Merkel onder vuur na afluisteraffaire

Het is traditie in Berlijn: vlak voor de zomervakantie geeft de bondskanselier nog eenmaal een persconferentie. Normaal is dat een vrolijke gebeurtenis, maar vrijdag was de stemming bij de traditionele Bundespressekonferen allesbehalve 'locker'. Merkel moest vele lastige vragen beantwoorden over de afluister- en aftappraktijken van de Amerikaanse geheime dienst NSA.

BERLIJN - Moet Duitsland klokkenluider Edward Snowden niet dankbaar zijn dat hij onthuld heeft dat de Europeanen, met de Duitsers voorop, zo intensief door de Amerikanen worden bespioneerd? Angela Merkel: 'Er is ons duidelijk geworden wat er technisch allemaal mogelijk is. Maar dat wil niet zeggen dat al die technieken ook zomaar moeten worden ingezet. Duitsland is een land van vrijheid, en geen politiestaat.'


Maar moeten we Snowden nou wel of niet dankbaar zijn? De Duitse bondskanselier geeft opnieuw geen rechtstreeks antwoord. 'We houden ons ermee bezig. We oefenen druk uit op de Amerikanen.' Op de vervolgvraag of Snowden asiel in Duitsland had moeten krijgen, volgt een ontkennend antwoord: 'Zo'n verzoek zou niet aan de eisen voldoen.'


Uit de door Snowden onthulde documenten blijkt dat Duitsland, meer dan enig ander Europees land, door de Amerikanen intensief in de gaten wordt gehouden. Emails, telefoongesprekken, internetgebruik : alles wordt door de Amerikanen opgevist.


De onthullingen en het feit dat Berlijn niets van de activiteiten van de Amerikanen wist, betekenen een ernstige politieke tegenslag voor Merkel. Negen weken voor de verkiezingen lijkt de oppositie eindelijk een gat gevonden in het harnas van onaantastbaarheid waarin Merkel is gehuld.


Het is een lastige materie. 'We hebben er honderd procent belang bij dat alles boven tafel komt, we oefenen voldoende druk uit op de Amerikanen.' Of die stoere taal helpt?


Merkel pleit ervoor dat internetbedrijven als Facebook en Google bekend maken aan wie ze informatie over hun gebruikers doorgeven. 'Maar dat kan lastig zijn. Facebook is geregistreerd in Ierland en werkt volgens de Ierse wetgeving. Daar moeten we binnen Europa dus verdere afspraken over maken.'


Of ze zelf vreest afgeluisterd te worden? 'Ik ga ervan uit dat mijn gesprekken veilig zijn.' Hoe ze internet gebruikt? 'Ik heb een iPad en mag feiten graag controleren.' Ook houdt ze ervan om Bild op haar tablet te lezen.


Na honderd minuten is de persconferentie voorbij. Het is bijna vakantie. Begin volgende week gaat Merkel eerst nog op verkiezingstournee langs badplaatsen in Noord-Duitsland. Daarna gaat ze wandelen in Zuid-Tirol en legt ze een bezoekje af bij de jaarlijkse Wagnerfestspiele in Bayreuth. 'Alles Gute', zegt ze bij het afscheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.