Met nieuw stucwerk naar 't Einde van de Eeuw

Zeven jaar na zijn eeuwfeest-renovatie wacht het Concertgebouw al weer een nieuwe grootscheepse opknapbeurt...

Van onze verslaggever

Roland de Beer

AMSTERDAM

Echt verbijsterend is dat niet. Met zijn 700 duizend bezoekers per jaar hoort het Concertgebouw tot de drukstbezochte podiuminstellingen ter wereld. Het 'gewone' seizoen kent statistieken van rond zeventig concerten per maand. Het bedrijf staat zelfs in juli en augustus niet meer stil.

Bezoekers van de Robeco-zomerconcerten zijn vertrouwd met temperaturen van roemruchte hoogte - soms 40 graden of meer. Ook in het voorjaar en tijdens Holland Festival wordt vaak geleden.

De NV Het Concertgebouw wil dat leed nu verzachten. Radicale oplossingen mogen daarbij overigens niet worden verwacht. Belangrijker dan de temperatuur en het vochtgehalte in de Grote Zaal is nog altijd de akoestiek.

Het bestaande luchtverversingssysteem voert buitenlucht aan, hoe heet of droog die ook is. Een airconditioning is niet aan te leggen zonder het gebouw - ook akoestisch - overhoop te halen.

De Concertgebouwdirectie voelt daar begrijpelijkerwijs niets voor. Gestreefd wordt naar een compromis, een systeem dat binnenkomende lucht kan bevochtigen, en zonodig licht afkoelen. Volgens akoestici van het bureau Peutz, die ook hier weer het laatste woord hebben, is dit zonder risico's te realiseren.

De gipsen guirlandes en rozetten die voor 1963 in grote massa het plafond verfraaiden, hebben de akoestici nog in studie. Maar hoe hun oordeel ook uitvalt over het plan het oude stucwerk in ere te herstellen, gestuct zal er worden, of er nu gereconstrueerd wordt, of alleen gerepareerd. De frequente 'plafondbespeling' door televisieploegen, met hangende lichtconstructies en camera's, is door de architect Van Gendt in de jaren 1880 uiteraard niet voorzien. Zoals hij ook de intensiteit van het huidige concertleven niet heeft bevroed.

Het Concertgebouw, dat onderhoudstechnisch in een voortdurende staat van paraatheid verkeert, draagt zelf in niet geringe mate bij aan die drukte. Grote huurders zijn het Concertgebouworkest, het Nederlands Philharmonisch en de omroepen van de Zaterdagmatinee. Maar de grootste huurder van het Concertgebouw is de eigen dochterstichting, die het komend seizoen weer 202 concerten programmeert - exclusief 43 lunchconcerten.

Een sterk accent ligt komend seizoen op de kamermuziek, met - onder meer - vier series met strijkkwartetten en pianotrio's. Onder het motto Het strijkkwartet 1920-1995 herdenken zes kwartetten het 75-jarig bestaan van een gerichte programmering in de Kleine Zaal, met muziek van 1920 tot heden.

Nieuw is de samenwerking met de NCRV-radio in series onder het motto Einde van een eeuw, een meerjarig initiatief waarin men op het jaar 2000 afstevent met muziek van honderd jaar terug.

Dat het Concertgebouw niet alleen zijn eigen geschiedenis reproduceert, mag blijken uit de serie Carte blanche die met de VPRO geplooid is rond Reinbert de Leeuw in de Grote Zaal. De Leeuw opent de serie 3 september met een spectaculair programma waarin een voorschot wordt genomen op het 'ensemblejaar 1996': 104 musici uit zes ensembles nemen twee maal Stockhausens Gruppen voor hun rekening - en Goebajdoelina's Stimmen verstummen.

De Leeuw is, behalve voor zijn zes Carte blanche-programma's (waaaronder een met Mstislav Rostropovich als cellist en als dirigent an het Conertgebouworkest), ook verantwoordelijk voor de programmering van een 'Extra vocale serie' met cycli van Kurtág, Schönberg, Schat, Goehr en Schumann.

Verder masterclasses, een serie met recente Nederlandse muziek, en verspreide premières van drie opdrachtstukken (Kerstens, Ansink, Van Keulen). Nieuw is ook een serie Rising stars met jonge musici uit binnen- en buitenland, een samenwerkingsverband met vijf andere zalen in Europa. Onder de langzamerhand vertrouwde 'Wereldberoemde Symfonieorkesten', 'Grote Solisten' en 'Wereldberoemde Barokorkesten' valt de aankondiging op van Frans Brüggens Orkest van de Achttiende Eeuw, dat in oktober Mendelssohn speelt onder leiding van Edo de Waart.

Maar het meest verbluffende is wel dat dit alles volgens de prognose weer gewoon doorgaat. Dwars door de nieuwe renovatie heen, als onder plaatselijke verdoving.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.