Update

Met meldingen Robert M. werd niets gedaan: 'gemiste kans'

Het is een gemiste kans dat signalen en meldingen over Robert M., hoofdverdachte in de Amsterdamse misbruikzaak, niet geleid hebben tot een verdenking of een strafrechtelijk onderzoek. Dat concludeert de commissie-Gunning in haar vandaag gepubliceerde rapport over de zaak.

Voorzitter Louise Gunning-Schepers presenteert haar onderzoeksrapport naar de omvangrijke Amsterdamse zedenzaak. Beeld anp
Voorzitter Louise Gunning-Schepers presenteert haar onderzoeksrapport naar de omvangrijke Amsterdamse zedenzaak.Beeld anp

Vooral de directie van Het Hofnarretje, waar M. tussen 2007 en juni 2009 werkte, krijgt flinke kritiek. Toenmalig directeur Albert Drent heeft 'niet de verantwoordelijkheid genomen om deze incidenten adequaat en in samenhang te onderzoeken' op 'een wijze die van een houder van een kinderdagverblijf had mogen verwacht'.

Al in 2008 deden twee moeders een melding van mogelijk misbruik van hun kinderen door M. Die melding kwam wel terecht bij de politie, maar dat leidde niet tot vervolging. Volgens de commissie kan de politie hiervoor geen concrete verwijten worden gemaakt. Dat onder meer doordat een door Het Hofnarretje aangestelde adviseur niet alle informatie had doorgegeven.

Advocaat Richard Korver gaat namens enkele ouders die betrokken zijn bij de Amsterdamse zedenzaak aangifte doen tegen voormalig directeur Albert Drent. Dat liet hij weten naar aanleiding van een bericht op de lokale zender AT5. De ouders vinden het volgens Korver 'onbegrijpelijk' dat Drent door het Openbaar Ministerie (OM) niet wordt gezien als verdachte in deze zaak. 'Het verschijnen van het rapport van de commissie-Gunning geeft hier alleen maar meer aanleiding toe. Het geduld van de ouders op dit front is nu op', aldus de advocaat.

Meld Misdaad Anoniem

In 2009 deed een ex-medewerker een melding over M. bij Meld Misdaad Anoniem om dat die van plan was zelf een kinderdagverblijf op te zetten. Die melding is om onduidelijke reden niet bij de Amsterdamse politie terechtgekomen.

De commissie concludeert verder onder meer dat het misbruik heeft kunnen plaatsvinden doordat personeel in de kinderopvangverblijven niet optimaal werd gescreend. Ook waren er te veel mogelijkheden voor begeleiders om alleen met kinderen te zijn. Ook was er geen cultuur van elkaar aanspreken. Verder is het volgens de commissie zo 'dat management, medewerkers en ouders het risico van seksueel misbruik niet op het netvlies hadden'.

Aanbevelingen
Amsterdam neemt alle aanbevelingen van de commissie-Gunning voor betere beveiliging van kinderen in de opvang over. Dat heeft burgemeester Eberhard van der Laan gezegd in een reactie.

Volgens de burgemeester is een cultuuromslag nodig bij de kinderdagverblijven. 'Tot nu toe ging het altijd over de kwaliteit van de zorg. Dat moet nu hand in hand gaan met de veiligheid voor onze allerjongste kinderen.' Van der Laan onderstreept het pleidooi van de commissie voor een coördinatiepunt waar alle informatie over kindermisbruik en daders vanuit binnen- en buitenland samenkomt. 'Nu heeft iedereen één puzzelstukje in handen. Aangezien die niet bij elkaar komen, mis je informatie en is niet bekend wat het belang is van dat ene stukje.'

Bij elkaar brengen

Volgens de burgemeester is het belang om signalen en vermoedens van kindermisbruik bij elkaar te brengen groot omdat jonge kinderen zelf niet in staat zijn te vertellen wat er is gebeurd. Daarom moeten signalen van ouders en medewerkers in de kinderopvang samen worden gebracht met alle beschikbare informatie en kennis over misbruik en mogelijke daders, aldus Van der Laan.

De burgemeester gaf de commissie, onder leiding van Louise Gunning-Schepers, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en voorzitter van de Gezondheidsraad, eind december de opdracht voor het onderzoek. Doel was alle feiten en omstandigheden te bekijken met betrekking tot de vraag hoe het omvangrijke misbruik door hoofdverdachte Robert M. heeft kunnen plaatsvinden. De 27-jarige man uit Letland heeft bekend dat hij 85 zeer jonge kinderen heeft misbruikt tijdens zijn werk op kinderdagverblijven en toen hij als babysitter werkte.

Diverse partijen

De commissie doet een groot aantal aanbevelingen in haar rapport, die gericht zijn op diverse partijen. Sommige daarvan kunnen direct worden ingevoerd, anderen hebben meer tijd nodig. De gemeente, politie, justitie en GGD laten weten erop toe te zien dat de betrokken partijen hier voortvarend mee aan de slag gaan. Van der Laan wil dat alle aanbevelingen die op de gemeente van toepassing zijn voor het einde van het jaar zijn doorgevoerd.

Lees hieronder een live verslag van de persconferentie, zoals bijgehouden door vk.nl.
11.34 uur:
Er zijn geen signalen dat Robert M. twee weken op non-actief is gesteld door directeur Drent van 't Hofnarretje, zegt Gunning. Dat bericht kwam gisteravond in de publiciteit.

11.30 uur:
Er zijn verzoeken geweest tot handhaving door de GGD bij de kinderdagverblijven waar Robert M. werkte, maar die hebben volgens Gunning niets te maken met de zedenzaak of het vermoeden van seksueel misbruik.

11.28 uur:
Volgens de commissie is er een gesprek geweest met Robert M. door directeur Drent naar aanleiding van de meldingen die er waren over zijn gedrag, maar de inhoud van dat gesprek kent Gunning niet.

11.25 uur:
Bij 't Hofnarretje was een protocol voor misbruikvermoedens, maar volgens Gunning heeft het niet zo veel zin om zo'n protocol te hebben als het niet gebruikt, aangepast en besproken wordt.

11.22 uur:
Vindt de commissie dat directeur Albert Drent van 't Hofnarretje vervolgd moet worden?

Daar gaat Gunning niet over, zegt ze.

11.19 uur: Het is volgens de wet toegestaan om aan het einde van de dag, als er minder kinderen zijn, met één leidster of leider aanwezig te zijn 'op de groep'. Zou de wet op dat punt niet veranderd moeten worden?

Ja, zegt Gunning, maar daar hoeven we niet op te wachten. Morgen kan begonnen worden het het inzetten van extra krachten aan het einde van de dag, zoals veel kinderdagverblijven al doen.

11.17 uur:
In 2008 is al een melding gedaan van mogelijk misbruik door hoofdverdachte Robert M. Die melding is goed afgehandeld volgens de procedures, zegt Gunning, maar de verschillende betrokken instanties hebben niet met elkaar om tafel gezeten. De signalen zijn niet goed met elkaar gecombineerd.

11.16 uur:
Er is ruimte voor vragen.

11.14 uur:
Ingewikkelder ligt het bij oppascentrales, zegt Gunning. Ouders zouden beter op de hoogte moeten zijn van de risico's van zo'n centrale, en het mogelijke gebrek aan controle.

Hoe moeilijk dat ook is, zegt Gunning, want ouders denken, zeker niet voordat deze zaak aan het licht kwam, niet altijd aan de risico's van misbruik als ze een oppas voor hun zoon of dochter zoeken.

11.09 uur:
Pedagogisch medewerkers worden op mbo-3-noveau opgeleid, zegt Gunning. Dat is geen probleem, maar het zou goed zijn als de groep medewerkers geleid wordt door iemand met minstens een Hbo-opleiding. Ook zou er een vertrouwenspersoon aangesteld moeten worden. Zo'n vertrouwenspersoon zou bij vermoeden van misbruik advies kunnen vragen bij het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling.

Er moet een directeur komen die dat systeem kan instellen en kan beheren.

11.07 uur:
Over naar de aanbevelingen. Er moet goed gescreend worden in de kinderopvang, als allereerste vereiste, zegt commissievoorzitter Gunning.

Ook moet goed gekeken worden naar gebouwen waar kinderopvang wordt georganiseerd. De commissie heeft gezien dat dat wel kan, bij bezoeken aan andere verblijven. Er zijn gelukkig voldoende kinderdagverblijven die in orde zijn, zegt Gunning. Veel van de aanbevelingen in het rapport gaan daarover.

11.05 uur: Drie eerste conclusies:

- Medewerkers in de kinderopvang worden in het algemeen slecht gescreend

- Het is voor volwassenen in de kinderopvang tamelijk eenvoudig om zich af te zonderen met een kind

- Klachten en signalen over mogelijk misbruik op een van de kinderdagverblijven zijn weliswaar behandeld, maar niet aan elkaar gekoppeld.

Met name in 't Hofnarretje zijn de signalen van ouders niet voldoende behandeld en gecommuniceerd.

11.04 uur: Hoe heeft het kunnen gebeuren, wil iedereen weten. Dus ook de commissie.

11.01 uur:
Als uitgangspunt neemt de commissie dag kinderdagverblijven zelf verantwoordelijk zijn voor de kwaliteit voor de zorg aan 0 tot 4-jarigen. Maar, zegt commissievoorzitter Gunning, daarnaast is er toezicht en een klachteninstantie. De commissie heeft met alle betrokken instanties gesproken.

Daarnaast is er met drie andere kinderdagverblijven gesproken als vergelijkingsmateriaal. Ook is er gesproken met oudergroepen die niets te maken hebben met de zaak.

11.00 uur:
De persconferentie is begonnen. Voorzitter Louise Gunning licht haar opdracht toe.

Lees hier nog eens een uitgebreide reconstructie van hoe de misbruikzaak aan het rollen kwam.

Burgemeester Eberhard van der Laan van Amsterdam stelde de commissie in samenspraak met onder meer politie en justitie in, nadat de zedenzaak in december aan het licht was gekomen. Voorzitter is Louise Gunning-Schepers, hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en voorzitter van de Gezondheidsraad. De commissie heeft onder meer gekeken naar de bestaande regelgeving en het handelen van de betrokken creches, overheidsinstanties en andere partijen.

Robert M. heeft bekend dat hij 85 zeer jonge kinderen heeft misbruikt. Dat zou hij niet alleen hebben gedaan op de drie kinderdagverblijven waar hij werkte, maar ook tijdens het babysitten. Er zijn nog meer verdachten, onder wie zijn echtgenoot.

Louise Gunning-Schepers (M) arriveert op het Stadhuis in Amsterdam voorafgaand aan de presentatie van het onderzoeksrapport. Beeld anp
Louise Gunning-Schepers (M) arriveert op het Stadhuis in Amsterdam voorafgaand aan de presentatie van het onderzoeksrapport.Beeld anp
Kindertekening op een raam van kinderdagverblijf 't Hofnarretje aan de Van Woustraat in Amsterdam, waar hoofdverdachte Robert M. werkte. Beeld anp
Kindertekening op een raam van kinderdagverblijf 't Hofnarretje aan de Van Woustraat in Amsterdam, waar hoofdverdachte Robert M. werkte.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden