AnalyseCoronabestendig vliegen

Met een bloedprik of plexiglas hoopt luchtvaart te mogen opstijgen

Dozen met beschermingsmiddelen worden uit een passagiersvliegtuig geladen in Genève.Beeld Salvatore Di Nolfi / AP

Luchtvaartmaatschappijen willen zo snel mogelijk weer vliegen, ook als ‘social distancing’ nog even de norm blijft. Veel kopzorgen, maar ook creativiteit, op 8 kilometer hoogte. Wat staat de luchtreiziger allemaal te wachten?

Air France deelt sinds deze week mondkapjes uit aan passagiers als een vlucht te vol raakt om iedereen nog op anderhalve meter van elkaar te laten zitten. De Franse luchtvaartmaatschappij besloot daartoe nadat er ophef was ontstaan over een foto van een afgeladen toestel met passagiers zonder enige bescherming tegen het coronavirus.

De foto werd op Twitter gedeeld door de Franse journaliste Charlotte Gillard, die van Parijs naar Marseille vloog. ‘Nadat ze zich in de rij voor het inchecken netjes hadden gehouden aan de regels voor social distancing, kwamen de passagiers in een vol vliegtuig terecht waar ze op elkaars lip zaten.’

Andere twitteraars vroegen zich af wat al die mensen überhaupt deden op deze vlucht. In Frankrijk moeten burgers kunnen aantonen waarom ze zich de plicht tot thuisblijven mogen onttrekken. ‘Niemand werd gevraagd naar de reden voor hun reis’, twitterde Gillard.

Woensdag maakte KLM bekend het voorbeeld van Air France te volgen. Passagiers voor vluchten vanuit de VS naar Schiphol krijgen een mondkapje uitgereikt. Als vliegen straks weer mag, wordt dit dus het nieuwe normaal: op een veilige afstand van elkaar zitten met een mondkapje op. Wat kan de luchtreiziger nog meer verwachten?

1. Vliegende dokters

Taiwan baarde eind vorige maand opzien toen de overheid luchtvaartmaatschappijen gelastte hun cabinebemanning te voorzien van mondkapjes, een veiligheidsbril, een plastic wegwerpschort en blauwe plastic handschoenen.

Intussen zien meer bemanningen eruit alsof ze zo zijn weggelopen uit een operatiekamer. Philippine Airlines nam zelfs een modeontwerper in de arm voor de beschermende kledij voor zijn bemanningen, inclusief gelaatsmasker. Het driekleurige logo is subtiel verwerkt in de witte plastic jas die de crew over zijn uniform draagt.

2. Bloedprik

Wat was het vaste checklijstje voor de luchtreiziger pro-corona? Paspoort, vliegticket, creditcard. Voeg daar maar een medisch attest aan toe. Sommige landen eisen het schriftelijke bewijs dat de reiziger corona-vrij is.

Op veel vliegvelden worden passagiers gecheckt op symptomen van een mogelijke besmetting. KLM meet op vluchten vanaf brandhaard New York de temperatuur van instappers. Die worden gevraagd of er zieken thuis zijn of dat ze anderszins in contact geweest met mogelijke corona-lijders.

In Dubai voeren ze bloedtesten uit op reizigers richting Tunesië. Dat zal meer gebeuren, zegt directeur Adel Al Redha van luchtvaartmaatschappij Emirates: ‘Het biedt onmiddellijke duidelijkheid voor passagiers naar landen die een covid-19-vrij-certifcaat eisen.’ Concurrent Etihad beproeft op de luchthaven van Abu Dhabi een zuil waarmee passagiers handsfree hun ademhaling, hartslag en lichaamstemperatuur kunnen meten.

3. Duurdere tickets

Passagiers anderhalve meter uit elkaar houden bij de incheckbalie, de paspoortcontrole, de veiligheidscheck en bij de gate moet nog redelijk lukken. Maar hoe moet dat als ze eenmaal bij het vliegtuig staan?

Het gedrang bij het instappen is al jaren een kopzorg voor de luchtvaartmaatschappijen: het houdt een snel vertrek op. De huidige crisis heeft extra vaart gezet achter oplossingen om passagiers snel in hun stoel te krijgen. Zo wil Delta Airlines passagiers een voor een laten boarden door ze via een app een seintje te geven wanneer ze aan de beurt zijn.

De ‘anderhalve meter-eis’ aan boord is ingewikkeld. Easyjet kondigde onlangs al aan dat ze de middelste tussen drie stoelen straks vrij zullen houden. ‘We kunnen geen geld verdienen met een bezetting van 66 procent’, reageerde Ryanair-baas Michael O’Leary. ‘Het is een idioot voorstel dat toch niks uithaalt (tegen besmettingen, red.).’ Maar het zou wel-eens het nieuwe normaal kunnen worden. Klanten gaan meer betalen, oordeelt directeur Alexandre de Juniac van luchtvaartkoepel IATA alvast: ‘Het tijdperk van de goedkope tickets is voorbij.’

Niet zo snel, zegt de Italiaanse vliegtuiginrichter Avio Interiors: als je die middelste stoelen zo draait dat de passagier met zijn rug naar de piloot zit en de stoel voorziet van plexiglas-schotten aan beide zijden, kun je nog steeds hetzelfde aantal in een vliegtuig kwijt. Het probleem daarbij zijn de veiligheidsvoorschriften. Alle stoelen moeten naar voren gericht staan en plastic schotten kunnen een snelle evacuatie bemoeilijken.

4. Nieuw reisgezelschap: vracht

Als luchtvaartmaatschappijen minder passagiers in hun toestellen mogen stouwen heeft Haeco Cabin Solutions een idee voor de vrijkomende ruimte. Het Amerikaanse bedrijf ontwierp een ‘zetel’ waarin speciale containers passen. Haeco ziet vliegtuigen voor zich waarin rijen passagiersstoelen worden afgewisseld met rijen containers, of waarin laadkisten worden geplaatst in de beenruimte bij de lege stoelen. Het zijn twee vliegen in een klap. Sinds het gros van de vliegtuigen aan de grond staat is er veel laadcapaciteit weggevallen. De helft van alle luchtvracht wordt namelijk vervoerd in het ruim van passagierstoestellen.

CABINE: CORONA-BROEINEST?

Het risico op besmetting met het coronavirus in een vliegtuig is niet veel groter dan in menige kantoortuin. Dat blijkt uit wetenschappelijke studies naar de aanwezigheid van ziektekiemen in de cabine. Om te beginnen wordt de lucht continu gezuiverd met filters die ziekenhuizen ook toepassen. Uit een computersimulatie blijkt dat de kans op een besmetting met griep door iemand die naast, voor of achter je zit minder dan 3 procent is. Hoest- en niesdruppels reiken door de lucht niet zo ver. Dat mensen zich door het vliegtuig verplaatsen, vergroot het risico niet. Gemiddeld komen passagiers niet meer dan 5 minuten uit hun stoel tijdens een vlucht van maximaal 5 uur. Dat mensen in een vliegtuig meer kuchen en snotteren heeft te maken met de droogte van de lucht. De vochtigheidsgraad op 8 kilometer hoog is lager dan die van de meeste woestijnen eronder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden