Met deze oefening moet Zonderland goud halen

Epke Zonderland gaat vandaag in de rekstokfinale als eerste op de Spelen voor een combinatie van drie verschillende vluchtelementen. 'In training lukt hij acht tot negen keer van de tien.'

Epke Zonderland tijdens de kwalificatieBeeld epa

Als je er twee kunt, waarom zou je er dan geen drie kunnen. Met die gedachte werkte turner Epke Zonderland dit jaar aan een rekstokoefening met drie vluchtelementen op rij, de triple. Tot nu toe was op internationaal niveau een koppeling van twee vluchtelementen - salto's los van de stok - het maximum.

Dat plafond daagde de Nederlander uit. Hij was al jaren bezig met die wonderbaarlijke acrobatiek boven de stok, waarbij hoogtes tot vier meter worden bereikt. Met zijn broer Herre, gestopt in 2009, bedacht hij die kunstjes.

'Ik wist best wel dat ik het kon, zo'n drievoudige. Omdat ik het in 2007 al had gedaan, thuis in de zaal in Friesland. Ik deed het in training. Toen was het dermate moeilijk dat ik me op dat moment niet kon voorstellen dat ik 'm ooit in mijn leven in een wedstrijd zou kunnen tonen. Het was echt veel te veel risico.'

Beeld reuters
Beeld epa

Cassina-Kovacs-Kolman
Eind januari, na de olympische kwalificatie van Londen, begon Zonderland met trainer Daniël Knibbeler te plannen. Knibbeler gaf in juni, kort na de echte primeur bij een wereldbeker in Maribor, grif toe dat het Epkes idee was. De twee wisten dat ze met iets uitzonderlijks moesten komen om een echte kans in de olympische finale van vandaag te maken.

Zo werd maanden aan de 'Cassina-Kovacs-Kolman' gewerkt. Zonderland: 'De eerste twee elementen moeten perfect zijn om de derde te kunnen, althans dat dacht ik altijd. Tot we 'm echt gingen trainen. Ik kwam erachter dat de eerste niet perfect hoeft te zijn, want in de tweede kan ik corrigeren. Omdat de Kovacs de makkelijkste is.
'Die zit tussen één en drie in. Daarom zit-ie ook in het midden. Want als je daar goed uitkomt, kun je de derde weer prima inzetten. Het voelt dan alsof er niks aan de hand is. Daardoor kwam ik erachter dat die triple toch wel stabiel te maken is.'

De volgorde was al bedacht in 2007. Het is een logische sequentie, zegt Zonderland. 'In de eerste zit een schroef, in de tweede niet. Het is best wel moeilijk om, zoals vorig jaar met de combinatie Cassina en Kolman, in twee elementen achter elkaar een schroef te maken.

Ruimte
'Nu is er iets meer ruimte. Als je na vluchtelement één niet zo goed uitkomt, dan heb je eventjes de tijd om te corrigeren. Want de Kovacs, het tweede element, is alleen maar een dubbele salto. Een schroef kost tijd. Vooral het inzetten om die schroef erin te krijgen.
'Dit is de makkelijkste volgorde. Mooi gezegd ja. Want het is niet makkelijk.'

Zonderland is de enige in de wereld die de Cassina, de Kovacs en de Kolman (naar de bedenkers) in één oefening stopt en dan, zoals in de finale het plan is, ook nog aan elkaar gekoppeld. In de kwalificatie deed hij de Cassina en Kovacs als combi en daarna de Kolman.
Of hij de enige is, is hem vaak gevraagd. Zonderland, fijntjes: 'Als er nog nooit iemand is geweest die er twee achter elkaar heeft gedaan, dan is de kans klein dat iemand er drie achter elkaar heeft gedaan. Ik weet er niet van.

'De Rus Nemov deed drie Tkatchev's achter elkaar bij de Spelen van Athene in 2004. Dat gaf veel rumoer, heb ik toen gezien. De wedstrijd werd twintig minuten stilgelegd. Het is niet mijn bedoeling dat in Londen weer voor elkaar te krijgen. Maar die drie telden niet drie keer. Het waren identieke elementen. Dat weet ik wel.'

Moeilijkheidsgraad
Er is met het toevoegen van de Zonderland-triple stevig gewerkt aan het opkrikken van de D-score (de D staat voor difficulty, moeilijkheidsgraad). Die D-score, ook wel uitgangswaarde, staat nu op 7,9 punten. Zonderland, staccato: 'De Cassina is G-element, de Kovacs een D, de Kolman een F. Ofwel 0,7 plus 0,4 plus 0,6 plus twee keer 0,2 voor de verbinding. Het levert me 2,1 extra op.'

Coach Knibbeler: 'Hoe gaan we winnen, dat was de gedachte in januari. De moeilijkste oefening is vaak niet de slimste oefening. In theorie zouden we op een uitgangswaarde van boven de 8 kunnen uitkomen. Nu zitten we op 7,9.

'Ik denk wel dat we de slimste oefening hebben. Dat heeft met de E-score te maken, de executie, de uitvoering. Bepaalde aftrekgevoelige elementen hebben we er bewust uitgelaten. Het is ook heel waardevol dat deze oefening korter is. Hij is vijf slingers korter. Dat scheelt in de verzuring. Dit is minder dan twintig slingers. Dat aan elkaar plakken van de vluchtelementen scheelt er vijf. Je hoeft niet steeds vaart te maken voor een nieuwe vlucht.'

Zonderland ziet de finale met vertrouwen tegemoet, al is zijn oefening risicovol. 'In training lukt hij acht tot negen keer van de tien. Toen we eraan begonnen, bleek ik het snel op te pikken. In een week tijd haalde ik 'm voor het eerst. We hebben de resultaten steeds gedocumenteerd. Om vast te stellen of-ie stabiel genoeg is. Zo is hij in mijn rekstokprogramma terechtgekomen.'

Zonderland over zijn 'Cassina-Kovacs-Kolman'
'De Cassina is een gestrekte salto met hele schroef over de stok. Waar ik op let is de spanning in het lichaam. Dat je vormspanning goed is. Daardoor kun je sneller de salto's maken en de schroeven draaien. Ik moet ook zorgen dat ik de Cassina goed op afstand turn en goed uitkom. Als dat lukt is de slagingskans groter en de uitvoering van de twee erna mooier. Dat is belangrijk. Vormspanning en afstand.

'De tweede, de Kovacs, is een dubbel gehurkte salto over de stok maar zonder schroef. Hij is makkelijker omdat de lengteas veel kleiner is. Je kunt sneller je salto draaien. Je hebt minder tijd nodig om rond te komen. 'Vooral de timing is van belang. Vanuit de Cassina heb je weinig tijd om de Kovacs in te zetten. Je bent heel erg bezig met welk moment je de inzet moet maken. En dat je bij het uitkomen meteen de druk op de stok krijgt, dat je weer in die mooie baan komt.'

Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden