Merkel fleurt op bij alle goede wensen

Ondanks de vele tegenstemmen in de Bondsdag tegen de regering-Merkel, werd de kanselier er hartelijk ontvangen. Zelfs Gerhard Schröder lijkt zich met zijn lot te hebben verzoend....

Van onze correspondent Sander van Walsum

Precies zes maanden na de aankondiging van vervroegde Bondsdagverkiezingen wordt Duitsland weer geregeerd – en niet slechts bestuurd. Dinsdagochtend, even voor elven, wordt Angela Merkel (51) als eerste vrouw en eerste voormalige DDR-burger door de volksvertegenwoordiging tot de achtste bondskanselier gekozen.

Op unanieme steun van de fracties van CDU/CSU en SPD was tevoren niet gerekend. Daarvoor had de SPD toch net te lang aan de prolongering van het kanselierschap van Gerhard Schröder vastgehouden. Maar hoeveel dissidenten er zouden zijn, daarover werd druk gespeculeerd. Commentatoren hadden voor Merkel de lat bij 410 stemmen gelegd. Een lagere score zou een ‘morele nederlaag’ of – op zijn minst – een domper zijn voor de grote coalitie.

De Bondsdag is de sceptici ter wille, blijkt: slechts 397 (van de 612) afgevaardigden steunen Merkel. Waaruit kan worden opgemaakt dat het aantal tegenstemmers in het regeringskamp 51 bedraagt. Dat is beduidend meer dan ‘de paar dozijn’ die al waren ingeboekt.

De uitslag past bij de biografie van Angela Merkel. Zij is bovenal vasthoudend. En zij geldt als iemand die bekwaam analyses maakt, een goede voorzitter is en een efficiënt manager. Maar stemmingen heeft zij zelden met een grote overmacht gewonnen.

Merkel reageert dus enigszins gelaten op de uitslag, en op het applaus uit de oppositiebankjes voor de 202 tegenstemmen. Maar ze fleurt op als de volksvertegenwoordigers haar hun goede wensen aanbieden.

De stoet wordt geopend door haar voorganger Gerhard Schröder. Hij lijkt zich met zijn lot te hebben verzoend. En Merkel lijkt hem zijn offensieve optreden van de verkiezingsavond te hebben vergeven.

Tussen Merkel en de voorzitter van de SPD-fractie in de Bondsdag, Peter Struck, klikt het goed. ‘Zij is een charmante vrouw’, zegt hij later. ‘En ik geef toe dat ik hierdoor ben verrast. Want in de hitte van de strijd hebben we vaak een andere Angela Merkel geschapen.’

Over de tegenstemmers in zijn eigen fractie maakt hij zich geen zorgen. ‘Als twee partijen samen zo’n grote meerderheid vormen, ontstaat ruimte voor dissidenten. Meer dan een luxeprobleem is dat niet.’

Zijn christen-democratische collega Volker Kauder neemt twijfels over de slagkracht van de grote coalitie weg. ‘Geen kanselier voor haar is met zoveel stemmen in de Bondsdag gekozen. De kanselier van de vorige grote coalitie, Kurt Georg Kiesinger, moest meer dan honderd tegenstemmen incasseren. En die hebben hem ook niet geschaad.’

De machtswisseling voltrekt zich in een bijna demonstratieve soberheid. Merkel draagt haar werktenue: een zwart broekpak. Haar ouders en haar broer wonen de stemming in de Bondsdag bij, maar haar man, Joachim Sauer, maakt zich alleen voor de lunch ‘in familiekring’ even vrij. Hij wil per se geen deelgenoot worden van Merkels publieke leven.

Bondspresident Horst Köhler ontvangt het kabinet in de Orangerie van Slot Charlottenburg, waar hij tijdelijk kantoor houdt. In een korte toespraak herinnert het staatshoofd aan het achterstallig onderhoud van de Bondsrepubliek.

De franje van de zaal wordt door een voorzetwand aan het oog onttrokken. De ministers drinken een bronwatertje, en zijn binnen een half uur weer onderweg naar de Bondsdag, waar zij de ambtseed afleggen.

Angela Merkel neemt in het Bundeskanzleramt, de ambtswoning die zij slechts als kantoor zal benutten, een paar dossiers door met haar voorganger. Na afscheid te hebben genomen van het personeel gaat Gerhard Schröder eten met enige intimi.

Het kabinet-Merkel komt voor zijn eerste vergadering bijeen: vóór de jaarwisseling moeten vele wetsvoorstellen worden geproduceerd. De eerste dag van haar eerste honderd dagen is al bijna ten einde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden