Met 'kidnapstop' zet FARC nog maar een eerste stap

M et een mengeling van hoop en scepsis hebben de Colombianen het historische communiqué van de guerrillabeweging FARC verwelkomd, waarin het oudste rebellenleger van Latijns-Amerika belooft - na bijna vijftig jaar gewapende strijd - te stoppen met het ontvoeren van burgers als middel om de FARC te financieren. Bovendien verklaarde de linkse guerrillabeweging tien door de FARC nog gegijzelde politieagenten en militairen te zullen vrijlaten. Onder hen zijn de sergeanten Luis Arturo Arcia en Luis Alfonso Beltrán Franco, die al bijna veertien jaar in de Colombiaanse jungle worden vastgehouden.


Nu heeft de FARC wel vaker meegedeeld dat er gegijzelden zouden vrijkomen. Eind vorig jaar beloofde de guerrillabeweging zes geüniformeerden te laten gaan. Die belofte is, zoals vaker, nog niet nagekomen. Vandaar dat vorige week Natalia Andrea Duarte (17) een protestmars liep naar de hoofdstad Bogotá om aandacht te vragen voor het lot van haar vader, politieman José Carlos Duarte. Hij wordt al twaalf jaar door de FARC vastgehouden.


Vandaar ook een marathonuitzending van het radioprogramma van de journalist Herbin Hoyos, De Stemmen van de Ontvoering, waarin Colombianen ontvoerde familieleden en vrienden een hart onder de riem steken.


Wat vooral opvalt bij die acties is de enorme woede die de Colombianen voelen bij de ontvoeringen door de FARC. Het is een sociale verontwaardiging, die de afgelopen jaren steeds groter is geworden en die de FARC-strijders er beslist al toe heeft aangezet minder te kidnappen, in de hoop op een beter imago.


Ga maar na: was de FARC in 2002 nog verantwoordelijk voor 1.500 ontvoeringen per jaar, vorig jaar was het aantal kidnaps gedaald tot 'slechts' 72.


Naast beeldvorming hebben ongetwijfeld ook teruglopende inkomsten een rol gespeeld bij het dalen van het aantal ontvoeringen. De FARC haalt nu eenmaal vele tientallen miljoenen méér binnen met zijn grootscheepse drugshandel. Bovendien is de FARC de voorbije jaren sterk verzwakt door het verlies van zes kopstukken en ruim de helft van zijn twintigduizend strijders, als gevolg van omvangrijke acties van het Colombiaanse leger.


Hierdoor ervaart de FARC de gegijzelden steeds vaker als een blok aan het been. De guerrillastrijders moeten tenslotte de ontvoerde mannen en vrouwen in leven proberen te houden en geregeld door de jungle verplaatsen om bevrijdingsacties te voorkomen. Bovendien zitten na de spectaculaire legeractie waarbij de beroemde politica Ingrid Betancourt in de zomer van 2008 vrijkwam, bij de FARC nauwelijks meer aansprekende personen vast die zijn te ruilen tegen gevangengenomen FARC-strijders.


Zo bezien komt de historische FARC-verklaring die een einde maakt aan een praktijk die teruggaat tot maart 1965 - toen de FARC suikermagnaat en oud-minister Harold Eder ontvoerde en doodschoot - nauwelijks als een verrassing. Het zou het begin kunnen zijn van de door veel Colombianen zo vurig gewenste vredesbesprekingen.


Met de kidnapstop is echter pas de eerste eis van president Juan Manuel Santos ingewilligd voor vredesbesprekingen. Santos wil ook dat de FARC stopt met het aanvallen van militaire en burgerdoelen. Die FARC-aanvallen lijken de voorbije weken juist geïntensiveerd te worden.


Voorlopig blijft de grootste vraag of FARC-leider Timoleón Jiménez, bijgenaamd Timoshenko, al zijn strijders aan de kidnapstop zal weten te houden. Tenslotte is al langer bekend dat 'Timochenko' de ijzeren greep op de guerrillabeweging mist die zijn voorgangers Alfonso Cano en Manuel Marulanda 'Tirofijo', de oprichter van de FARC, wel hadden.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden