Met drie slangen trachten ze te blussen

Zes brandweerlieden parkeren de wagens voor de poort van het bedrijf, net als het gealarmeerde ambulancepersoneel. Ze rollen hun slangen door een deur naast het hoge rolluik naar binnen....

Op de politiescanner is het duidelijk te horen: 'Brandje in de Bamshoeve', de oude textielfabriek in Noord-Enschede die gedeeltelijk wordt bevolkt door kunstenaars. De melding klinkt niet heel dreigend, dus rukt de brandweer volgens de standaardprocedure uit: met een ladderauto en een brandspuit, in totaal zes man. De wagens vertrekken vanuit de kazerne in de dichtbij gelegen Hengelosestraat.

Maar het gaat niet om een ongevaarlijke fik, blijkt al snel. De vlammen komen van het erf van S.E. Fireworks aan de Tollensstraat nummer 50, een bedrijf dat siervuurwerkshows verzorgt en daarnaast actief is als groothandel. Volgens de vergunning mag er op het terrein van Fireworks 100 duizend kilo vuurwerk worden opgeslagen. Het knalgoed zit in bunkers, zogenoemde mavo-boxen en zeecontainers. Dit weet de brandweer, omdat ze er ten minste één keer per jaar een controle uitvoert.

De zes brandweerlieden parkeren de wagens voor de poort van het bedrijf, net als het gealarmeerde ambulancepersoneel. Ze rollen hun slangen door een deur naast het hoge rolluik naar binnen, langs het kantoor, het voormalige huis van ex-eigenaar Smallenbroek. De brand woedt in een van de bunkers, midden op het terrein.

Dat is te zien op de huiveringwekkende foto's die de freelance fotograaf Reinier van Willigen heeft genomen. Op de eerste zijn de honderden belangstellenden te zien die tot vlakbij de ingang van het bedrijf staan. Op even later genomen foto's zijn de blussende brandweerlieden achter de poort goed waar te nemen. Met water uit drie slangen trachten ze het vuur te bedwingen: twee man aan de ene kant en twee man aan de andere kant van de brandende bunker. De directeuren R. Bakker en W. Pater kijken toe.

Ontruimingsactiviteiten zijn niet op de foto's te zien. Blijkbaar was de dienstdoende officier van mening dat de brand te blussen viel. Het is onduidelijk waarom de brandweer niet met meer materiaal is uitgerukt.

Tussen de eerste melding en de laatste mega-explosie die zoveel schade veroorzaakt, zit (zo zeggen ooggetuigen later) een halfuur. De brand levert aanvankelijk een spectaculaire vuurwerkshow op, die nog meer kijkers op straat lokt.

De ontploffing gaat gepaard met zwaardere explosies. Op een foto is te zien dat er een oranje kolom opstijgt uit een van de bunkers. Ook valt waar te nemen dat een van de waterstralen tot in de brandende bunker reikt. De deur was blijkbaar al open of weggebrand.

Getuigen zeggen twee grote explosies te hebben gehoord voor de laatste daverende klap, die een enorme luchtdrukgolf veroorzaakte en het begin was van een felle brand over een groot gebied.

De bunkers zijn gebouwd met het oog op mogelijke ontploffingen. Dat geldt niet voor de zeecontainers die ook op het terrein staan. Restanten van deze uiteengereten containers worden later op grote afstand van de Tollensstraat gevonden. In enkele containerresten wordt nog niet ontploft vuurwerk aangetroffen.

Vier brandweerlieden, drie beroeps en een vrijwilliger, staan onbeschermd als de grote klap komt. Twee van hen worden vrij snel ontdekt: een wordt nog gereanimeerd maar haalt het niet. De ander is op slag dood. De lichamen van de laatste twee worden een dag later gevonden aan het einde van de uit het puin gegraven waterslangen.

De twee brandweerwagens op straat worden door de explosie zwaar beschadigd. De laatste ontploffing richt zich om nog onduidelijke redenen vooral in noordelijke richting. Daar worden enkele straten compleet verwoest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden