Met benoeming Michael Gove in regering hoopt May aanval te verijdelen

'It's a GOVErnment of all the talents. Welcome back to Michael!' Met deze woorden heeft Boris Johnson zijn oude vriend en rivaal Michael Gove welkom geheten tot de Britse regering.

Michael Gove verlaat Downing Street 10 na zijn aanstelling als minister van Milieu, Landbouw en Visserij.Beeld afp

Met het terughalen van Gove hoopt premier Theresa May te voorkomen dat er een aanval komt op haar leiderschap. Hij wordt minister van Milieu, Landbouw en Visserij, maar de verwachting is dat hij haar ook gaat adviseren bij de Brexitonderhandelingen. Vanavond moet May verschijnen voor het 1922 Committee, een machtige afvaardiging van Conservatieve Kamerleden.

Het electorale fiasco heeft geleid tot een nieuwe splitsing in de Conservatieve Partij, die afgelopen maand juist opvallend eensgezind was. Vooraanstaande Remainers hebben geroepen om haar aftreden, terwijl de Brexiteers, bang dat hun project in de soep loopt, de verzwakte leider voorlopig steunen. May probeert beide kampen te vriend te houden. Met het benoemen van Gove wil ze de Brexiteers laten zien dat ze nog steeds gelooft in het verlaten van de gemeenschappelijke markt en de douane-unie, oftewel een 'harde Brexit'. De kiezers lijken daar sceptisch tegenaan te kijken.

'Dead woman walking'

Tegelijkertijd heeft ze eurogezinde prominenten belangrijke posten gegeven. Zo is Damian Green, een trouwe vazal van May, vanaf vandaag 'the First Secretary of State', in wezen een vicepremier. Remainer Gavin Barwell, een staatssecretaris die donderdag zijn Kamerzetel verloor, is nu de Stafchef, de plaats innemend van het beruchte (en eurosceptische) duo Fiona Hill en Nick Timothy. Volgens oud-minister van Financiën George Osborne is May hier de dekstoelen aan het verschuiven terwijl de Titanic zinkt. 'Ze is een dead woman walking.' Hij voorspelt een coup tijdens de zomer.

De zittingen van het kabinet zullen door Gove's comeback levendiger worden. Als ministers onder David Cameron hadden May en Gove regelmatig ruzie, met name over het bestrijden van terrorisme. Gove en Johnson voerden samen campagne om de Europese Unie te verlaten, maar bij de opvolging van Cameron ging het mis. Op het laatste moment besloot Gove zich kandidaat te stellen, waardoor Johnson zich genoodzaakt zag om zich terug te trekken. Door deze ruzie kwam May bovendrijven. Gove staat bekend als een strijdlustige ideoloog, met een groot gevoel voor humor.

Hervormingen

Zijn hart ligt bij onderwijshervormingen en als minister van Onderwijs heeft hij grote vooruitgang geboekt op dat gebied. Ook als minister van Justitie wilde hij veel veranderen, met name in het gedateerde gevangenissysteem. Nu krijgt hij een portefeuille die niemand graag wil. Gove's taak zal zijn om de vissers na de Brexit de vrijheid te bieden waarvoor ze hebben gestemd, terwijl de boeren erop rekenen dat ze evenveel subsidie krijgen van Londen als voorheen van Brussel. Hij volgt Andrea Leadsom op, eveneens een voormalige uitdager van May, een jaar geleden.

De kans is evenwel klein dat May heel lang gaat aanblijven. Het is haar taak om komende tijd voor enige stabiliteit te zorgen, wat moet gebeuren met hulp van de Noord-Ierse protestanten. Hoe meer over de DUP bekend wordt, hoe moeilijker dat lijkt te worden. Aankomende maandag beginnen de onderhandelingen in Brussel en op dezelfde dag leest koningin Elizabeth de troonrede voor. De komende dagen zal May haar verkiezingsmanifest herschrijven, dit in opdracht van de partij. Die maandag viert Boris Johnson zijn 53ste verjaardag. Hij zou graag het premierschap cadeau krijgen.


Waar zijn de andere uitdagers van May?

Nadat David Cameron opstapte als premier streden Theresa May, Michael Gove, Andrea Leadsom, Stephen Crabb en Liam Fox om het Conservatieve leiderschap. Boris Johnson, door velen de verwachtte opvolger, gaf aan geen gooi te doen naar Camerons positie. Net als Gove hebben ze bijna allemaal de weg gevonden naar May's kabinet.

Andrea Leadsom
Het 'schijnende licht' van de Brexit-campagne, schreef onze correspondent tijdens de leiderschapsverkiezingen. Leadsom bleef als laatste over in de leiderschapsstrijd tegen May, maar haakte toch af bij gebrek aan steun. In het eerste kabinet van May benoemd tot minister van Milieuzaken. In het nieuwe kabinet benoemd tot parlementsvoorzitter.

Andrea Leadsom.Beeld afp

Liam Fox
Deze oud-minister van Defensie mikte op een terugkeer in het kabinet met een gooi naar het leiderschap van de Conservatieven. Fox verloor zijn ministerschap nadat hij een lobbyist, met wie hij goed bevriend was, toegang had gegeven tot vertrouwelijke documenten. In May's kabinet werd hij minister van Internationale Handel, en dat blijft hij ook.

Stephen Crabb
In het kabinet van David Cameron was hij minister van Werkgelegenheid en Pensioen. In gewone tijden zou deze opgeklommen sociaal-conservatief de ideale opvolger zijn van de kostschooljongen Cameron, schreef Patrick van IJzendoorn, maar hij haakte na de eerste stemronde af. Inmiddels herkozen als parlementslid voor zijn district Preseli Pembrokeshire.

Liam FoxBeeld afp
Stephen Crabb.Beeld epa

Boris Johnson

Zijn haar was gekamd, zijn toon was ernstig en zijn mededeling een schok: Boris Johnson wil geen premier worden van het Verenigd Koninkrijk. Volgens hem moet de volgende leider van de Conservatieve Partij iemand zijn die eenheid kan brengen in het verdeelde land. 'En die persoon zal ik niet zijn.' Lees hier terug waarom de absoluut favoriet besloot Cameron niet op te volgen.

Onder Theresa May werd Johnson minister van Buitenlandse Zaken. In haar nieuwe kabinet zal hij deze positie blijven vervullen. Van deze ex-uitdagers wordt enkel Johnson genoemd als potentiële opvolger van May.

Boris Johnson.Beeld epa

Britse kiezers laten zich niet meer voor lief nemen en al helemaal niet bedreigen
De Britse kiezer rook onraad toen Theresa May vervroegde verkiezingen uitschreef. Was een glorieuze Brexit wel haar doel? Wilde ze niet gewoon Labour vernietigen?

Bert Wagendorp: 'Fascinerend hoe de Britten in één jaar de weg helemaal kwijtraakten'
De Britten resteert volgens Bert Wagendorp slechts keeping up appearances, met een stalen gezicht doen alsof er niks aan de hand is, terwijl de barbaren aan de poort rammelen en rokende puinhopen het zicht benemen.

En weer strafte de Britse kiezer politieke hoogmoed af
De electorale afstraffing betekent dat Theresa May genadebrood moet eten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden