BladHistorisch Nieuwsblad

Met Bush, CNN, Gorbatsjov en Desert Storm keert ‘Historisch Nieuwsblad’ terug naar het oprichtingsjaar

Historisch Nieuwsblad Beeld
Historisch Nieuwsblad

Wat is lezenswaardig deze week? Historisch Nieuwsblad schrijft al dertig jaar geschiedenis.

Historisch Nieuwsblad bestaat dertig jaar en laat 1991 nou net een jaar zijn geweest waarin de wereld op zijn kop stond. Daarmee was het thema van het jubileumnummer bepaald en kon historicus/BN’er Maarten van Rossem aan het werk worden gezet.

Van Rossem schrijft in een lang stuk over de Nieuwe Wereldorde die zich in 1991 aandiende (maar er niet kwam) na de desintegratie van de Sovjet-Unie, het begin van de burgeroorlog in Joegoslavië en de Amerikaanse overwinning in de Golfoorlog. George Bush, Michail Gorbatsjov, Saddam Hoessein, operatie Desert Storm, Boris Jeltsin, Berlijn als nieuwe hoofdstad van Duitsland, CNN: dát jaar dus.

‘In dat jaar valt de oprichting van een blaadje over geschiedenis volledig in het niet’, schrijft hoofdredacteur Annemarie Lavèn in het voorwoord van het jubileumnummer – een grappig understatement. Lavèn is na Jos Palm en Frans Smits pas de derde hoofdredacteur van het tijdschrift, dat zich in 1991 richtte op een breed maatschappelijk publiek; geschiedenis voor iedereen, zeg maar. Dat was nieuw destijds.

1991 was ook het jaar dat premier Ruud Lubbers de beroemde woorden ‘Nederland is ziek’ uitsprak en een kabinet van CDA en PvdA rigoureus ging snijden in de WAO. Het tijdperk van het neoliberalisme was begonnen, concludeert econoom en journalist Bart de Koning een tikje mistroostig. ‘De grens tussen goedbedoelde hervormingen en platte hervormingen is dun, zoals ook talloze ingrepen in de gezondheidszorg, de sociale zekerheid en het onderwijs hebben laten zien.’

De somberheid wordt verdreven in een beeldessay over ‘de mens in de reclame’. Bij een foto van Frank Lammers, met een schort voor in de keuken reclame makend voor supermarkt Jumbo: ‘De moderne man is geen autoriteit of held meer, maar komt vooral kokend, stofzuigend of spelend in beeld.’

In het merendeel van de stukken in Historisch Nieuwsblad gaat het over oudere geschiedenis, walvisvaarders bijvoorbeeld, of trammelant in het Perzische Rijk. In het achterste deel vallen vooral een beschouwing op over Karel van het Reve en een interview met Cynthia McLeod, de Surinaamse schrijver van onder meer Hoe duur was de suiker?

Het interview met redacteur Bas Kromhout gaat over slavernij en McLeod zegt ontzettend wijze dingen, bijvoorbeeld over het gebrek aan kennis in Nederland. Het was de tijdgeest, zegt ze over slavernij, ‘niemand in het Nederland van nu hoeft zich hier ook voor te schamen’. Maar ook: ‘Ik vind wel dat Willem-Alexander excuses zou kunnen maken. Niet in de eerste plaats voor Suriname, maar voor Nederland zelf zou het goed zijn. Het zou Nederland sieren.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden