Merkel manoeuvreert zich klem met kabinetsformatie

Een minderheidscoalitie van de CDU en de Groenen kan een interessant experiment in dualisme zijn.

Beeld afp

Hollandse toestanden bij de overburen: na een maand onderhandelen over een nieuwe regering, houdt één van de beoogde coalitiepartners het onverwacht voor gezien. In Nederland zijn we gewend aan lange kabinetsformaties, maar voor Duitsland is deze gang van zaken ongehoord.

Een meewarige Angela Merkel veroorloofde zich dan ook grapjes over haar collega Rutte, die maar eindeloos bleef doorpraten met uiteenlopende partijen. Maar terwijl Rutte gedurende het hele formatieproces de regie in handen hield, liet Merkel zich verrassen door de jonge leider van de liberale FDP: Christian Lindner.

De FDP heeft campagne gevoerd voor de modernisering van de economie en van de arbeidsverhoudingen. Op dat vlak is inderdaad veel achterstallig onderhoud. Het is dan ook begrijpelijk dat Lindner eiste dat de nieuwe coalitie een duidelijk liberaal profiel zou krijgen. Hij wil niet worden vermalen tussen de rechtse christen-democraten en de Groenen.

Merkel betaalt nu de prijs voor de ruk naar links in haar vorige regeerperiode. De Energiewende, het afschaffen van kernenergie ten gunste van zon en wind, ligt de Duitsers zwaar op de maag: een hoger tarief én meer CO2-uitstoot. Haar vluchtelingenbeleid, bekend geworden onder haar leus Wir schaffen das, had het effect van een politieke boemerang. Het gaf de populisten van Alternative für Deutschland vleugels.

Door de AfD af te schilderen als nazi's en achter een cordon sanitaire uit te sluiten van elke politieke samenwerking, heeft Merkel haar manoeuvreerruimte ernstig beperkt. In het politieke isolement gedijen populisten het best, terwijl het dragen van verantwoordelijkheid hen juist in een rolconflict brengt. Wilders weet daar alles van.

Voor het beleid van Merkels CDU en de Groenen is in Duitsland geen meerderheid te vinden. Ze zouden wel een minderheidsregering kunnen vormen. Dat zou, naar Scandinavisch model, een interessant experiment zijn in dualisme tussen regering en parlement. Merkel zou dan nog een keer haar act als evenwichtskunstenares kunnen vertonen. Totdat de CDU een opvolger voor haar heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden