Mestoverschot is ook schuld van consument

In het maatschappelijk denken over het mestoverschot overheerst hypocrisie. Een lage consumentenprijs voor landbouwprodukten is het begin geweest van de huidige mestellende....

De Nederlandse burger heeft volop geprofiteerd van de ongelooflijk lage prijzen die golden voor hoogwaardige produkten als diepvrieskip, speklapjes en dikke rib. Toch was men niet tevreden.

De consument wenste mager vlees. De consument wenste vlees waarvan de herkomst zo goed mogelijk was verhuld. Niets mocht tijdens het diner met kipfilet of de lunch met Rauchschincken herinneren aan het stuiptrekkend gefladder van de kip aan de slachthaak en het ijzingwekkende gekrijs van het gecastreerde varken dat op weg naar het slachthuis voor het eerst daglicht ziet.

De agrarische wereld had er alle belang bij de rauwe werkelijkheid van de grootschalige veehouderij te verhullen. Een grote vraag naar hun produkten was immers door de schaalvergroting en de lage prijzen bittere noodzaak. Televisieprogramma's en vooral ook televisiereclame schetsen ons vaak een beeld van dieren alsof het personages uit stripverhalen zijn, met allerlei menselijke trekjes.

Poezen die verliefd zijn op buurpoezen. Watervogels die over het regenachtige weer mopperen. Dat soort beelden vertedert. Ondertussen verliest men het besef dat vlees ooit heeft geleefd. Is gevoerd met Thaise tapioca. Stront heeft gemaakt.

Als vrije ondernemer heeft de veehouder telkens geprobeerd in te spelen op de vraag van de markt. Aan hem de opdracht om te zorgen voor karbonades van acht gulden per kilo. Tientallen jaren heeft iedereen geprofiteerd van die prijzen. Nu dreigt het systeem, dat van hypocrisie aan elkaar hangt, ten onder te gaan. De producent van het vlees krijgt de rekening gepresenteerd.

Is het niet voor de hand liggend dit systeem van grootschalige produktie van vlees te veranderen met hetzelfde mechanisme als waarmee men het is begonnen: de prijs van het produkt. Als consumenten weten wat het betekent om vlees te eten zullen ze geneigd zijn een echte prijs voor het vlees te betalen.

ROTTERDAM Pierre Diederen

Halsstarrig

Niet alleen de boeren zijn criminelen, de consument is het ook.

Zès miljoen hectare buiten Nederland gebruiken om veevoer voor onze dieren te produceren, plus twee in eigen land, terwijl elders nog dagelijks mensen sterven van de honger bij gebrek aan vruchtbare grond. En dit alleen maar om onze veel te grote veestapel te blijven voeren, die Nederland volschijt.

De wetgeving wordt steeds verder uitgebreid, maar wat ik niet begrijp is dat alleen maar gesproken wordt over de hoeveelheid mest die verspreid mag worden. Wanneer komt er nou een wet die bepaalt hoeveel er geproduceerd mag worden?

Wat ik ook niet begrijp is de boer die halsstarrig varkens blijft fokken. Als je toch ziet dat je het milieu verziekt en er valt geen cent meer te verdienen, dan ga je toch niet zeuren in Den Haag, maar op zoek naar andere inkomstenbronnen? De consument leert dan vanzelf wel dat hij niet iedere dag dat stuk vlees op zijn bord hoeft.

Helaas eet de boer niet wat hij niet kent, en vreet de consument wat hij goedkoop te pakken krijgt. Wanneer treedt de wetgeving daadwerkelijk op tegen dit criminele gedrag?

DEN HAAG T. Veenstra

Visionair beleid

Dat het Nederlandse mestprobleem de wereld uit moet is overduidelijk. Maar dat de economisch in de verdrukking gekomen agrarische gemeenschap daar steeds verder voor moet opdraaien is onmogelijk. Van een paars kabinet mag meer inventiviteit en politieke daadkracht worden verwacht.

Eeuwenlang heeft Nederland gesteund op de boerengemeenschap. Hun levenswijze en landschap is een belangrijk onderdeel van ons cultureel erfgoed. Daar past behoedzaam beleid in plaats van een koude sanering. De doelstellingen die de maatschappij zich op het gebied van het milieu stelt zijn simpelweg te hoog gegrepen om alleen aan de agrariërs over te laten.

Het dubieuze van het paarse mestbeleid is ook nu weer dat milieudoelstellingen niet hoog genoeg zijn voor een echt schoon land. Alleen al de voortgezette vervuiling van Nederlandse oppervlakte- en grondwateren is hoogst bizar: water wordt naast olie één van de schaarste goederen in de wereld van de 21e eeuw.

Er is maar één conclusie mogelijk. Het paarse kabinet wacht een enorme uitdaging om Neerlands verleden, heden en toekomst te verenigen met een gezonde boerenbedrijfstak in een gezond, waterrijk land. En aangezien vijftien miljoen Nederlanders met deze problematiek zijn verweven (we eten en drinken er nu eenmaal van), past een visionair economisch-ecologisch beleid. Dat mag best enige miljarden guldens aan investeringen in de boerengemeenschap kosten.

Een schone paarse taak voor de nieuwe generatie ministers De Boer, Aartsen en Wijers. Er zijn niet of nauwelijks tegenvallers, de economie draait redelijk goed en de politieke meerderheid is er.

Waar wachten ze nog op?

UTRECHT Marcel van Silfhout

Biologische boer

Boeren in het nieuws zijn protesterende boeren. Want boeren zijn de overheidsmaatregelen zat. Die reactie is goed voorstelbaar. Van bovenaf opgelegde maatregelen doen pijn en roepen per definitie verzet op. Het belemmert de uitoefening van het vrije beroep van boer.

Toch is het jammer en uiteindelijk contraproductief dat de boerenorganisaties zich zo defensief op blijven stellen. Het versterkt het onjuiste imago van de boer als milieuvervuiler. Waarom gaan de boerenstandorganisaties niet in het offensief? Waar blijft de boer die in de praktijk laat zien dat bedrijfseconomie en milieu en natuur wel degelijk samen gaan?

Biologische boeren worden nooit aangehaald door de landbouworganisaties. In het kader van de mestwetgeving zal je ze ook niet snel horen. Waar Van Aartsen en de boerenorganisaties discussiëren over een maximale verliesnorm van 40, respectievelijk 50 kg fosfaat per hectare, halen de biologische boeren hun schouders op. Ze haalden de normen al lang voordat iemand in Den Haag de rekenmachine ter hand nam.

In een steeds krapper wordende markt, groeit de biologische sector gestaag door. Meer aandacht voor de biologische sector zou het imago van de Nederlandse landbouw in binnen- en buitenland zeker positief beïnvloeden.

UTRECHT M. Schoenmakers

P. van der Werff en S. de Hoop

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden