NieuwsFossiele energie

Met grote gasvondst hoopt Turkije onafhankelijk te worden van Rusland en Iran

Turkije heeft een groot gasveld ontdekt in de Zwarte Zee. Met 320 miljard kubieke meter is het veruit de grootste gasvondst ooit in Turkije. Volgens president Recep Tayyip Erdogan, die dit vrijdag bekendmaakte, stelt de vondst Turkije in staat op termijn zelfs een exporteur van energie te worden.

De Turkse president Erdogan tijdens communicatie met het boorschip Fatih.Beeld EPA

Erdogan had zijn thuispubliek al een paar dagen lekker gemaakt door aan te kondigen dat hij vrijdag met ‘goed nieuws’ zou komen dat Turkije in staat zou stellen ‘een nieuw tijdperk’ te betreden.

Ook de daadwerkelijke bekendmaking vrijdag ging gepaard met de nodige retoriek. Erdogan zei dat er mogelijk nog veel meer gas gevonden zal worden. De exploitatie van het gas in de Zwarte Zee kan volgens hem mogelijk al in 2023 beginnen, het jaar dat de republiek zijn 100-jarig bestaan viert.

‘Voor een deel pr’

Minister van Financiën Berat Albayrak zei dat Turkije dankzij de gasvondst een eind zal kunnen maken aan het tekort op de betalingsbalans. Hij sprak vanaf het dek van de Fatih, het boorschip dat vorige maand zijn verkenningsmissie begon in de zone Tuna-1, nabij de monding van de Donau.

Deskundigen echter temperen het enthousiasme van de Turkse regering. Uitzonderlijk groot is de vondst niet, naar internationale maatstaven. Het Zohr-gasveld in de Middellandse Zee bij Egypte bijvoorbeeld is drie keer zo groot. De aardgasvoorraden in Groningen waren ooit dertien keer zo groot als de Turkse vondst, en nog altijd ruim twee keer. Ook zou de exploitatie pas over een jaar of tien kunnen beginnen. Daarvoor zijn miljarden nodig aan investeringen in infrastructuur.

‘Het is voor een deel pr’, zegt Emre Kaya van denktank Edam in Istanbul. ‘Maar het is wel degelijk belangrijk. Het is het begin van iets. Het is voor het eerst dat Turkije zelf kan beschikken over energievoorraden, Het kan de afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers doen verminderen, met name Rusland en Iran.’

Afhankelijk van importen

Turkije is voor zijn energie op het ogenblik vrijwel volledig afhankelijk van importen. Eigen gas en olie heeft het land nauwelijks. Een flink deel van het gas komt uit Rusland (via de pijpleidingen Blue Stream en Turk Stream), Iran en Azerbeidzjan.

‘We weten allemaal dat Rusland dat gebruikt om invloed uit te oefenen op het buitenlands beleid van de Turkse regering’, zegt Kaya. ‘Met een eigen gasproductie kan Turkije zich daar deels aan onttrekken.’ De laatste paar jaar was Turkije al begonnen Russisch gas te vervangen met de import van vloeibaar aardgas (LNG) uit de Verenigde Staten.

De Zwarte Zee is niet de enige plek waar Turkije naar gas zoekt. Ook in de Middellandse Zee zijn Turkse schepen bezig met bodemonderzoek. Dat heeft geleid tot oplopende spanningen met aartsrivaal Griekenland, omdat Turkije ook onderzoek deed in wateren die Griekenland als zijn exclusieve economische zone beschouwt. De Europese Unie steunt Griekenland in dat geschil. Vorige week kwam het tot een botsing tussen marineschepen van de twee NAVO-lidstaten.

Volgens Kaya kan de gasvondst in de Zwarte Zee van invloed zijn op de houding van Ankara in het geschil met Griekenland. ‘Het kan de druk doen verminderen. Mogelijk zal Turkije zich iets soepeler opstellen. In ieder geval heeft Erdogan nu een extra optie om gezichtsverlies te voorkomen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden