Met afdracht houdt SP baantjesjager buiten

Een SP-politicus moet een fors deel van z'n inkomen afstaan. Met reden. Toch zwelt de kritiek erop aan.

Hoe werkt de afdrachtsregeling van de SP?

Gemeenteraadsleden moeten 75 procent van de raadsvergoeding afdragen aan de partij. Voor de vier grote steden geldt een afdracht van 50 procent, omdat raadsvergaderingen daar ook overdag plaatsvinden en raadsleden een deel van hun baan moeten opgeven. Kamerleden, wethouders en gedeputeerden krijgen van de SP een nettosalaris van ongeveer 2.500 euro per maand. De rest van het salaris gaat naar de SP. Die afdracht rekent de fiscus als gift.


Kun je stellen dat de fiscus de SP mede financiert?

Dat kun je inderdaad zo stellen. De SP staat bij de fiscus bekend als een ANBI, een algemeen nut beogende instelling, net zoals het Wereldnatuurfonds of Greenpeace. Giften aan een ANBI zijn aftrekbaar. Je kunt je afvragen of de verplichte afdracht van SP-volksvertegenwoordigers een gift is. Maar de fiscus accepteert het. SP-penningmeester Van Gijlswijk: 'Iedereen die zich bij ons kandidaat stelt voor een functie als volksvertegenwoordiger, stemt in met de regeling.'


Hoogleraar belastingrecht Jan van der Geld noemt de SP-giften 'een beetje ongebruikelijk gebruik van de regeling', maar vindt dat het doel de middelen heiligt. De SP-Kamerleden en -wethouders worden namelijk wel voor het volledige salaris aangeslagen voor de loonbelasting, terwijl ze door de afdrachtregeling veel minder verdienen. Het is fiscaal gerechtvaardigd dat een wethouder die voor een ton wordt belast, maar door het contract met zijn partij slechts een halve ton overhoudt, belastingteruggave geniet, aldus Van der Geld. 'Dat de SP het belastingvoordeel in de zak stopt, is onderdeel van de afspraak die ze hebben gemaakt.'


Hoeveel krijgt de SP van alle volksvertegenwoordigers in het land?

In 2010 ging het om een bedrag van bijna 4 miljoen euro, zo blijkt uit de jaarrekening. Dat was 41 procent van de totale inkomsten. De afdrachten vormen na de subsidies (ruim 4 miljoen euro) de belangrijkste inkomstenbron van de partij. De voormalige SP-wethouder van Hilversum Karin Walters heeft wel eens uitgerekend dat ze in vier jaar zo'n 85 duizend euro aan de partij heeft afgedragen. Een gemeenteraadslid van een gemiddelde gemeente die per maand 1.000 euro raadsvergoeding krijgt, spekt de SP-kas met 9 duizend euro per jaar.


Waarom heeft de SP de afdrachtsregeling?

De partij wil zo 'baantjesjagers' buiten de deur houden: mensen die voor het geld de politiek ingaan. 'Vrijwilligers zijn ook vele uren in touw voor de partij en krijgen niets . Gelijke monniken, gelijke kappen', aldus penningmeester Van Gijlswijk.


Waarom is er de laatste tijd meer kritiek op de afdrachtsregeling?

'De partij maakt zich hard voor de salarissen van postbodes, maar de eigen mensen moeten sappelen', zo luidt de kritiek. Ex-SP'er Anita Oerlemans meent dat de regeling veel capabele mensen afschrikt. Van Gijlswijk: 'We zijn de afdrachtsregeling aan het evalueren.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.