Met Britse 'Syriza-kandidaat' lijkt einde Blair-tijdperk nabij

'Als je het in je hart eens bent met Jeremy's ideeën, dan moet je een harttransplantatie overwegen.' Met deze kwinkslag heeft Tony Blair zich gemengd in het debat over het leiderschap van zijn partij. De opmerking, gemaakt tijdens een openbaar interview in Londen, komt na een verrassende opiniepeiling die de radicaal-linkse Jeremy Corbyn een mijlenlange voorsprong geeft op diens drie ietwat kleurloze rivalen.

De Britse voormalig premier Tony Blair.Beeld AFP

Uit de 'schokpeiling', gehouden onder de achterban van Labour, blijkt dat liefst 43 procent van plan is om op de 66-jarige veteraan Corbyn te stemmen, ook wel aangeduid als 'de Syriza-kandidaat'. Nummer twee is oud-minister Andy Burnham met 26 procent. Bij een barrage tussen de twee zou Corbyn nipt winnen. Dat was niet het scenario dat de partij voor ogen had toen het Corbyn in juni vroeg om mee te doen, teneinde de strijd wat levendiger te maken.

Een verkiezing van Corbyn zou een definitieve breuk betekenen met het Blair-tijdperk. De bebaarde afgevaardigde staat voor bijna alles waar Blair tegen is. Hij is tegen elke vorm van oorlog, voor verhoging van het hoogste belastingtarief, voor nationalisering van nutsbedrijven, voor gratis hoger onderwijs, voor meer macht van de vakbonden, tegen het koningshuis, voor ruimhartige immigratie en bovenal tegen bezuinigingen. Hij is een fervent criticus van Israël.

Veel Labour-activisten dromen van deze socialistische utopie, maar Blair is minder onder de indruk. Uit eigen ervaring weet hij dat parlementsverkiezingen in Engeland alleen kunnen worden gewonnen door naar het politieke midden op te schuiven. Dat hebben de Conservatieven onlangs met succes gedaan. Of de interventie van Blair effect heeft, valt te bezien. Hij is tegenwoordig populairder binnen Conservatieve dan binnen Labour-kringen. Mogelijk helpt het Corbyn juist.

Analyse

Over vijf weken kiest de Britse Labour Party de opvolger van Ed Miliband. Tegen de verwachtingen in gooit een socialist van de oude snit daarbij hoge ogen. Hervindt Labour zijn wortels? Lees de analyse van Patrick van IJzendoorn. (+)

Jeremy Corbyn.Beeld AFP

Politieke onderwerpen

In een reactie heeft Corbyn Blair gevraagd over politieke onderwerpen te spreken. Tevens vroeg hij zich af wat er toch met het Irak-rapport van John Chilcot gebeurd is. Dat mogelijk vernietigende rapport laat al zes jaar op zich wachten. De linkse intellectueel Owen Jones zei dat 'als Blair naar Corbyn en de zijnen had geluisterd bij onderwerpen als Irak, regulering van de banken en het schrappen van het laagste belastingtarief, Labour nog steeds aan de macht zou zijn geweest'.

Corbyn geniet de steun van de militante vakbonden, maar kan ook op stemmen rekenen van Conservatieven die lid geworden zijn van Labour om op Corbyn te stemmen, in de overtuiging dat deze veel te radicaal is voor de conservatieve Engelsen. Ze maken hierbij ironisch genoeg gebruik van een voordelig lidmaatschap van drie pond, de prijs van een kop koffie in Soho, dat door Labour was gekopieerd van de succesvolle Schotse Nationale Partij.

De ouderwetse socialist Corbyn heeft het geluk dat zijn tegenstanders de uitstraling van een glas kraanwater hebben. 'De andere drie bezitten charme noch enig retorisch vermogen,' zegt de politicoloog John Gaffney, 'maar Corbyn bezit het charisma en de taal die harten doet kloppen. Zijn populariteit heeft te maken met het gebrek aan inspiratie bij de andere kandidaten.' Tekenend is dat de enige Blairistische kandidaat, de vriendelijke Liz Kendall, onderaan bungelt.

Loopbaanpoliticus

Waar zijn naaste rivaal Burnham voor staat weet haast niemand, ook hijzelf niet. Deze voormalige Blair-adept is een typische loopbaanpoliticus, die met alle winden meewaait. Toen hem onlangs werd gevraagd naar zijn werkervaring buiten de politieke wereld, antwoordde hij dat zijn vrouw enkele jaren lang een adviesbureau had. Daar komt nog eens bij dat hij minister van Volksgezondheid was ten tijde van een van de grootste ziekenhuisschandalen uit de Engelse geschiedenis.

De uitslag van de leiderschapsverkiezing is op 12 september tijdens een speciaal partijcongres.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden