Met multiplechoice scoren de besten niet het beste

Olaf Tempelman schrijft de komende weken dagelijks over de examens.

Eindexamens worden uitgedeeld Beeld anp

Wie is Henry Keizer?

A: De voorzitter van Transparancy International
B: Een ondernemer
C: Een integere ondernemer
D: Een uitvaartondernemer met de methodes en het uiterlijk van kapitalisten uit socialistische cartoons van 1890

Wie in Nederland zijn eindexamen wil halen, redt het niet zonder gevoel voor de multiplechoicevraag. Een typische meerkeuzevraag bevat meestal één antwoord dat duidelijk fout is, één dat minder duidelijk fout is, één dat niet echt goed is en één dat wel echt goed is. De meest gegeven tip bij het beantwoorden van dit soort vragen is bijna even oud als de methode zelf: het goede antwoord is het antwoord waarvan je als eerste denkt dat het goede is, wijzigingen zijn meestal in je nadeel, vertrouw op je intuïtie. Vergelijk het met mensen die zichzelf tijdens het spreken van een vreemde taal corrigeren: in negen van de tien gevallen doen ze dat ten onrechte.

In deze tak van sport is het gevoelsmatige weten koning. Ik lees geen Spaans, maar ik heb een keer 'op gevoel' een zeven gehaald voor een havotekst Spaans. Een germaniste en oud-gymnasiumdocente Duits vertelde me dat ze elk jaar de eindexamens Duits, Frans en Engels maakt. Bij Frans en Engels heeft ze altijd nul fouten, bij Duits is haar dat nog nooit gelukt.

Zie hier wat er niet aan multiplechoice deugt en wat flink wat critici al vaak hebben geroepen: het zijn niet de besten die het best scoren. Verenigingen van hoogbegaafden vragen al jaren aandacht voor de problemen die deze methode voor hen oplevert. Verdedigers van meerkeuze raden extra slimme mensen aan éérst zelf een antwoord te formuleren en dat te vergelijken met A, B, C of D. Maar wat als het goede antwoord er niet bij zit? Bij multiplechoice heb je het te doen met andermans antwoorden. Die kunnen onvolledig zijn, ondoordacht, subjectief. Vergelijk het aantal VVD-leden met het aantal SP-leden dat bij de openingsvraag uit dit stukje antwoord C kiest. Mensen die niet houden van associaties en interpretaties, kunnen kiezen voor antwoord B. Dat is toevallig ook een kwakzalverstip van het internet: als je het echt niet weet, gok dan B.

Lees verder

'Jemig de pemig, ze vragen wel een hoop kennis'

Hans Goedkoop maakt het havo eindexamen geschiedenis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden