Met deze generatie bejaarden sterft ook het gewoonheidsideaal uit

Ellen Vogel Beeld anp
Ellen VogelBeeld anp

Ik liep door mijn straat en dacht aan Ellen Vogel. Wat niet zo gek was, omdat het haar sterfdag was. Om precies te zijn, bedacht ik dat met deze generatie bejaarden ook de mentaliteit van de jaren vijftig uitsterft, het gewoonheidsideaal. Ik vind dat haast jammer - omdat ik te jong ben om me ertegen te hebben hoeven afzetten.

Ook in de interviews die ik zag met de Grande Dame van het Nederlandse toneel bespeurde ik de wens vooral te worden gezien als 'een gewoon mens'.

Ik dacht aan Ellen Vogel toen ik een reiger zag. De reiger zat op een lantaarnpaal. Ook op de volgende lantaarnpaal zat een reiger, en op de volgende, enzovoorts. Er staan acht lantaarnpalen in mijn straat. De negende reiger zat op een witte bestelbus.

Alle negen keken ze naar een raam, met witkanten gordijnpartijen omkranst, daaronder een landschap van sierglazen poezen en vetplantjes. De reigers keken naar het raam alsof daar een voor mij onzichtbare pot amateurvoetbal aan de gang was.

Waren reigers mensen geweest, dan hadden ze hun zaterdagen zeker langs amateurvoetbalvelden gesleten, blauwbekkend in hun afgedragen grijze regenjassen. Hun twaalf resterende haren zorgvuldig over de kale knikker gekamd. Het zal me niet verbazen als ik ooit een reiger tegenkom die aan de slootkant een sjekkie staat te rollen.

Die reigers staan er elke avond, omdat ze worden gevoerd door een vrouw die ik rond de 80 schat. Als zij klaar is met eten, rond een uur of zes, mietert ze de resten uit het raam op de stoep. Karbonaadjes, krieltjes, een enkele keer elleboogjesmacaroni met rode saus.

De buurt spreekt schande van deze 'vieze gewoonte'. De buurt is in hoog tempo aan het gentrificeren.

Op de avond dat Ellen Vogel overleed, hing de vrouw uit het raam. Haar machtige borsten neergevleid op de vensterbank, een dunne grijze vlecht over haar schouder. Toch ook een dame.

Ze was in gesprek met een koppel einddertigers, hippe mensen.

'Dat is Jopie.' Ze wees op de bestelbusreiger. 'Jopie tikt hier elke dag op het raam.' Het stel lachte goeiig. Binnen begon een papagaai 'Happy Birthday' te krassen.

De vrouw kuchte. 'Ik ben beter met dieren dan met mensen. Dus ik bemoei me alleen met de beesten. En ik beleef er lol aan, nog steeds. Jopie, kom dan. Mot je nog wat kip?' En tegen het stel: 'Er gaat zo 15 kilo rauwe kip doorheen per week.' Het stel fronste.

Ik dacht aan Ellen Vogel en aan Aktie Tomaat - aan uit de tijd en uit de gratie raken. Maar stug doorgaan - omdat ze lol beleefde aan het toneel. Al zou ze die formulering zelf niet hebben gekozen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden