InterviewZelfscan app

Met Nederlandse apps inzicht krijgen in de coronapandemie: ‘De techniek kan miljoenen gebruikers aan’

Door het gebruik van apps hoopt het kabinet een beter beeld te krijgen van de ontwikkeling van de coronapandemie in Nederland. De zelfscan-app van het Amsterdamse OLVG en ontwikkelaar Luscii heeft inmiddels meer dan 70 duizend actieve gebruikers. 

De corona-app van het LUMCBeeld LUMC

Twee apps vormen ‘de kern van het nieuwe testbeleid’, kondigde minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) dinsdagavond aan. Het kabinet wil met de gegevens uit apps inventariseren hoe de coronapandemie zich ontwikkelt. Een app neemt het contactonderzoek van de GGD voor een deel over en stuurt op basis van gebruikersdata een waarschuwing naar iedereen die in contact is geweest met een coronapatiënt.

De tweede app waar minister De Jonge aan refereerde is al sinds 16 maart in gebruik en nadien meer dan 90 duizend keer gedownload: de zelfscan-app van het OLVG, ontwikkeld door Luscii en medici van het Amsterdamse OLVG. De 74 duizend actieve gebruikers vullen dagelijks een vragenlijst in over lichamelijke kenmerken als lichaamstemperatuur, verkoudheid en kortademigheid. Medisch specialisten geven vervolgens adviezen en brengen gebruikers met ernstige symptomen in contact met een arts.

Aanvankelijk was de app alleen beschikbaar voor inwoners rondom Amsterdam, maar inmiddels is de online zelfscan ook te downloaden in Nijmegen, Drenthe, Utrecht, Enschede, Almelo, Den Bosch en de regio Rotterdam. ‘De app en de architectuur daarvan is zo ontworpen dat we kunnen opschalen’, zegt Daan Dohmen, ceo van Luscii. ‘De techniek kan het aan dat miljoenen gebruikers de app downloaden en gebruiken.’

Teruggebeld na klachten

De app kan niet vaststellen of iemand besmet is met het coronavirus, maar meet slechts de kenmerken van het virus. Bij symptomen die wijzen op een besmetting vindt er binnen 24 uur telefonisch overleg plaats tussen een arts en de app-gebruiker. Tot dusver zijn 46 duizend app-gebruikers teruggebeld na aanhoudende klachten; 59 patiënten zijn doorverwezen naar de spoedeisende hulp, 129 naar een huisarts en 23 naar een huisartsenpost.

De Corona-app van het LUMCBeeld LUMC

Het RIVM meldt dagelijks het aantal positief geteste coronapatiënten met duidelijke klachten. Maar het daadwerkelijke aantal besmettingen ligt waarschijnlijk hoger doordat niet iedereen getest kan worden. Met de zelfscan-apps hoopt het kabinet een beter beeld te krijgen van de omvang en ontwikkeling van het virus, vooral bij mensen met milde klachten. 

Hoe meer mensen de app actief gebruiken, hoe beter en betrouwbaarder het beeld over de ontwikkeling van de epidemie. ‘Maar het is nog te vroeg om te spreken over nieuwe inzichten dankzij de app’, zegt OLVG-longarts Herre Reesink. ‘Wel kunnen we mensen met lichte symptomen geruststellen en mensen met zwaardere klachten medisch begeleiden. Dat is iets dat we vooraf hoopten te bereiken met de app.’

‘Dit is een medische dienst, waarvan het beleid wordt bepaald door long- en huisartsen van alle participerende ziekenhuizen’, zegt Reesink. ‘We voorzagen dat de druk op het bestaande systeem groot werd en in Amsterdam wilden we daarom kijken hoe technologie kon helpen als ondersteuning. Luscii had de basis voor de app al klaar. Het OLVG heeft toen een medisch team opgericht voor de begeleiding.’

Vrijblijvend

Vooralsnog hebben de huidige apps een vrijblijvend karakter, maar dinsdag sloot De Jonge een verplichte installatie niet op voorhand uit. Wel hamerde de minister herhaaldelijk op het belang van privacy. Bij de OLVG-app komt die niet in het gedrang doordat de keuze voor de zelfscan bij de gebruiker zelf ligt, die ook toestemming geeft om zijn gegevens door medische specialisten te laten inzien. Opgehaalde data worden geanonimiseerd en gebruikt voor vervolgonderzoek naar de verspreiding en bestrijding van het coronavirus. 

Contactonderzoek is niet mogelijk met de techniek, benadrukt OLVG-arts Reesink. ‘De app heeft geen track & trace functie en kan contactmomenten dus niet traceren. Dat onderwerp is bij ons niet aan de orde geweest.’

Meer over corona-apps en privacy:

Het kabinet zal alleen apps inzetten bij de bestrijding van de coronavirus als de privacy kan worden gegarandeerd. Met die belofte trachtte minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) woensdag de zorgen in de Tweede Kamer weg te nemen over mogelijke privacyschendingen.

De zelfscan-app van het Amsterdamse OLVG en ontwikkelaar Luscii heeft inmiddels meer dan 70 duizend actieve gebruikers die dagelijks een vragenlijst invullen over lichamelijke kenmerken als lichaamstemperatuur, verkoudheid en kortademigheid. Medisch specialisten geven vervolgens adviezen en brengen gebruikers met ernstige symptomen in contact met een arts.

De regering wil met een tracking-app de verspreiding van het coronavirus indammen. Dat klinkt Koreaans, Big Brother-achtig en eng. Maar dat hoeft niet. Dit zijn de vier uitdagingen van de app.

Een groep van 130 Europese experts wil een app voor smartphones ontwikkelen die bijhoudt waar mobiele telefoons zich bevinden. 

Nederlandse app-makers zijn klaar voor een corona-app. Maar de overheid hapt niet. 

Apps kunnen helpen de coronacrisis te bezweren, helpt dit privacy om zeep? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden