Commentaar

Met gewaagde stap krijgt politiek weer grip op ProRail

Er is meer nodig om de problemen op het spoor op te lossen, maar duidelijke aansturing is wel een begin.

Werkzaamheden rond station Amsterdam Zuid. Spoorbeheerder ProRail begon hier afgelopen zomer met het aansluiten van nieuwe sporen tussen Duivendrecht en Schiphol.Beeld anp

Waar ging het mis? Zoals in wel meer debatten wordt in het spoordebat vaak naar Brussel gewezen. De splitsing van de NS en ProRail kwam er 20 jaar geleden op initiatief van de EU, die een scheiding dicteerde van infrastructuur en vervoer. Maar waar Brussel slechts een boekhoudkundige splitsing voorschreef, ging ons eigen kabinet (Paars I, 1994-1998) veel rigoureuzer te werk: het werd een echte boedelscheiding. Alles wat met de infrastructuur te maken had, werd uit de NS gehaald en op afstand geplaatst, vanuit de gedachte dat op het Europese spoor concurrentie tussen vervoersbedrijven op gang zou komen. Dan kon 'de markt' zich intussen op het spoorbeheer storten en zou alles goedkoper en beter worden.

Inmiddels kennen we het resultaat. Andere landen gingen een stuk voorzichtiger te werk en de NS bleef gewoon de Nederlandse hofleverancier van treinvervoer, met daarnaast het zelfstandige koninkrijk van ProRail. Sindsdien verwijst het kabinet bij elke vertraging of calamiteit naar ProRail en de NS, die vervolgens elkaar de schuld geven.

ProRail zelf functioneert na al die jaren nog steeds niet naar behoren. Bij grote projecten weet het bedrijf de kosten niet te beheersen, terwijl regulier onderhoud wordt uitgesteld. Spooraannemers die voor ProRail werken, klagen steen en been over de aansturing. Intussen dekt het bedrijf onwelgevallig nieuws liefst snel toe en faalt het in de communicatie. Kabinet en Kamer maken meestal een machteloze indruk.

Het kabinetsbesluit om ProRail weer dichter naar het Binnenhof toe te halen, als zelfstandig bestuursorgaan onder het ministerie, komt dan ook niet onverwacht. Gewaagd is het wel, want het vraagt om weer een nieuwe reorganisatie en onkosten, die de aandacht gaan afleiden van het echte werk. Maar één probleem wordt wel opgelost: de verantwoordelijkheid voor kwaliteit, onderhoud en verbetering van het spoor komt weer ondubbelzinnig te liggen waar die hoort: bij de politiek, die ook de prioriteiten bepaalt, het geld beheert en zich voortaan dus niet meer kan verschuilen achter onduidelijke structuren.

Daarmee is heus niet meteen alles opgelost, maar duidelijke aansturing is wel een begin.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden