Met CDA is er nu voldoende steun voor Oekraïneverdrag: 'Van maffia-staat stabiele buurman maken'

Het CDA stemde vorig jaar in de Tweede Kamer nog tegen het associatieverdrag met Oekraïne, maar vandaag heeft de Eerste Kamer-fractie van de partij het verdrag alsnog goedgekeurd. De fractie wil van een 'maffia-staat' een 'stabiele buurman maken'.

De CDA-fractie tijdens het debat over de goedkeuring Associatieovereenkomst met Oekraïne in de Eerste KamerBeeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

'Maffia-staten wil je liever niet aan je grens want dat leidt nu eenmaal tot allerlei ongewenste spill-over effecten.' Het is dinsdagmiddag 14.10 uur als CDA-senator Ben Knapen de draai van de christen-democraten inzet om toch vóór het Oekraïneverdrag te stemmen. Oekraïne heeft de hulp van de EU nodig om zich te transformeren van maffia-staat tot stabiele buurman, zo luidt zijn redenering. Om 14.19 uur zegt hij het definitief: 'In onze fractie lijkt een ruime meerderheid het wetsontwerp te steunen.'

Met de woorden van de CDA-senator komt een einde aan dertien maanden gesteggel over het EU-associatieakkoord met Oekraïne. In april vorig jaar stemde een meerderheid van 2,5 miljoen Nederlanders per referendum tegen het verdrag. Zowel de Eerste als Tweede Kamer legt die nee-stem naast zich neer: het omstreden Oekraïneverdrag komt er definitief toch.

Het CDA stemde vorig jaar nog tégen het verdrag in de Tweede Kamer, met het argument dat het 'negeren van de referendumuitslag zal leiden tot nog meer verlies van vertrouwen in de politiek', aldus CDA-leider Sybrand Buma. Maar met de ja-stem van het CDA in de Eerste Kamer heeft VVD-premier Mark Rutte toch genoeg steun vergaard. Ook Eerste Kamerleden van de PvdA, D66, GroenLinks, de ChristenUnie en de Onafhankelijke Senaatfractie steunen Ruttes Oekraïnedeal.

Opstapje is naar het EU-lidmaatschap

'Schaamteloos', oordeelt PVV-Senator Marjolein Faber-Van de Klashorst over het voornemen van Rutte en zijn politieke bondgenoten om het Oekraïneverdrag alsnog goed te keuren. Zij, en ook SP-senator Tiny Kox, hekelen vooral de 'nepoplossing' van het 'inlegvel' dat Rutte eind vorig jaar lospeuterde bij de 27 andere EU-regeringsleiders. Daarop staat onder meer dat het verdrag geen stiekem opstapje is naar het EU-lidmaatschap. Via dit 'geitenpaadje' zou volgens Rutte voldaan zijn aan de zorgen van de nee-stemmers.

'Ondertussen roept de Oekraïense president Porosjenko vanuit de coulissen dat zijn land natuurlijk lid zal worden van EU!', aldus een verontwaardigde Faber. 'De minister-president heeft een geitenpaadje gevonden om de Staten Generaal en de Nederlandse burgers voor de gek te houden. Het is schaamteloos en een minister-president onwaardig.'

SP'er Kox noemt Ruttes inlegvel 'een diplomatiek dingetje voor de Nederlandse premier, die het als schaamlap mag slijten aan sommige partijen, om er een eventuele politieke draai achter te verbergen'.

De uiteindelijke steun voor het Oekraïneverdrag wordt door het CDA verdedigd door te wijzen op de positieve invloed op de stabiliteit aan de oostgrens van Europa. Het verdrag biedt namelijk 'handvaten om corruptie te bestrijden' en 'de rechtstaat te bevorderen', aldus Knapen. De CDA'er wijst ook op het verzoek van bondgenoten zoals Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië om in te stemmen. 'Betrouwbaarheid en voorspelbaarheid zijn voor een klein land dat moet leunen op zijn Europese omgeving cruciale eigenschappen.'

De reacties op deze uitleg zijn fel, zowel in de Eerste Kamer als op sociale media. Dit is 'hét bewijs dat de politiek volstrekt onbetrouwbaar is', twittert een kiezer. 'Kiezersbedrog is het CDA niet vreemd', schrijft de ander. Eenzelfde hoon overkwam D66 toen die partij in december in de Tweede Kamer overstag ging en de VVD daar hielp aan een meerderheid voor het Oekraïneverdrag.

(v.l.n.r.) Thom de Graaf (D66), Elco Brinkman (CDA), Premier Mark Rutte en Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken tijdens het debat over het OekraïneverdragBeeld anp

Rutte verdedigt het verdrag graag met de redenering dat verwerping 'een cadeautje zou zijn voor Poetin en daar is het de tijd niet voor'. Europa moet volgens de premier eensgezind optreden tegen Russische agressie richting Oekraïne.

Het Oekraïneverdrag regelt overigens geen militaire steun, maar uitsluitend politieke en economische samenwerking. Zo wordt handeldrijven gemakkelijker doordat export- en importtarieven worden afgebouwd. Volgens voorstanders wordt ook de rechtsstaat bevorderd, doordat Europese juridisch adviseurs naar het land worden gestuurd. Tegenstanders betogen dat Oekraïne een instabiel land is en de EU mogelijk meetrekt in een conflict met Rusland. De andere 27 EU-lidstaten hebben het verdrag al goedgekeurd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden