'Met een huis heb ik geen coke nodig'

Het aantal dak- en thuislozen is de laatste jaren met 20 procent gestegen, meldt het Leger des Heils in zijn jaarverslag over 1998....

Petra (43) en Mireille (29) zitten hand in hand op een stoepje op de Oudezijds Voorburgwal in Amsterdam. Ze rusten uit van hun jacht op geld voor een 'pof' cocaïne. En van de ruzie die ze net hadden over wie het laatste bolletje coke mocht oproken. Het wordt Mireille, die hoestend en met hese stem vertelt over de pijnstillende werking van de drug.

Petra doet haar versleten leren jas open, zodat Mireille in de beschutting van de jaspanden het pijpje coke kan oproken. 'Ik ben verslaafd', zegt Mireille met een treurige blik in haar ogen. 'Aan coke en aan mijn meisje.'

Petra en Mireille hebben een liefdesrelatie. Dat is niet makkelijk als je verslaafd en thuisloos bent. 's Nachts slapen ze in een driepersoons kamer van de nachtopvang van de Jellinek-kliniek. Overdag hangen ze rond op straat, op zoek naar geld voor hun verslaving.

'Ik rook coke uit verveling en frustratie', zegt Petra. 'Als ik een huis zou hebben, hoefde ik niet te roken.'

Het aantal dak- en thuislozen is de laatste jaren met 20 procent gestegen. Dat constateert de Stichting Leger des Heils Welzijns- en Gezondheidszorg in haar jaarverslag over 1998. Volgens het Leger hebben 40 duizend mensen in Nederland geen vaste woon- of verblijfplaats.

Het Leger des Heils neemt naar eigen zeggen 30 procent van de totale maatschappelijke opvang in Nederland voor zijn rekening. Het Leger heeft het aantal mensen dat een beroep deed op de heilsoldaten, zien groeien van tienduizend in 1995 tot twaalfduizend vorig jaar.

De meeste mensen komen door een combinatie van elkaar versterkende factoren op straat te staan, vertelt luitenant-kolonel Ine Voorham, adjunct-directeur van de stichting. 'Velen van hen hebben schulden en kunnen de huur niet meer betalen.

'Ook zijn ze vaak onhandig in het hebben van relaties. Ze krijgen ruzie met hun partner, maar ook met hun werkgever en de buren.

'Verder is verslaving een probleem en heeft een groot deel van de mensen op straat psychische problemen.'

De religieuze hulpverleners maken zich vooral zorgen over de stijging van het aantal vrouwen en kinderen onder de daklozen. Vier jaar geleden was nog 17 procent van de mensen die bij het Leger aanklopten, vrouw of minderjarig. In 1998 was dat 22 procent.

Mireille heeft sinds haar twaalfde van kraakpand naar tehuis gezworven. Na een poging tot beroving van een taxichauffeur heeft ze een jaar in de gevangenis gezeten. Nu is ze sinds een jaar thuisloos.

Petra zag de relatie met de man met wie ze woonde, niet meer zitten, en hij wilde het huis niet uit. Ze vertrok zelf en is nu twee jaar thuisloos.

Petra spreekt veel vrouwen op straat die 'schijtziek van hun kerel' waren. 'Ze werden misbruikt als huissloof, ze waren aan de genade van zo'n man overgeleverd. Als hij zin had in seks, moesten ze gaan liggen, anders konden ze oprotten.'

Veel vrouwen die op straat leven, hebben met seksueel misbruik en ander geweld te maken gehad, beaamt Voorham.

'Vrouwen zijn zich steeds bewuster van wat ze willen en wie ze zijn. Ze gaan weg bij hun partner, maar dan staan ze met twee weekendtassen en een blauw oog op straat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.