'Met één veerdienst krijg je rust'

Met 9 miljoen euro heeft staatssecretaris Mansveld een einde gemaakt aan de vrije markt op de Wadden. EVT, de uitdager van rederij Doeksen, gooit het bijltje erbij neer.

WEST-TERSCHELLING - De concurrentie is hier voorbij. Wie binnenkort op de veerdam van Terschelling staat, heeft niets meer te kiezen: de prijsvechter is weg, alleen de dure boot blijft over. Op het eiland zijn ze daarover euforisch. 'Eindelijk zijn we weer verzekerd van een goede veerdienst', zegt inwoner René Haverland.


Donderdagnacht kwam een onverwacht einde aan de Terschellinger veerdienst EVT, die al jaren met lage prijzen concurreert met de gevestigde reder Doeksen. Staatssecretaris Mansveld (PvdA, Infrastructuur en Milieu) beëindigt de vrije markt op de Waddenzee met een greep in de staatskas. Zij betaalt EVT 9 miljoen euro. In ruil daarvoor doet de reder haar schip en bemanning over aan Doeksen.


Op Terschelling denken ze dat belastinggeld niet beter besteed kan worden. 'Einde verhaal voor EVT', jubelt een man op een fiets in het dorp. Acht jaar geleden is de prijsvechter hier warm ontvangen, want Doeksen gold als duur en klantonvriendelijk. Nu willen de inwoners niets liever dan weer het volle pond betalen. 'Mensen zijn gebaat bij rust', zegt aannemer Je Ydema. 'Met één veerdienst krijg je rust.'


Doeksen wist sinds 2013 het conflict te beheersen door te dreigen met het schrappen van afvaarten als EVT bleef concurreren. Op Terschelling veranderde dat alles. Uit angst dat het eiland slechter bereikbaar zou worden, verhardde de sfeer tussen voor- en tegenstanders van EVT.


'Er zijn grote mondelinge conflicten', zegt een mevrouw van 67 jaar die niet met haar naam in de krant wil, omdat haar zoon in de politiek zit. Nu gaat het er onder eilanders vaker heftig aan toe, vooral in de winter, als er geen afleiding van toeristen is, maar dit gaat verder. 'Het gaf stress onder inwoners. Ik ben blij dat deze ellende voorbij is.'


'Voortaan vaart er weer één veerdienst over het wad', geniet wethouder Teun de Jong (PvdA). 'Er is weer zekerheid.' Tot deze week leek het erop dat EVT haar plaats aan de aanlegsteiger niet zou opgeven. Vorige week behaalde de jonge rederij een juridische overwinning bij het Europese Hof van Justitie in Luxemburg. De advocaat-generaal adviseerde dat Nederland veerdiensten op het wad niet langer onderhands mag regelen, zoals bij Doeksen gebeurt. De regering doet dat tot dusver wel omdat Doeksen in haar ogen al bijna een eeuw voortreffelijk functioneert.


'Dat oordeel van de advocaat-generaal wordt wel gezien als de binnenbocht naar een Europese openbare aanbesteding', huivert wethouder De Jong. Mansveld bleek bij de rechter al eerder kansloos: toen ze probeerde om EVT koudweg te verbieden, haalde het gerechtshof Den Haag een streep door de rekening. Nu de staatssecretaris de portemonnee trekt, laat EVT in ruil daarvoor alle juridische eisen vallen. Haar woordvoerder spreekt van 'een doorbraak.'


Op het gemeentehuis van Terschelling weten ze dit: hoewel Mansveld in haar brief aan de Tweede Kamer slechts rept over een regeling met EVT, sloot ze uit angst voor nieuwe concurrentie donderdag ook een deal met ten minste één andere reder op Terschelling, Fred Lakeman, in de volksmond bekend als kapitein Lakeman. Hij procedeert al twintig jaar tegen de almacht van Doeksen op het wad.


Lakeman is partij in het contract, bevestigt de woordvoerder van Mansveld. Dat gebeurde allemaal met het oog op het einddoel van Mansveld: de onderhandse concessie met Doeksen eindelijk onaantastbaar maken. Als ook hij stopt met procederen, kan het Europese Hof niet aandringen op een openbare aanbesteding.


De MS Spathoek, het schip waarmee EVT de afgelopen jaren uitvoer voor 5 euro enkele reis, verdwijnt vanaf 30 september. Een speciale toezichtcommissie moet erop toezien dat Doeksen voortaan de belangen van passagiers beter in het oog houdt.


'Ze hebben hun les geleerd', zegt aannemer Ydema. 'Sinds de komst van EVT is Doeksen heel klantvriendelijk.' De concessie aan Doeksen loopt tot 2029. Vol vertrouwen geven ze zich op Terschelling voor de komende vijftien jaar over aan de macht van de monopolist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden