Merkel maakt vervolging komiek mogelijk voor 'beledigen' Erdogan

De Duitse regering staat toe dat komiek Jan Böhmermann mogelijk wordt vervolgd omdat hij de Turkse president Erdogan zou hebben beledigd. Het Duitse OM heeft van bondskanselier Merkel toestemming gekregen om een zaak tegen de cabaretier te openen vanwege zijn 'hekeldicht' waarin hij onder andere suggereert dat Erdogan met geiten neukt.

Jan Böhmermann noemde Erdogan onder meer een 'geitenneuker'.Beeld ap

'Het is aan een onafhankelijke rechter om te beslissen of Böhmermann schuldig is', zei Merkel tegen de in haar kanselarij verzamelde journalisten. 'Niet aan de politiek.' Ze voegde daaraan toe dat vervolging niet automatisch veroordeling betekent.

Onenigheid tussen de twee coalitiepartijen en tussen de verschillende bij de zaak betrokken ministeries was de reden dat het regeringsbesluit zo lang op zich liet wachten, gaf Merkel tijdens haar persconferentie toe. De sociaaldemocratische vice-primier Sigmar Gabriel was tegen.

In het geval van een rechtszaak kan de aanklager zich beroepen op een oud wetsartikel dat 'belediging van bevriend staatshoofd' strafbaar stelt. De regering moet toestemming geven voordat iemand kan worden vervolgd volgens deze wet. Hoewel Merkel de wetgeving gedateerd noemt en per 2018 wil afschaffen, heeft haar regering nu wel groen licht daarvoor gegeven.

Maandagavond deed Erdogan persoonlijk aangifte van belediging, nadat hij al eerder in een diplomatieke brief had gevraagd om bestraffing van de cabaretier. Hierdoor is het Duitse gerechtshof verplicht uit te zoeken of Böhmermann strafbaar is voor het beledigen van de Turkse president.

(tekst gaat verder onder de video)

Lange arm van Ankara

In veler ogen zwicht de Duitse regering met dit besluit voor de spreekwoordelijke lange arm van Ankara. Merkel zou ermee bewijzen dat ze in het licht van de vluchtelingencrisis de politieke banden met Erdogan, een regeringsleider die de democratie hoogstens een lippendienst bewijst, laat prevaleren voor het verdedigen van de vrijheid van meningsuiting.

Merkel anticipeerde in haar speech op dit verwijt door te stellen dat de mensenrechtensituatie in Turkije, in het bijzonder die van journalisten, haar en haar regering zorgen baart. Maar, zei ze, in dit specifieke geval staan we vervolging toe, 'juist omdat ik vertrouwen heb in de rechtsstaat.'

Hoewel de regering nu officieel overeenstemming heeft bereikt over de kwestie, zal de storm die Böhmermann heeft veroorzaakt in politiek Berlijn nog niet meteen luwen. Direct na de persconferentie twitterde de voorzitter van de SPD, Thomas Oppermann, al dat hij vindt dat hij vervolging van een cabaretier wegens majesteitsschennis 'niet vindt passen in een moderne democratie.'

Kwestie-Bohmermann

Saaiheid is wat Duitse tv-presentatoren kenmerkt, behalve Jan Böhmermann. Een profiel van deze Duitse Jon Stewart. (+)

Correspondent Sterre Lindhout sprak niet één Turkse Duitser die het voor Böhmermann opneemt. 'Dat Duitsers vrijheid van meningsuiting belangrijk vinden, betekent nog niet dat ze de Turkse president mogen beledigen.' (+)

Duizend schapen

In Neo Magazine Royal, een satirisch tv-programma op de publieke omroep ZDF, las Böhmermann twee weken geleden een 'lastergedicht' voor over de Turkse president. 'Het meest houdt hij van geiten neuken en minderheden onderdrukken, Koerden trappen, Christenen rammen. En 's avonds in plaats van slapen, orale seks met duizend schapen.'

Turkije reageerde zeer verontwaardigd. De Turkse vicepremier Numan Kurtulmus sprak van 'een misdaad tegen de menselijkheid'. Op aandringen van Erdogan onderzochten verschillende Duitse ministeries of ze de cabaretier zouden laten vervolgen door het Openbaar Ministerie. Uit angst voor boze aanhangers van Erdogan is Böhmermann dinsdag ondergedoken en staat hij onder politiebescherming.

Bezoek aan Turkije

Vrijdag werd ook bekend dat Merkel op 23 april een bezoek zal brengen aan Ganiantep in de Truks-Syrische grensregio, samen met voorzitter van de Europese Raad Donald Tusk en Frans Timmermans.

Böhmermann terwijl hij zijn gedicht voorleest.Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden