedingskamp’ voor Oeigoeren in Xinjiang. Beeld AFP

De sancties komen aan de vooravond van nieuwe vredesbesprekingen met China later deze week, die een eind moeten maken aan de vendetta tussen de twee landen, die zich telkens wreken met nieuwe miljardenheffingen op elkaars exportproducten, in een nu al 15 maanden durende spiraal van economisch geweld. Na puntenslijpers, telefoons, grasmaaiers en andere Chinese waar heeft Trump het vizier nu gericht op acht paradepaardjes van Chinese kunstmatige intelligentie, het speerpunt in president Xi Jinpings missie om van China ’s werelds grootste economische supermacht te maken.

De acht bedrijven, allemaal makers van beveiligingscamera’s, gezichtsherkenningssoftware en andere surveillancetechnologie, zijn volgens de Amerikaanse regering betrokken bij ‘China’s campagne van onderdrukking’ tegen de Oeigoeren en andere islamitische minderheden in de West-Chinese provincie Xinjiang. Sinds 2017 zijn naar schatting van mensenrechtenorganisaties zeker 1 miljoen Oeigoeren opgesloten in kolossale interneringskampen – door de Chinese regering ‘heropvoedingscentra’ genoemd – waar ze onder dwang Mandarijn leren, Chinese wetsartikelen in hun kop stampen, communistische liederen zingen en hun geloof moeten afzweren.

De in naam autonome regio Xinjiang is de laatste jaren in een totalitaire staat veranderd, waarin niet alleen hoofddoekjes, islamitische babynamen en ‘abnormaal’ lange baarden verboden zijn, maar de Chinese staat de 11 miljoen Oeigoeren bovendien dwingt om dna en andere biometrische data af te staan, of software te installeren op hun telefoons om hun sms’jes en surfgeschiedenis te kunnen bespieden. Dit alles geschiedt volgens China in het kader van terreurpreventie. Tot in de moskee worden de Oeigoeren gevolgd met gezichtsherkennende camera’s.

Seksuele vernederingen

The Washington Post publiceerde vrijdag een exposé over de The Handmaid’s Tale-achtige repressie in Xinjiang: Oeigoerse vrouwen vertelden de krant over de verkrachtingen, gedwongen abortussen en seksuele vernederingen die ze ondergingen in een van Xinjiangs tientallen interneringskampen. En dan is er nog het lot van de kinderen van Oeigoerse gevangenen, van wie er ettelijke duizenden gehersenspoeld worden in speciale tehuizen, ‘wellicht het wreedste element van de Chinese onderdrukking in Xinjiang’, zoals Human Rights Watch het onlangs verwoordde.

De Amerikaanse regering ‘kan en wil de brute onderdrukking van etnische minderheden in China niet tolereren’, zei minister van Handel Wilbur Ross dinsdag bij de aankondiging van de nieuwe sancties. Dat de acht Chinese techbedrijven – onder wie Hikvision, marktleider in beveiligingscamera’s, en de gezichtsherkenningsstart-up SenseTime – op de zwarte lijst zijn gezet betekent dat ze geen producten uit de Verenigde Staten meer mogen importeren zonder toestemming van de Amerikaanse regering. Een strop, want hun productie is deels afhankelijk van Amerikaanse import, zoals Californische computerchips van Intel of Ambarella. Eerder dit jaar onderwierp president Trump de Chinese telecomgigant Huawei al aan dezelfde behandeling.

De Chinese regering heeft dinsdag hard uitgehaald naar de VS. De Amerikaanse regering moet ophouden zich te bemoeien met de zaken van China, zei een Chinese regeringswoordvoerder. China heeft de handelsoorlog met de Verenigde Staten aangegrepen om zich minder afhankelijk te maken van de import van Amerikaanse techbedrijven. Zo kondigde Huawei al aan voortaan zelf besturingssystemen te gaan ontwikkelen om op de eigen telefoons te installeren. Geen land investeerde de afgelopen jaren zoveel in zelflerende machines, robotica en andere technologieën als China, in een poging tegen 2030 wereldleider op het gebied van kunstmatige intelligentie te zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden