NIEUWS

Merkel: ‘Het is de eeuwige verantwoordelijkheid van Duitsland om herinnering aan WOII levend te houden’

Het is ‘de eeuwige verantwoordelijkheid van Duitsland’ om de herinnering aan het onmetelijke leed dat het nazisme heeft aangericht levend te houden. Dat zei de Duitse bondskanselier Angela Merkel in haar 5 mei-lezing.

Merkel hield haar toespraak woensdag via een live-verbinding vanuit Berlijn. Beeld EPA
Merkel hield haar toespraak woensdag via een live-verbinding vanuit Berlijn.Beeld EPA

‘Niets kan de leegte vullen die is achtergelaten door de mensen die zijn vermoord. Niets kan het verlies en de pijn van de overlevenden wegnemen. De gepleegde misdaden zullen niet verjaren.’

Merkel hield haar toespraak woensdag via een live-verbinding vanuit Berlijn, omdat zij vanwege de coronapandemie niet persoonlijk in Den Haag kon zijn. Het was ‘een buitengewone eer’, en ‘een bijzonder teken van de Duits-Nederlandse vriendschap’, zei Merkel, dat een Duitse Bondskanselier was uitgenodigd om de lezing op deze dag te verzorgen. Zij bedankte Nederland voor de verzoening na de Tweede Wereldoorlog: ‘Wij Duitsers zullen nooit vergeten dat Nederland ons de hand reikte.’

Corona

Bij het thema vrijheid kon volgens Merkel de coronapandemie niet onbesproken blijven, omdat ‘onze vrijheden voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog weer worden ingeperkt in een mate die wij ons niet konden voorstellen.’ Maar vrijheid’, zo stelde de bondskanselier, ‘is ook verantwoordelijkheid nemen ten opzichte van onze medemensen’.

Het verleden kan niet ongedaan gemaakt worden, maar volgens Merkel kunnen en moeten er lessen uit worden getrokken. ‘Ook nu moeten we onze waarden met kracht verdedigen’, zei ze, en de bondskanselier verwees naar een reeks terroristische aanslagen in Duitsland, in Kassel, Halle en Hanau. ‘Iedereen kan een bijdrage leveren aan de handhaving van de democratie, de versterking van de mensenrechten en de bescherming van zwakkeren. Wij moeten ons als burgers resoluut verzetten tegen elke vorm van antisemitisme en racisme, tegen elke vorm van haat en vijandigheid tegen bepaalde groepen.’

Duitse scholen

Ze richtte zich tot Eva Weyl, die nu in Den Haag aanwezig was, maar in 1942 als Duits-Joods meisje in doorgangskamp Westerbork kwam, en op Duitse scholen over haar ervaringen vertelt. ‘Het belang hiervan kan niet hoog genoeg worden ingeschat. Ik dank u uit het diepst van mijn hart dat u daarvoor de kracht vindt.’

Weyl bedankte Merkel voor haar woorden, en noemde deze ‘uit het hart gegrepen’. ‘Doordat wij ons verleden goed kennen, kunnen we eruit putten om een betere toekomst te maken’, zei ze. Demissionair premier Rutte noemde de persoonlijke noot richting Weyl later het meest indrukwekkende deel van Merkels lezing. Ook hij roemde de Duits-Nederlandse vriendschap, ‘een vriendschap die gelukkig zo normaal is geworden’.

Lange tijd lag de deelname van Duitsers aan Bevrijdingsdag gevoelig, maar de uitnodiging aan Merkel heeft niet tot protesten geleid, zegt Gerdi Verbeet, voorzitter van het Nationaal Comité 4 en 5 mei, in een gesprek met de Volkskrant. ‘Angela Merkel is een vrouw waar binnen Nederland grote waardering voor is. Ze heeft eerder gesproken over de rol van Duitsland in de Tweede Wereldoorlog. Daar zat geen woord Spaans bij. In Duitsland is het besef van de eigen verantwoordelijkheid heel sterk. Ze kijken het beest vol in de bek’, aldus Verbeet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden