REPORTAGEXL-testlocatie Utrecht

Met de opening van XL-testlocatie Utrecht heeft Nederland expres ‘te veel’ testcapaciteit

‘XL-testpaviljoen Utrecht’ staat er met grote letters op de paarse gevel van twee grote paviljoens. In twee weken tijd zijn die verrezen op een parkeerplaats bij de Utrechtse Jaarbeurs. Maandagochtend ging deze tot nog toe grootste testlocatie van Nederland in bedrijf. En zo ontstaat er, na maanden van krapte, nu veel meer testcapaciteit dan er benut wordt.

De XL-testlocatie Utrecht is na die in Groningen de tweede van de acht megagrote testlocaties die deze weken openen.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

De Utrechtse XL-testlocatie heeft geen teststraten waar auto’s doorheen rijden. Meer dan 10 duizend coronatests per dag kunnen er, indien nodig, worden afgenomen in de in totaal veertig testruimtes: in beide paviljoens zijn twintig van die hokken ingebouwd.

Als de lichtbuis op zo’n ruimte groen kleurt, meldt de voorste in de wachtrij zich er en mag hij er zijn identiteitsbewijs tegen het raam houden. Nadat zijn ID is gescand, kan hij plaatsnemen op een stoel in die ruimte om het inmiddels ingeburgerde PCR-testritueel te ondergaan: waarbij een GGD-medewerker een wattenstaafje in zijn neus en zijn keel steekt.

Een jonge meid in een rode broek, een man in een grijze joggingbroek en een vrouw met een bril waren maandagochtend de eersten die zich een coronatest lieten afnemen in de van nieuwigheid glimmende testlocatie. Daarna druppelden langzaam aan meer gegadigden binnen. Maar zeker is dat deze eerste week niet veel meer dan zo’n duizend tests per dag zullen worden afgenomen: een fractie van wat mogelijk is in deze locatie met de grootste testcapaciteit van het land.

‘We zijn er trots op dat we deze fantastische paviljoens in twee weken hebben neergezet. We zetten hier een grote stap vooruit in het testbeleid’, zei directeur publieke gezondheid Nicolette Rigter van de GGD regio Utrecht bij de opening. ‘Dat is belangrijk, omdat met testen mensen er achter komen of ze een simpele verkoudheid hebben of corona.’

Megagrote testlocaties

De XL-testlocatie Utrecht is na die in Groningen de tweede van de acht megagrote testlocaties die deze weken openen, verspreid over het land. Defensie helpt mee aan de snelle realisatie ervan.

Met de opening van die XL-teststraten, waar zowel reguliere PCR-tests als sneltests worden afgenomen, verdubbelt de Nederlandse testcapaciteit, belooft ‘coronaminister’ Hugo de Jonge. Deze extra testcapaciteit is volgens hem noodzakelijk om de economie zo veel mogelijk aan de gang te houden.

Maandenlang zuchtte Nederland onder gebrek aan testcapaciteit, nu is een situatie van overcapaciteit aangebroken.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

In de XL-testlocaties, opgezet in samenwerking met onder meer de GGD’s, de werkgeversorganisatie VNO-NCW en Defensie, kunnen dagelijks tussen de 3.000 en 10 duizend tests worden afgenomen. Naast de reguliere PCR-tests zijn dit ook sneltests; onder meer de LAMP-test, de PCR-sneltest en antigeentests. Op termijn is de bedoeling dat ook de adem-sneltest wordt ingezet.

Antigeensneltests

In Utrecht worden deze week alleen nog reguliere PCR-tests afgenomen. Naar verwachting vanaf volgende week beginnen ze er met de inzet van antigeensneltests. Maar wie voor deze sneltests in aanmerking zal komen, is nog niet duidelijk. Voorlopig zullen alleen personen met klachten in aanmerking komen voor een sneltest, omdat nog niet duidelijk is hoe nauwkeurig deze tests zijn voor personen zonder klachten.

Vanaf eind augustus liep de wachttijd voor een coronatest op vanwege een tekort aan laboratoriumcapaciteit. Toen die capaciteit begin oktober op orde was, was het wachten op de GGD’s om de afnamecapaciteit van hun teststraten te vergroten. Inmiddels is de wachttijd voor een coronatest en de uitslag ervan overal weer binnen de afgesproken limieten van twee keer 24 uur.

Maandenlang zuchtte Nederland onder gebrek aan testcapaciteit, nu is een situatie van overcapaciteit aangebroken. Maar dat is juist de bedoeling, zei GGD-voorman André Rouvoet vorige week al. ‘Het is helemaal niet erg als het aanbod van de teststraten niet volledig worden benut. We moeten voorbereid zijn op de winter en op de griepgolven. En zo kunnen we ook mensen zonder klachten de gelegenheid bieden zich te laten testen.’

Want dat moet nu de volgende stap worden. Tot nog toe waren alleen personen met klachten welkom in de teststraten. Binnenkort kunnen dan ook personen zonder klachten zich laten testen. Bijvoorbeeld als uit het bron- en contactonderzoek of uit de corona-app blijkt dat ze in contact zijn geweest met een coronapatiënt. Of als zij net terugkeren uit een land met veel besmettingen.

Lees ook:

Het materiaal is er, nu het personeel nog: heeft de zorg, net als het leger, baat bij reservisten?

André Rouvoet: ‘Heb er begrip voor dat de GGD’s in een vliegende storm aan het werk zijn’

Het optuigen van een effectief testapparaat verloopt in Nederland al sinds het begin van de coronapandemie met horten en stoten. Nu gaat het roer om, maar is dat op tijd en genoeg?

Heel Europa door de knieën voor het virus: valt er wel te ‘dansen’ met corona?

Journalist Willem Feenstra loopt mee bij de GGD Brabant-Zuidoost, een cruciale organisatie bij de bestrijding van het coronavirus. Vandaag: waarom een nieuwe teststraat altijd spannend is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden