Merkel belooft kiezer meevallers

'Wie gaat dat betalen? Wer hat soviel Pinkepinke?', zong een dertigtal demonstranten maandag voor het gebouw waar ooit decors voor opera's in elkaar werden gezet.

BERLIJN - Binnen, in de Berliner Opernwerkstätten, bogen leden van de CDU en CSU zich over het verkiezingsprogramma van de beide zusterpartijen. Daarin belooft de 'Union' tal van financiële meevallers voor de Duitsers. Tot woede van de oppositie: 'Het is verkiezingsbedrog', klinkt het in kringen van de SPD.


Over drie maanden worden in Duitsland verkiezingen gehouden. Bondskanselier Angela Merkel (CDU) hoopt op een derde periode als regeringschef. Terwijl 'de machtigste vrouw ter wereld' Europa een spardiktat oplegt, schetst ze voor de Duitsers een zonniger vergezicht. Mits die haar, en de Beierse zusterpartij CSU, op 22 september een nieuw mandaat verstrekken.


In het verkiezingsprogramma dat met een veelbetekenende knipoog 'Regierungsprogramm 2013-2017' wordt genoemd, beloven Merkel en CSU-chef Horst Seehofer meer geld voor gezinnen met kinderen. Ook worden vele miljarden extra vrijgemaakt voor onderwijs en wegenbouw, en kunnen daarnaast niet-werkende moeders van kleine kinderen op extra geld rekenen, de zogenoemde Mütterrente.


Aan de andere kant pleiten Merkel en Seehofer voor een 'solide financiële huishouding', waarbij de belastingen nadrukkelijk niet verhoogd worden. De hardwerkende Duitsers die de maatschappij dragen mogen niet met een belastingverhoging worden gestraft, klinkt het in het gezamenlijke CDU/CSU-programma. Tegelijkertijd schrijft Merkel in het voorwoord van het 127 pagina's tellende epistel dat zij 'in 2014 minder geld gaat uitgeven dan in 2010'. En: 'Een zuinig begrotingsbeleid vormt de basis voor een stabiele economie en een duurzame groei.'


Volgens Merkel sluit het een (meer geld voor de burger) het ander (géén belastingverhoging) niet uit. Ze bezit die financiële speelruimte, zegt ze, het gaat immers goed met Duitsland. Over dat laatste zul je ook haar tegenstanders niet horen klagen - het gaat goed met Duitsland - maar haar programma wordt door de oppositie desalniettemin met hoon overladen.


'Idiote beloftes', oordeelde Peer Steinbrück, de kanselierskandidaat van de SPD. Nog nooit las hij zo'n 'ambitieloos verkiezingsprogramma', zei hij maandag. 'Het staat vol platitudes en loze uitspraken.' Steinbrück neemt zelfs het woord 'bedrog' in de mond. De Groenen spreken van 'beloftes aan de kiezer die niet financierbaar zijn'.


Dat de verkiezingsstrijd nu echt is losgebarsten, moge blijken uit de reacties uit de hoek van de FDP, de kleine liberale partij waarmee Merkel sinds 2009 haar zwartgele coalitie vormt. Beide partijen streven na 22 september naar een consolidatie van dat politieke huwelijk. Maar voor het zover is, is het ieder voor zich.


FDP-partijleider Philipp Rösler, minister van Economie in Merkels regering, spreekt van 'zoete kadootjes waarvoor geen speelruimte bestaat'. Voor de radio zei Rösler maandag dat Merkel de FDP in de toekomst nodig blijft hebben als 'corrigerend' element. 'Een solide huishouden kan uiteindelijk alleen met de liberalen gevoerd worden.'


Het zit de liberalen ook niet lekker dat de CDU/CSU in het verkiezingsprogramma de deur voorzichtig openzet voor invoering van een minimumloon. Daar is de FDP, in Duitsland de partij van menig werkgever, geen voorstander van. In andere kringen binnen de FDP valt te beluisteren dat 'Merkel de deur naar de SPD voorzichtig openzet'. Eerder, in 2005, vormde ze al een 'grote coalitie' met de sociaaldemocraten.


Röslers kritiek heeft weer bitse reacties tot gevolg van de partijleiding van de CDU. 'Het is óns programma, en niet dat van de heer Rösler', zegt Hermann Gröhe, secretaris-generaal van de CDU.


SPD'er Steinbrück spint ondertussen geen garen bij het gekrakeel tussen de coalitiegenoten. De Duitser blieft hem niet, zijn partij blijft in de peilingen op een historisch laag niveau (rond de 22 procent) staan. De achterstand op de 'Union', met aan het roer de onaantastbaar populaire Angela Merkel, bedraagt inmiddels bijna 20 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden