Met de schietpartijen heeft Canada iets van zijn onschuld verloren

Er heerst een onwerkelijke stilte rond het parlement van Canada. Normaal bruist het op deze plek in de hoofdstad Ottawa van het leven, maar nu houden politieagenten iedereen op afstand. Ontdaan van elke bedrijvigheid staat het gebouw er eenzaam en gewond bij, een dag nadat een mogelijke moslimbekeerling de aanval had geopend op dit trotse symbool van volksmacht en vrijheid.

Beeld AF

Slechts af en toe mogen rouwenden bloemen leggen bij het oorlogsmonument waar de jonge soldaat Nathan Cirillo werd doodgeschoten. Vanachter dranghekken kijken de Canadezen toe, zich afvragend wat op deze dag van geweld nog meer verloren is gegaan van wat hen dierbaar is.


Het is niet alleen de schietpartij van woensdag, waarbij parlementariërs als opgejaagd wild de deuren van hun vergaderzalen moesten barricaderen. Het is niet alleen de schutter Michael Zehaf-Bibeau, een kleine drugscrimineel die zich onlangs tot de islam bekeerd zou hebben.


Het is ook Martin Rouleau, die twee dagen eerder in Quebec een militair doodreed en volgens premier Stephen Harper werd geïnspireerd door de militanten van Islamitische Staat (IS). Twee terreuraanvallen kort op elkaar: het lijkt voor Canada een week van de waarheid. Maar welke waarheid?


'We zijn naïef en hebben een goed hart. Zoiets kon ons niet overkomen, dachten we. Nu worden we wakker en zien we de werkelijke wereld', zegt Brian Rogers, een 56-jarige bouwwerknemer. Voor Philip Rose (49) kwam het even heel dichtbij, omdat zijn vrouw in de buurt van Parliament Hill een vergadering had toen het schieten losbarstte. Maar ze sms'te al snel dat ze veilig was. Het land is hard in botsing gekomen met de realiteit, zegt Rose.

Luwte

Canada heeft iets van zijn onschuld verloren, maar velen willen dat niet. Ze hebben altijd in de luwte verkeerd naast dat grote Amerika, de luidruchtige broer. Dat moet zo blijven, zeggen Chantal Jacob en haar man Nizam Siddiqhi, vlotte vijftigers. Ze moeten als progressieven niets hebben van de conservatief Harper. Het ambtenarenstel is tegen zijn besluit mee te doen aan de strijd tegen IS. Jacob: 'We worden te Amerikaans. Waar gaat het met ons goeie ouwe Canada naartoe?'


Ook anderen denken er zo over. Ze laat een sms van een vriendin zien: 'Wat gebeurt er met ons rustige, lieflijke Ottawa?' We willen als Zwitserland zijn, zegt Jacob. Canada moet alleen meedoen aan vredesoperaties, zoals vroeger. Het moet niet vechten. Kijk, Nizam wijst op de politiemacht. 'Zie het verschil. Ze onderzoeken nu ook mijn rugzak omdat ze me niet vertrouwen als Indiase Canadees.'


Siddiqhi is fel, verder is op straat weinig openlijke woede of emotie. De Canadezen zijn van hun stuk gebracht, maar ze lijken vooral hun best te doen een nieuw evenwicht te vinden. De 35-jarige gemeentepoliticus Scott Blurton, een man van het midden, waarschuwt voor overreactie. Harper wil de anti-terreurwetten aanscherpen, maar volgens Blurton moet goed worden toegezien op de balans tussen veiligheid en vrijheid, dat is laatste Canada's grootste goed.


Bouwwerknemer Rogers wil dat de strijd tegen IS niet wordt stopgezet maar opgevoerd. Tegelijkertijd echter prijst hij Canada's moslims. 'Op wat rotte appels na zijn het hardwerkende mensen.'


Opeens begint er iemand te zingen: de 58-jarige oud-militair Joseph Crowley. Hij heeft een VN-baret op, overgehouden aan vredesmissies in Cyprus en Bosnië. Canada is een groot land, zegt hij, met veilige kusten en veel grond en mogelijkheden. 'Een thuis voor iedereen.' En op de plek waar de dag ervoor nog schoten weerklonken en chaos en angst heersten, klinkt nu een ukelele. Crowley zingt Woody Guthrie, aangepast aan Canada. 'This land is your land, this land is my land. From the Arctic Circle to the Great Lake Waters. This land was made for you and me.'

Een agent staat op de uitkijk op Wellington St. in downtown, October 22 2014 in Ottawa, Canada.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden