Merkel: vandaag gaan we er waarschijnlijk niet uitkomen

De Europese top die vandaag in Brussel verder gaat, zal waarschijnlijk nog geen akkoord over de Europese meerjarenbegroting 2014-2020 opleveren. Daarvoor liggen de standpunten van de verschillende landen te ver uiteen. Dat constateerde de Duitse Bondskanselier Angela Merkel vannacht na een eerste kort onderhoud tussen de regeringsleiders.

Mario Monti met de Duitse bondskanselier Angela MerkelBeeld ap

Tegen de verwachting in gingen de leiders al rond middernacht uiteen, de eerste onderhandelingsronde duurde nauwelijks een half uur. Hun politieke adviseurs zetten de beraadslagingen voort. Vanmiddag om 12 uur komen de leiders opnieuw bijeen. Velen van hen houden rekening met een mislukking.

De lidstaten verschillen diepgaand van mening over de hoogte van het nieuwe EU-budget en de verdeling ervan. De hele donderdag spraken EU-president Van Rompuy en voorzitter Barroso van de Europese Commissie eerst apart met alle leiders. Dat leverde geen doorbraak op. De premiers herhaalden hun eisen die vaak haaks op elkaar staan.

Rutte
De Britse premier Cameron stond vannacht onder zware druk van zijn EU-collega's om geen veto uit te spreken over een nieuwe meerjarenbegroting voor de EU. Bij de start van de onderhandelingen over het budget, stuitte ook de onbuigzame opstelling van premier Rutte op verzet.

Volgens betrokken diplomaten stelde Rutte zich tijdens zijn ontmoeting met Van Rompuy 'radicaler op dan Cameron'. De premier bepleitte een 'sobere en moderne' begroting en behoud van de Nederlandse korting (1 miljard euro) op de EU-betalingen.

Cameron toonde zich eveneens onverzettelijk. Hij wil een serieuze verlaging van het EU-budget voor de komende zeven jaar (2014-2020). Waar de Commissie 1.090 miljard voorstelt (156 miljard per jaar) acht Cameron 890 miljard de bovengrens (127 miljard per jaar). Hij is daarmee het zuinigst van alle lidstaten. Cameron: 'We zullen hard onderhandelen voor de belangen van de Britse en Europese belastingbetaler. En voor de Britse korting op de EU-betalingen.

'Geladen pistool'
Rutte riep Cameron op niet onmiddellijk de onderhandelingen met een veto te treffen. Rutte: 'Ik heb bij alle onderhandelingen een geladen pistool bij me, maar wel in mijn binnenzak. In de meest figuurlijke zin, natuurlijk.'

Geconfronteerd met de Britse en Nederlandse opstelling zei bondskanselier Merkel dat 'iedereen compromisbereid moet zijn'. Zij voerde afzonderlijke gesprekken met Rutte, Cameron, de Franse president Hollande en de Italiaanse premier Monti.

Cameron en Monti dreigden met blokkades en veto's, maar Rutte wilde dat niet openlijk doen. Wel zei hij 'met een geladen pistool op zak' de onderhandelingen in te gaan. 'Mijn idee is altijd om het gewapende pistool op zak te houden. Als je het op tafel legt, dan zet je de onderhandelingen onder zo'n druk dat er ook niets meer uitkomt.'

Bij aanvang van hun nachtelijke onderhandelingsdiner, kregen de regeringsleiders een nieuw compromisvoorstel van EU-president Van Rompuy. Dat week nauwelijks af van zijn eerdere inzet: 1011 miljard euro, 80 miljard euro minder dan de Commissie wil. Wel gaf Van Rompuy toe aan de wensen van Frankrijk (minder te korten op de landbouwuitgaven) en die van de zuidelijke lidstaten (regiosubsidies ontzien).

Innovatie
Dat geld wordt, tot ergernis van de Zweedse premier Reinfeldt, weggehaald bij de EU-gelden voor onderzoek, innovatie en buitenlands beleid. 'Te veel geld gaat nu naar hoe de EU was, niet naar hoe Europa moet worden', aldus Reinfeldt.

De onderhandelingen vandaag zullen veelvuldig geschorst worden. Blijfteen akkoord uit, dan wagen de leiders begin volgend jaar een nieuwe poging. Rutte: 'Laten we dan de onderhandelingen nu rustig eindigen. We moeten voorkomen dat de sfeer zo verslechtert dat we maanden bezig zijn om de persoonlijke relaties te herstellen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden