Merkjournalist

De BJ'er rukt op: de Bekende Journalist. Voor 1,79 euro heb je er een in huis. Is hij een blijvertje of een onenightstand?

Sinds een paar dagen heb ik een nieuwe vriend. Hij heet Peter Wierenga en hij kost 1,79 euro per maand. Voor dat geld kon ik ook Arnold Karskens krijgen ('Oorlogs- en onderzoeksjournalist') of Roos Schlikker ('columnist en luide hond') maar omdat ik bang ben voor honden en oorlog, nam ik Peter. Bij Peter stond 'filosofie en cappuccino'.


Peter Wierenga is journalist bij DNP, waar je een abonnement op hem kan nemen. DNP staat voor De Nieuwe Pers.De Nieuwe Pers is de digitale doorstart van De Pers, de gratis, papieren krant die in maart 2012 ter ziele ging.


Afgelopen maandag, op de dag van de lancering van DNP, schreef collega Haro Kraak in de Volkskrant een stuk over drie nieuwe journalistieke initiatieven op internet: The Post Online,DNP en een nog naamloos project van voormalig nrc.next-hoofdredacteur Rob Wijnberg, dat komende zomer het licht ziet. Hoe je die initiatieven moet noemen, is onduidelijk. In de kop boven het stuk van Haro Kraak werden ze omschreven als 'nieuwsblogs' maar dat bleek niet het correcte woord. Op twitter kreeg Haro maandagochtend meteen op zijn lazer van Alexander Pleijter, hoofdredacteur van De Nieuwe Reporter, een weblog over de toekomst van de Nederlandse journalistiek.


'De Volkskrant betitelt The Post Online, DNP en het Rob Wijnberg-project als nieuwsblogs!', twitterde Pleijter. 'Heel raar.'


'Het blijft moeilijk om een overkoepelend begrip eraan te geven', twitterde Haro terug. 'Internetkrant en onlinenieuwsmedia klinkt ook oubollig.'


'Klopt', gaf Pleijter toe. 'Afwachten maar hoe de terminologie zich gaat ontwikkelen.'


Als sneeuwklokjes schieten ze uit de grond, de digitale journalistieke dingesen. Ze hopen net zo succesvol te worden als The Huffington Post, de winstgevende Amerikaanse website die met drie internationale edities 1,2 miljard pageviews per maand trekt. Al geeft niet iedereen dat ruiterlijk toe. 'Van The Huffington Post ben ik niet zo onder de indruk', zei Jan-Jaap Heij, baas van DNP, maandag in de Volkskrant. 'Wij meten ons succes meer kwalitatief.' Of hier sprake is van sneue zelfoverschatting of van gezond zelfvertrouwen, zal de tijd wel leren.


Twee van de drie initiatieven -DNP en het project van Wijnberg - vragen geld voor hun inspanningen. Alledrie doen ze mee met de trend individuele journalisten uit te bouwen tot merken.


Puntje 1, het geld, is interessant omdat nieuws op internet jarenlang gratis was, zoals alles op internet de neiging had zijn waarde te verliezen. Dat hing weer samen met de ontstaansgeschiedenis van het web, dat in de jaren zestig door Amerikaanse overheidsinstellingen en universiteiten is bedacht om kennis te delen. Kun je de jonge nieuwsconsument, die niet gewend is te betalen voor journalistiek, zodanig herprogrammeren dat hij dat nu opeens wel gaat doen?


Ja, is de gedachte: als je maar iets héél aantrekkelijks te bieden hebt.


En daar komt puntje 2 op de proppen: het inzetten van de journalist als merk. Zeg maar de BJ'er, zoals de Nederlandse Nieuwsmonitor hem in een woensdag gepubliceerd onderzoek omschrijft. Volgens het onderzoeksinstituut is de 'mogelijke opkomst van de Bekende Journalist die op persoonlijke titel het nieuws beheerst' een belangrijke ontwikkeling in het algemene medialandschap.


Die opmars van de BJ'er past naadloos in de huidige egocultuur. De BJ'er wordt al enige tijd fors gepromoot door programma's als P&W en DWDD, waar hij om de haverklap zijn mening mag geven en nieuws mag duiden, steeds minder namens zijn medium en steeds meer namens zichzelf. Zo verandert de anonieme pennelikker van vroeger in een eigen merk met een unieke uitstraling en een krachtige identiteit; eigenschappen die lang waren voorbehouden aan de eerbiedwaardige journalistieke instituten waaraan de meeste individuele ego's, hoe groot ook, uiteindelijk ondergeschikt waren.


Hoe die instituten zich onder het egogeweld zullen houden, is de grote vraag. Net als hoe lang de BJ'er het volhoudt geheel op eigen kracht een BJ'er te blijven. Voorlopig geef ik mijn Peter het voordeel van de twijfel.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden