Analyse Met drugs naar het buitenland

Met drugs in je onderbroek de grens over – zijn Nederlandse festivalgangers zich bewust van de risico’s?

De grote hoeveelheden drugs waarmee twee Nederlandse twintigers vorige week werden gepakt op festival Sziget, zijn uitzonderlijk. Maar er zijn genoeg jongeren die met een voorraadje pillen of poeders op zak gaan feesten in het buitenland. Naïef, of berekenend?

Festivalgangers vorig weekend bij een optreden van dj Martin Garrix op het Hongaarse Sziget-festival waar twee Nederlanders met een grote hoeveelheid drugs zijn aangehouden. Beeld EPA

Op het moment dat hij de tube crème opensnijdt, voelt de Amsterdamse ict’er Jasper de spanning in zijn lichaam stijgen. Zijn xtc-pillen, een paar gram speed, coke, ketamine en mdma wikkelt hij stevig in plasticfolie, voordat alles in de tube verdwijnt die hij dichtbrandt. Door de sterke geur van de crème, zal de drugshond van de Duitse politie het niet ruiken, hoopt hij.

Voor alle zekerheid proberen Jasper (niet zijn echte naam) en zijn vrienden onderweg naar het Fusion Festival in het noordoosten van Duitsland de beruchte politiefuiken te omzeilen. Via WhatsApp krijgen ze van andere festivalgangers de locaties van de controleposten door. ‘Dan besef je goed dat je iets illegaals doet, dat je aan het smokkelen bent.’

Elk jaar weer, vooral in zomer, steken tienduizenden Nederlanders de grens over om te feesten in de buurlanden. Vooral Duitsland is met festivals als Fusion en Melt populair. In België zijn Nederlanders sterk vertegenwoordigd op Tomorrowland en in Hongarije op Sziget.

Op dat laatste festival werden afgelopen week twee Nederlandse jongens opgepakt, onder wie topatleet Roelf B. (21). Ze zouden grote hoeveelheden drugs hebben verkocht en riskeren een jarenlange gevangenisstraf. Een uitzonderlijk geval, benadrukt de politie: hoewel er geregeld Nederlandse dealers worden opgepakt – laatst nog 17 op Tomorrowland – gaat dit vaak om kleinere hoeveelheden. Meestal komen dealers er met een taakstraf of forse geldboete vanaf.

Strengere straffen

Toch geeft de arrestatie van de twee ­Nederlanders te denken. Het tolerante klimaat dat in ons land jegens drugs heerst, geldt niet in de buurlanden. In Duitsland en België wordt doorgaans strenger gestraft, is de ervaring van strafrechtadvocaat Ben Polman. Vooral ten aanzien van softdrugs. In Nederland wordt het bezit van een gebruikershoeveelheid (één xtc-pil, een halve gram harddrugs, 5 milliliter ghb en 5 gram cannabis) bovendien gedoogd, in het buitenland is daarvan geen sprake.

Zijn Nederlanders zich met hun liberale state of mind bewust van de risico’s die ze nemen als ze met drugs op zak de grens oversteken?

Drugsonderzoeker Ton Nabben, verbonden aan de Hogeschool van Amsterdam, denkt van wel. ‘De doorsnee gebruiker weet donders goed dat in Nederland soepeler wordt omgegaan met drugs’, zegt hij. Nederlanders nemen volgens hem vaak hun eigen middelen mee naar buitenlandse festivals. Doordat ze die in eigen land kunnen testen, zijn ze verzekerd van de kwaliteit. Sommigen proberen het risico te verkleinen door de drugs vooraf naar een vriend in het buitenland te sturen. Of ze kopen ze ter plaatse.

Aan dat laatste kleven wel nadelen, zegt festivalganger Jasper. ‘Dealers op een festival zijn als restaurants in een toeristengebied. Die hoeven je als klant niet te behouden, dus dat is altijd crap.’ Vandaar dat hij en zijn vrienden de voorkeur geven aan ingewikkelde smokkelmethoden. Ze wikkelen de drugs in een slaapzak, die in het bagageruim van een publieke bus wordt vervoerd (‘bij een controle doe je net alsof die slaapzak van niemand is’), of ze stoppen ze in potten pindakaas. ‘En de gouden regel, dat weet iedereen: als je drugs meeneemt naar het festivalterrein, doe je dat in je ondergoed. Tuurlijk is het spannend, maar ik ga er altijd maar vanuit dat het goed gaat.’

Dat het ook wel eens misgaat, ervoer de 36-jarige Amy uit Amsterdam (niet haar echte naam). Een paar jaar geleden reed ze met haar vrienden na een bezoek aanFusion recht in een Duitse ­politiefuik. De wangslijmtest waaraan de chauffeur werd onderworpen, wees uit dat hij de afgelopen dagen had geblowd. De chauffeur moest 1.200 euro cash afrekenen.

In tegenstelling tot Nederland wordt het gebruik van drugs in andere landen wél bestraft, zegt onderzoeker Ton Nabben. ‘Hier doet niemand er moeilijk over als je in de feestwei een joint opsteekt. Op buitenlandse festivals wordt veel vaker een zerotolerancebeleid gehanteerd.’

Zo is het gebruik en bezit van drugs op het Belgische Tomorrowland ten strengste verboden. De politie controleert op en rond het terrein en mag verdachte bezoekers zelfs verzoeken zich volledig te ontkleden. In Duitsland daarentegen vinden grote festivals meestal plaats op privéterreinen, wat de politie buiten de deur houdt. Juist doordat bezoekers zich onbespied wanen, heerst op dat soort festivals een unieke sfeer, zegt Jasper. ‘Fusion is van God los. Er zijn geen regels, het is een grote hippiebedoening. Bij Melt heb ik weleens gezien dat iemand op het terrein zijn eigen ghb aan het brouwen was.’

Zerotolerancebeleid

In Nederland gold tien jaar geleden nog een zerotolerancebeleid: festivalgangers werden bij de ingang streng gecontroleerd, onder meer met drugshonden. ­Tegenwoordig ligt de verantwoordelijkheid voor de veiligheid, het toezicht en de handhaving bij de festivalorganisatoren. Die bepalen zelf hoe streng ze controleren op drugs. De toegestane gebruikershoeveelheden verschillen. Tijdens dance-events hanteert Amsterdam een maximum van vijf xtc-pillen per persoon, waar de wet één pil voorschrijft.

Door het capaciteitsprobleem bij de politie is de inzet van agenten op Nederlandse festivals een zeldzaamheid geworden. Zelfs op een groot festival als Lowlands, dat dit weekend plaatsvindt, lopen sinds vorig jaar geen agenten meer rond. Dat is direct terug te zien in het aantal aanhoudingen: vorig jaar waren dat er elf, terwijl dat er in 2017 nog 85 waren en in 2010 zelfs 240.

Het wijdverbreide drugsgebruik op festivals baart minister Ferd Grapperhaus van Justitie zorgen. Onlangs nog pleitte hij voor minder festivals. In de tussentijd worden weggebruikers in Nederland strenger gecontroleerd op het gebruik van drugs. De politie neemt sinds twee jaar speekseltesten af.

En ook onze oosterburen hebben de wegcontroles opgevoerd, vooral aan de grens tussen Nederland en Noordrijn-Westfalen. In juni werd daar bij een routinecontrole nog de Nederlandse topatleet Madiea G. met xtc-pillen en crystal meth ter waarde van 2 miljoen euro aangehouden.

Toch laten festivalgangers zich hier niet door tegenhouden. Vorige week nog reisde Amy met haar vrienden af naar een festival in Polen. Hun drugs hadden ze zorgvuldig weggestopt in hun ondergoed. De opluchting was groot toen ze de politiefuik aan de Pools-Duitse grens probleemloos passeerden. ‘Het is toch iedere keer weer een stressmoment’, zegt ze.

Ook Jasper is de politie vooralsnog te slim af. ‘Op de terugweg van Fusion zijn we uit voorzorg over plattelandswegen naar huis gereden. Dat was wel een pittige rit, ja.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden