Met Huismans oproep voor meer schoonheid kun je het alleen maar hartstochtelijk eens zijn

Tv-recensie Haro Kraak

Portret van kunstenaar Michel Huisman die het op zich heeft genomen het lelijke centrum van Heerlen op te knappen.

Als jonge tv-verslaggever toog Aart Zeeman steevast naar Heerlen als hij beelden van prostitutie of junks nodig had. 'Altijd raak', zei hij aan het begin van de KRO-NCRV-documentaire Een hart voor Heerlen, maandag op NPO 2. Nadat de mijnen werden gesloten vanaf 1966 was de destijds welvarende stad zieltogend geworden.

Zeeman bracht het afgelopen jaar veel tijd in Heerlen door, in het kielzog van kunstenaar Michel Huisman, die het op zich heeft genomen om het lelijke en vervallen centrum van Heerlen op te knappen. Zijn Maankwartier, een stelsel van speelse bouwwerken rond het station, moet Heerlen zijn ziel teruggeven.

Klein probleem: Huisman heeft geen bouwkunde gestudeerd. Niet gehinderd door kennis van zaken ontwierp hij een maquette met veel ronde vormen, bogen en koepels, hoge plafonds, een brug over het station en een hoge toren. Van buiten moet het een 'citadel' lijken, volgens Huisman, van binnen een berg.

Hij vond nog een aannemer die het durfde uit te voeren ook. Kosten: 180 miljoen euro. Huisman wist met zijn charme, humor en bevlogenheid de juiste mensen over te halen: raadsleden, wethouders. In de film zie je hoe aanstekelijk zijn enthousiasme is als hij een presentatie geeft over de afzichtelijke nieuwbouw in Heerlen.

Maar de kunstenaar roept ook minstens evenveel weerstand op. Een aantal vastgoedondernemers kan zijn bloed wel drinken, niet in de laatste plaats omdat Huisman zich nogal laatdunkend uitlaat over hun gebouwen, winstoogmerk en wansmaak. Actief werken ze hem tegen.

Ook een lokale politicus - Christian Petermann van de eenmansfractie Realisten, met zo'n naam weet je het meestal wel - wil Huisman kapotmaken, zoals ook met het alcoholvrije biermerk Buckler is gedaan, zegt hij in een mail. De 'kasba', noemt hij het Maankwartier schertsend, 'onze link met Marrakech', alsof elk vage verwijzing naar Arabische architectuur in Nederland per definitie misdadig zou zijn.

De film is vanuit een duidelijke betrokkenheid gemaakt: Zeeman sympathiseert met Huisman en zijn strijd tegen de rekenmeesters. Het uitgangspunt lijkt zelfs voort te komen uit een zelfinzicht van Zeeman: dat journalisten altijd aanslaan op 'wat niet deugt'. Huisman heeft eindelijk een keer bedacht: 'Hoe dan wel?'

Michel Huisman.

Niks mis met een subjectieve insteek, maar voor het definitieve oordeel over het Maankwartier kan de kijker alleen op zijn instinct vertrouwen, toch een beetje mager. Er komen voor- en tegenstanders aan het woord, maar die hebben allemaal een belang. Bovendien is het Maankwartier pas eind 2018 af, dus het blijft voorlopig lastig te zeggen hoe geslaagd het project is.

Een hart voor Heerlen laat zich dan ook het best bekijken als een portret van een excentrieke kunstenaar en visionair, met wild grijs haar, een geweldige schaterlach en goede oneliners. Of zijn levenswerk Heerlen ten goede komt, weet je niet, nog niet, maar met zijn oproep voor meer frivoliteit en schoonheid in de stad kun je het alleen maar hartstochtelijk eens zijn.

Meer over