ReportageDijkinnovatie

Met een glazen dijk houdt het dorp uitzicht op de Maas

In Delft bij Deltares wordt een glazen wand getest: is die sterk genoeg om een grote hoeveelheid water tegen te houden? Met een boomstam wordt op de glazen plaat ingebeukt.Beeld Raymond Rutting/VK

Een dijk kan mooi zijn in het Hollandse landschap, maar hij neemt ook veel uitzicht weg in dijkdorpen. Een dijk van glas, zou dat kunnen? In Delft wordt het getest. 

Langzaam rollen golven in de richting van de kademuur, waar in het midden een glazen ruit is aangebracht, van ruim 6 centimeter dik. De eerste golven slaan er tegenaan en klotsen er fors overheen. Dan laten onderzoekers de lier vieren waarin een achthonderd kilogram zware boomstam hangt. Met de volgende golfslag beukt de boom hard tegen de glazen plaat. De plaat trilt flink, dat zie je met het blote oog. Laserlicht en sensoren registreren de precieze rek en vervorming van het glas. Maar breken doet de plaat niet. Een Duitse televisiejournalist staat met open mond door zijn camera te kijken.

Tegen een muur aankijken

De constructie van een waterkering met glasplaten wordt vandaag voor het eerst getest in de Deltagoot bij Deltares in Delft. Daar staat ’s werelds grootste golfgenerator. Aannemers Strukton en Van den Herik hebben die deze dagen samen met Waterschap Limburg gehuurd. Er is een dijkversterking nodig langs de Maas; het waterschap wil de verhoging van de kade in het dorpje Neer deels uitvoeren met dergelijke glaspanelen. ‘Bewoners van vier of vijf huizen zouden het vrije zicht op de Maas verliezen en letterlijk tegen een muur kijken’, verklaart omgevingsmanager Guido Toirkens van Waterschap Limburg. Tachtig meter kade krijgt een ruit.

Straks verzekeren deze glasplaten de bewoners hun uitzicht, deze proef moet uitwijzen of ze ook droge voeten houden. ‘We hebben deze week een hoge waterstand getest, vervolgens golven van een halve meter en toen de boomstam. Vandaag krijgen we een beeld van de krachten van het samenspel van golven met de beukende boomstam’ zegt projectleider Mark Klein Breteler van Deltares. 

Van alles kreeg hij al te testen in zijn goot. Wilgen, basaltblokken, plastic schermen, maar nog nooit een dijk van glas en een boomstam. De boomstam is niet zomaar gekozen. ‘Bij extreem hoogwater in de Maas raakt er van alles op drift, waaronder bomen die door houtvesters in de uiterwaarden zijn gekapt.’

25 jaar geleden

Het is precies vijfentwintig jaar geleden dat het stroomgebied van de Maas (en Waal en Rijn) met enorme wateroverlast te kampen had. Alleen al in het Maasgebied moesten 250 duizend mensen worden geëvacueerd. Op veel plaatsen bracht het waterschap nooddijken aan. Elders moeten in geval van dreigende watersnood binnen 48 uur demontabele schotten bescherming bieden. ‘Die situatie houden we niet meer vol’, zegt Toirkens. ‘We willen een permanente oplossing met een dijk- of kadeverhoging van zeventig centimeter, die zoveel mogelijk aan bewonerswensen tegemoet komt.’

Als deze proef slaagt en het Expertise Netwerk Waterveiligheid geeft zijn goedkeuring dan wil het waterschap de glazen constructie aanbrengen bij meer dijken en kades waar het dorpsuitzicht nauw luistert. De glazen kering is naar schatting tweemaal zo duur als de gewone.

Het is mooi dat ingenieurs niet langer een dijk neerleggen door met een liniaal een streep op de kaart te trekken, reageert Bas Hofland, golfspecialist aan de TU Delft. ‘Maar ik vind zo’n glazen kade duur en het moet wel veiligheid bieden. Vandalisme is niet mijn specialisme, maar ik vraag me bovendien af of de ruiten hufterproof zijn.’

Boomstammen blijken geen probleem voor de glazen plaat, en wie met een bijl tekeergaat, vernielt hooguit de buitenste acht millimeter, zegt projectleider Klein Breteler. ‘De kern van het raam bestaat uit drie lagen gehard glas die met folies zijn gescheiden. Er is ook een antigraffiticoating aangebracht. We gaan deze week nog door tot de glazen dijk bezwijkt. Ik verwacht alleen sterren in het glas – en dus verlies aan uitzicht – als vandalen met zo’n spits autohamertje te keer gaan.’

Meer over de strijd tegen het water:

Deze wilgenbomen weerstaan reuzengolven: zo moet Nederland tegen de zeespiegelstijging worden beschermd

Twaalf jaar lang meten, om te zien of de dijken wel echt zoveel verhoogd moeten worden als gedacht

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden