Profiel

Met het vertrek van Super Sarko verliest Frankrijk een fascinerend fenomeen

Nicolas Sarkozy beleefde zichtbaar plezier aan zijn macht als president van Frankrijk. Zijn tijd is voorbij, maar hij heeft het ambt veranderd.

Nicolas Sarkozy met zijn vrouw Carla Bruni Beeld afp

Het onvermijdelijke is gebeurd: Nicolas Sarkozy verspeelt het presidentschap van Frankrijk. Drie maanden lang heeft hij de Fransen willen doen geloven dat het mogelijk was: hij zou met verrassingen komen waardoor hij alsnog zou winnen. Zijn campagne bleek een gevecht tegen de bierkaai. De kiezer had genoeg van hem, daar was geen manoeuvre tegen bestand.

Zelden liet iemand zo merken hoeveel plezier hij beleefde aan zijn macht. Wat zal hij het missen, die Air Sarko One, dat buitenpaleisje bij Versailles, de limousines die met zwaailicht en motorescorte in vliegende vaart door de stad rijden. Sarkozy genoot van de opwinding die hij veroorzaakte, van de aandacht die hij kreeg, van het gewicht van zijn functie. Als de staatshoofden hun opwachting maakten op het Élysée voor weer een door hem bijeen geroepen crisisberaad, kon hij intens tevreden kijken. Parijs als spil van de wereld.

Genoegen
Zeker in het begin liet hij iedereen delen in zijn genoegen. 'Carla en ik, dat is menens', zei hij dan tegen de voltallige wereldpers. Of hij poseerde gretig voor de camera's, het zoontje van Bruni op zijn schouders.

Met groot plezier kon hij ook zijn collega's de maat nemen. Cameron zal zich de woorden nog herinneren die Sarkozy hem toefluisterde toen hij niet meedeed met het begrotingsakkoord, Berlusconi zal altijd de grijns onthouden waarmee Sarkozy hem vernederde op de G20 van Nice.

De emoties liggen bij Sarkozy aan de oppervlakte. Dat zie je aan die schokkende schouders en wippende voeten als hij in debat is, of aan de zijwaartse pasjes als hij een erewacht inspecteert. Dan lijkt hij een paard dat de wei ruikt, of een bokser die zijn tegenstander in het oog krijgt.

Impulsiviteit
Die impulsiviteit is zijn kracht en tegelijk zijn zwakte. Vaak genoeg was hij al in volle actie als de rest van de wereld nog nadacht. Zo ging het met Georgië, met Libië; een paar maal trok hij met spoedoverleg de eurozone weer vlot. Dan was hij een echte wereldleider met moed en snelle reflexen.

Op andere momenten uitte de impulsiviteit zich in een gebrek aan beheersing dat voor iemand op zijn niveau ongebruikelijk is. Denk aan het 'rot op, lamlul', dat hij een landgenoot toevoegde. Denk ook aan de idiote poging om zijn zoon Jean een hoge baan in zakenwijk La Défense te bezorgen. Of aan de schandalige manier waarop hij de zigeuners van Frankrijk in een toespraak zwart maakte.

Ook aan het einde van zijn campagne had hij moeite zich in te tomen. Hij maakte de media zwart, probeerde opzichtig het Front National te paaien, liet de islam en immigratie uitgroeien tot grootste thema's en versprak zich met het 'feest van de echte arbeid'.

Fascinatie
De Fransen waren vijf jaar gefascineerd door hun president. Eindeloos vaak stond hij op de covers van tijdschriften, een onophoudelijke stroom boeken is over hem geschreven. Eerst vol verbazing, soms zelfs bewonderend van toon, later vooral geërgerd of ronduit furieus. Een president hoort niet met ontbloot bovenlijf in een speedboot te zitten, een president hoort niet te sms'en terwijl hij bij de paus op audiëntie is.

Sarkozy heeft het presidentiële ambt ontheiligd, verzuchtten de Fransen vaak. Je zag dat het hem soms zwaar viel en dat hij er op andere momenten juist een duivels genoegen in schepte. Je zag hem toneelstukjes spelen. Een president met menselijke trekken - dat was in Frankrijk nog niet vertoond.

Veel van wat hem wordt aangewreven, is ongetwijfeld waar: hij heeft de rijken beschermd en de kansarmen niet genoeg geholpen, hij was opportunistisch en vast ook vaak gemeen. Je wist met hem niet waar je aan toe was.

Maar saai was hij niet.

De Fransen gaven zondag te kennen van zijn beleid genoeg te hebben. Ook dan zouden ze hem voor de vermenselijking van het ambt dankbaar moeten zijn.

Ariejan Korteweg is correspondent van de Volkskrant in Parijs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.