Met de S-400 kan Poetin iedereen boven Syrië vernietigen

Ruslands meest gevreesde luchtdoelsysteem operationeel in Syrië

Turkije zal vanaf vandaag wel drie keer nadenken voor het een Russisch toestel in het vizier neemt. Met het sturen van de S-400, het modernste luchtverdedigingssysteem van Rusland, heeft Moskou de militaire interventie in Syrië opgevoerd. Elk gevechtsvliegtuig binnen een straal van 400 kilometer, van Zuid-Turkije tot Irak, kan nu door de Russen uit de lucht worden geschoten.

Een S-400-luchtdoelsysteem tijdens een militaire parade op het Rode Plein in Moskou. Beeld ap

Een dag nadat president Poetin opdracht gaf het geavanceerde luchtdoelsysteem naar Syrië te sturen, was een S-400 Triumf batterij al operationeel op de luchtmachtbasis Hmeymim bij de kuststad Latakia.

De razendsnelle stationering van de S-400, een geavanceerde concurrent van de Amerikaanse Patriot, is vooral een signaal aan Turkije dat dinsdag een Russische Su-24 neerschoot. Alle F-16's van de Turkse luchtmacht in Zuid-Turkije zijn nu ten dode opgeschreven als ze Russische gevechtsvliegtuigen willen neerhalen.

De Turkse piloten kunnen immers bar weinig uitrichten tegen de raket van de S-400 die met een snelheid van twee tot zes keer de snelheid van het geluid op een vliegtuig afkomt.

Israël en het Westen vrezen het dodelijke luchtdoelsysteem al jaren. 'Het zal gereed zijn om elk doel in de lucht te vernietigen dat een gevaar vormt voor onze vliegtuigen', waarschuwde de Russische minister van Defensie Shoigu woensdag dreigend. Het was duidelijk wie Shoigu bedoelde: de Turkse luchtmacht.

De aankomst van de S-400 op de Syrische luchtmachtbasis Hmeymim bij Latakia. De Russische luchtmacht vloog het luchtdoelsysteem woensdag in allerijl naar Syrië, na het neerschieten van een Su-24 door de Turkse luchtmacht. Beeld afp

Game changer

'Het is een game changer', zei de voormalige Israëlische ambassadeur in Moskou, Zvi Magen, in The Times of Israël over de S-400. Omdat Israël bezorgd was over een variant van het high tech-raketsysteem, de minder moderne S-300, probeerde Jeruzalem jarenlang te voorkomen dat Syrië en Iran het in handen kregen. Teheran wilde de S-300 kopen om de nucleaire installaties, zoals het ondergrondse Fordow, te beschermen tegen een preventieve aanval van Israël.

De stationering van de S-400 is slechts een van de maatregelen die Poetin woensdag heeft genomen om de Russische gevechtsvliegtuigen in Syrië te beschermen. Zo is de Moskva, dat deel uitmaakt van de Zwarte Zee-vloot, naar de Syrische kust gedirigeerd.

Het marineschip, dat al aanwezig was in de Middellandse Zee, beschikt over S-300 Fort-raketten die vliegtuigen tot op 90 kilometer kunnen neerhalen. De Turken moeten nu dus ook rekening houden met dit schip. Verder worden de Russische vliegtuigen tijdens hun bombardementsmissies vanaf nu beschermd door gevechtsvliegtuigen.

Het Russische marineschip Moskva heeft van president Poetin opdracht gekregen dichterbij de Syrische kust te opereren. Het schip beschikt over het S-300-luchtdoelsysteem om vijandelijke vliegtuigen neer te halen. Beeld Mil.ru

Intimiderend

De afwezigheid tot donderdag van de S-400 in Noord-Syrië, toont aan dat de Russen een kardinale fout hebben gemaakt bij hun interventie in de burgeroorlog. Met het gevaar van rebellen die met luchtdoelraketten hun vliegtuigen zouden proberen neer te halen, hadden ze wél rekening gehouden. De Soechoi-piloten kunnen dat op allerlei manieren voorkomen, bijvoorbeeld door hoog te vliegen.

Maar het gevaar van andere vliegtuigen in het Syrische luchtruim, heeft Moskou in september niet onderkend. Een luchtgevecht met Amerikaanse toestellen achtten ze uitgesloten. Ook werden met Israël tijdig, zelfs nog eerder dan met de Amerikanen, afspraken gemaakt. Dat de Turken echter zo op hun strepen zouden staan, bij korte schendingen van hun luchtruim door Russische piloten, hebben Poetin en zijn generaals echter niet goed ingeschat.

Betwijfeld moet worden of de Turkse F-16's nu, bij weer een incident in het grensgebied, zich net zo zullen opstellen als dinsdag. Want de vliegers, de generaals in Ankara en president Erdogan weten welke dreiging uitgaat van de S-400. Wat gaan ze doen als een Russische Su-24 de komende weken, per ongeluk of wellicht met opzet, een paar kilometer Turkije binnendringt? De Turken weten vanaf nu dat ze elke seconde in de gaten worden gehouden door de Russische bedieners van de S-400 op Hmeymim.

Het luchtdoelsysteem kan tientallen doelwitten tegelijk volgen en aanvallen. Behalve Zuid-Turkije, kunnen de Russen ook delen van Irak, Jordanië en Israël bestrijken met de S-400-raketten. De NAVO weet al jaren waartoe het Russische luchtdoelsysteem in staat is omdat NAVO-lid Griekenland beschikt over de S-300. Tijdens NAVO-oefeningen wordt het raketsysteem ook ingezet om vijandelijke vliegtuigen te vernietigen.

Het luchtdoelsysteem S-400, Ruslands meest gevreesde verdedigingssysteem tegen vliegtuigen en raketten. Beeld Sputnik News
Op de jaarlijkse militaire parade in Moskou ontbreekt de S-400 nooit. Israël, beducht voor de effectiviteit van de Russische luchtdoelraketten, dwarsboomde jarenlang pogingen van Iran om de minder moderne S-300 in handen te krijgen. Beeld ANP

Amerikaanse vliegtuigen

De stationering van de S-400 heeft ook gevolgen voor de VS en de zeven andere landen die nu bombardementen op Islamitische Staat uitvoeren in Syrië en Irak. Het regeringsgezinde Sputnik-nieuwsagentschap publiceerde donderdag een graphic van het S-400-systeem, met een lijst van de westerse vliegtuigen die kwetsbaar zijn.

Variërend van de strategische Amerikaanse bommenwerper B-1 en de F-15 tot het AWACS-radarverkenningsvliegtuig. De aanwezigheid van zo'n geavanceerd luchtdoelsysteem op de grond, waarvan een flinke dreiging uitgaat, maakt coördinatie tussen de Russen en de Amerikanen van hun operaties nu urgenter dan ooit.

'Het maakt de zaken iets ingewikkelder', zei de hoge Amerikaanse luchtmachtcommandant Charles Brown woensdag op voorzichtige toon over de stationering van de S-400.

Militaire cadetten kijken in Moskou naar een S-300. De Russen moderniseerden dit zeer effectieve luchtdoelsysteem eind jaren negentig, tot de S-400. Deze is nu een kleine tien jaar in gebruik. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.