Interview

'Met het Brusselse vertrouwen in Nederland zit het wel goed'

De Nederlandse polder die door VVD en PvdA nieuw leven is ingeblazen, geldt in Brussel als voorbeeld van hoe het moet. PvdA-Kamerlid Michiel Servaes mocht die complimenten begin vorige week persoonlijk in ontvangst nemen van de hoogste EU-ambtenaren.

Minister Dijsselbloem van Financiën in Brussel met op de voorgrond begrotingscommissaris Olli Rehn Beeld ANP

Maar uit die geprezen polder kwam drie dagen later een pakket dat schijnbaar de Brusselse begrotingsafspraken in de wind slaat. Bezuinigingen voor 2014 zijn voorlopig van tafel. Servaes: 'Voor het kabinet blijft het halen van de begrotingsdoelen staan. De Europese Commissie is bijzonder ontspannen over Nederland. We kunnen bogen op een ijzersterke reputatie.'

In de week dat werkgevers, werknemers en het kabinet de laatste details van het sociaal akkoord bespraken, bezocht Servaes in Brussel de Europese Commissie en de ambtenaren van EU-president Herman Van Rompuy. De PvdA'er is door de Tweede Kamer aangesteld als rapporteur om inzicht te krijgen in het Brusselse toezicht op de nationale begrotingen.

Het kabinet mist een meerderheid in de Eerste Kamer. Het is nog maar de vraag of Nederland aan de Brusselse begrotingseisen kan voldoen. Hoe werd daar in Brussel op gereageerd?
'De verhouding tussen Eerste en Tweede Kamer is een politiek feit waarvan ze op de hoogte zijn. Ik kreeg niet de indruk dat men zich daarover zorgen maakte. In andere Europese landen is de situatie nog een stuk ingewikkelder. Denk alleen maar aan Italië. Met het vertrouwen in de Nederlandse daadkracht zit het wel goed.'

Op Koninginnedag stuurt het kabinet een pakket naar Brussel dat nog geen meerderheid heeft in het parlement. Dat zal de commissie niet leuk vinden.
'De regering regeert en kan sowieso iets opsturen. Inmiddels is een sociaal akkoord gesloten dus dat is goed nieuws. Of er een nieuw pakket maatregelen nodig zal zijn en welke partijen dat kunnen steunen, zullen we later dit jaar zien. Hoe dan ook boogt Nederland op een lange traditie van het realiseren van beloftes.

'Begrotingscommissaris Rehn zei in februari expliciet dat Nederland dit jaar niet aan de norm van 3 procent hoeft te voldoen. Daar spreekt vertrouwen uit. Het team van Rehn herhaalde tegen mij grotendeels die woorden. Belangrijk is wel om te realiseren dat het stabiliteitspact veel breder is dan de 3 procent. De hervormingen zijn minstens zo belangrijk als begrotingsdiscipline. Dat wordt in Nederland nog wel eens uit het oog verloren. 'The stability pact is not stupid', zei de commissie nog tegen me.'

Nu is begrotingstsaar Rehn nog uw vriend, maar als Nederland volgend jaar de 3 procent niet haalt, dan niet meer.
'Ik heb met de commissie niet gesproken over 2014. Op dit moment blijven we bij de afspraak dat we volgend jaar de Brusselse norm willen halen. De ambtenaren waren vooral vol lof over de zoektocht van het kabinet naar draagvlak. Nederland wordt bijna als voorbeeld gezien: zo pak je dat aan, draagvlak zoeken in maatschappij. In Nederland zijn we heel erg op onszelf gericht en wat er fout zou kunnen gaan, maar in Brussel merk je dat we er goed voorstaan. Zeker in vergelijking tot bijvoorbeeld Spanje, Slovenië, Frankrijk, Italië.'

Dus laten we vooral niet te zwaar tillen aan die Europese afspraken?
'De Europese Unie moeten we uiteraard serieus nemen, net als de aanbevelingen van de Europese Commissie. We zijn met elkaar door schade en schande wijs geworden en hebben in Europa afgesproken dat wij nauwer moeten samenwerken en elkaar de maat durven nemen. De Europese Commissie vervult daarin de rol van onafhankelijke scheidsrechter. Nederland heeft daar altijd stevig op aangedrongen.'

Eind mei oordeelt de Europese Commissie over de Nederlandse plannen. Heeft u daar in Brussel een voorproefje van kunnen krijgen?
'Ja, daar was de Commissie heel open over. Zo vroegen ze mij bijvoorbeeld naar de arbeidsmarkt en de WW-verkorting. Hoe zit het met mensen aan de onderkant van de samenleving? Ik verwacht dat de aanpassingen in het sociaal akkoord daarom juist positief ontvangen zullen worden. De euro-ambtenaren wilden ook weten hoe Nederland de zorgkosten beheersbaar gaat houden.'

'Net als vorig jaar blijven er zorgen bestaan over de huizenmarkt. Ze noemden het woonakkoord een stap in de goede richting, de definitieve analyse volgt eind mei. Als Kamer volgen we alle ontwikkelingen nauwgezet. We hebben Rehn uitgenodigd om begin juni, kort na de presentatie van de aanbevelingen, uitleg te geven in de Tweede Kamer.'

U bent niet alleen rapporteur voor de Tweede Kamer, maar ook PvdA-lid. Toen u terugkwam uit Brussel, heeft u toen ook verslag uitgebracht aan partijleider Samsom?
'Ik heb hierover zeker ook gesproken met Diederik Samsom. Hij is altijd erg geïnteresseerd in de ontwikkelingen in Europa, maar ik heb niet de illusie dat hij mijn bevindingen vorige week direct heeft doorgespeeld aan minister Asscher van Sociale Zaken (die toen nog in onderhandeling was met de sociale partners, red.). En ik deel als rapporteur mijn informatie natuurlijk met andere Kamerleden. Gisteren heb ik een brief met mijn bevindingen aan de Kamer gestuurd.'

PvdA-Kamerlid Michiel Servaes Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden