Merkel wint en verliest verkiezingen Duitsland

CDU/CSU-lijsttrekker Angela Merkel heeft gewonnen én verloren. Haar partij wordt de grootste partij in het Duitse parlement, maar ze kan haar beoogde regering met de liberale FDP niet vormen. De rood-groene coalitie van bondskanselier Schröder is haar meerderheid kwijt...

ANP

De uitslag komt als een grote verrassing. Volgens de voorlopige uitslagen haalt de CDU/CSU 35,4 procent, een verlies van 3,1 procent. Slechts twee keer eerder sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog haalden de christen-democraten zo'n slecht resultaat. Ook de regerende SPD van Gerhard Schröder lijdt verlies. De partij komt uit op 34,2 procent (minus 4,3 procent). Coalitiepartner De Groenen verliest licht. De partij van Joschka Fischer komt uit op 8,1 procent en verliest 0,5 procent.

Er zijn twee winnaars: de liberale FDP en de Linkspartei. De liberalen onder leiding van Guido Westerwelle gaan er flink op vooruit. Ze groeien met 2,6 procent en komen uit op 10,0 procent van de stemmen. De Linkspartei is een fusie van de hervormde communistische partij PDS en de gedesillusioneerde aanhangers van de SPD die zich hebben verenigd in de WASG. De partij, met veel steun in het Oosten, haalt 8,5 procent, een winst van 4,5 procent.

De vorming van een nieuwe coalitie wordt een moeilijke zaak. Uit de peilingen komen drie coalities naar voren die een kans maken. De ‘grote coalitie’ tussen CDU/CSU en de SPD kan rekenen op een grote meerderheid in de Bondsdag. Een tweede mogelijkheid is de ‘Ampelkoalition', een samenwerking van de SPD, De Groenen en de FDP. Nog een kans maakt de ‘Jamaica-koalition’ waarin CDU/CSU, FDP en De Groenen gaan regeren.

Schröder verklaarde voor een enthousiaste aanhang in de partijcentrale in Berlijn dat hij de uitslag interpreteert als een nieuw mandaat van het volk om nog eens vier jaar te regeren. Zijn beste kans om regeringsleider te blijven met deze uitslag is een ‘Ampelkoalition’. Maar FDP-leider Westerwelle zei dat discussie over zo'n coalitie ‘totaal theoretisch is’ en dat hij aan zo'n regering zeker niet zal meewerken. Zowel de SPD als de CDU/CSU wil geen kabinet vormen met de Linkspartei.

Het resultaat is een flinke tegenvaller voor Merkel. In de peilingen stond ze steeds duidelijk hoger en een ‘zwart-gele’ coalitie met de FDP lag volgens peilingen van vrijdag zelfs weer in het verschiet. Binnen de CDU/CSU werden na de uitslag de gelederen gesloten en iedereen sprak zijn steun uit voor lijsttrekker Merkel.

Als grootste partij zei ze ervan uit te gaan de opdracht te krijgen om een regering te vormen. ‘De situatie is door de uitslag bemoeilijkt’, aldus Merkel. Ze gaat ‘natuurlijk’ als eerste praten met de FDP, maar met de liberalen kan ze alleen een regering vormen als De Groenen meewerken. Groenen-topman Fischer liet weten niets uit te sluiten, maar volgens de huidige minister van Buitenlandse Zaken is zoiets ‘niet realistisch’ omdat de verschillen tussen de partijen veel te groot zijn.

Volgens waarnemers is de wens van het electoraat helder. De kiezers willen een ‘grote coalitie’. Schröder sloot in een discussie met andere partijleiders een een kabinet van SPD-CDU/CSU onder leiding van Merkel zonder meer uit. Vaststaat in elk geval dat onderhandelingen over een nieuwe regeerploeg lang zullen duren en dat de uitslag niet voor de nodige stabiliteit zorgt die velen zich hadden gewenst. De opkomst lag met 78 procent iets lager dan de laatste verkiezingen voor de Bondsdag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden