Mep een vlieg

Wie vindt dat er nog niet genoeg elektronisch speelgoed bestaat, kan doen als Cor van Essen en het zelf maken.

Beeld Bier en Brood

1. Idee

Als u kinderen heeft, dan kent u elektronisch speelgoed. Het bliept, het knippert, je weet niet hoe gauw je de batterijen eruit moet slopen en de kinderen kijken er nooit meer naar om. We hebben zelf ooit de fout gemaakt om elektronisch speelgoed voor de verjaardag van onze dochter te vragen. Een tip voor ouders: plakband over de speaker.

Nu wilde ik zelf iets maken dat mijn 4-jarige dochter leuk zou vinden. Iets fysieks, iets tastbaars, iets waarop je mag slaan. Dat vinden kinderen leuk, toch? Daarom dacht ik aan het spel Whack-A-Mole. Bij Whack-A-Mole moet je met een hamer op de hoofden van mollen slaan die onverwachts uit gaten komen. In mijn versie wordt de hamer vervangen door een vliegenmepper, gaan we op getekende vliegen slaan (suggestie van dochter) en komen er muziek en lichtjes aan te pas.

2. Hoe moet het werken?

Als je zelf iets ontwerpt, is het belangrijk dat je precies weet welke stappen doorlopen moeten worden. Noteer eerst de specificaties en pak vervolgens probleem voor probleem aan.

Hoe verloopt het spel?
a) Een willekeurige vlieg moet gekozen worden;
b) Een lichtje gaat branden bij de vlieg;
c) Sla met een vliegenmepper op de vlieg;
d) Als het de juiste vlieg is, klinkt een geluid;
e) Terug naar start.

Ik had een simpel concept voor ogen voor het elektronisch vliegenmeppen. Op een vlak, met getekende vlieg, wordt elektrische spanning gezet. Als de vliegenmepper het raakt, sluit dit een stroomkring. In principe werkt het als een soort schakelaar, waarbij een geluid gaat zoemen wanneer de stroomkring sluit. Zowel het vlak als de vliegenmepper moet daarvoor geleidend zijn. Nu lag er al maandenlang zelfklevend aluminiumfolie in huis te slingeren. Dit bleek ideaal: Plak het op de vliegenmepper en op de vlakken, en klaar.

De vlakken kunnen op een kartonnen doos geplakt worden, wat gemakkelijk bewerkbaar materiaal is. Voor de vliegenmepper had ik een lange, flexibele kabel nodig en voor de rest van het project ook liefst wat langere kabels. Daarom heb ik een audiokabel opgeofferd voor op maat gemaakte kabels.

In Cor van Essens' versie van Whack-A-Mole wordt de hamer vervangen door een vliegenmepper.Beeld getty

3. Testen

Op dit punt wist ik nog niet precies hoe alles in elkaar zou gaan steken en zeker nog niet hoe de Arduino alles zou regelen. Bij een Arduino zitten veel voorbeelden van simpele projecten met kant-en-klare code, zoals voor een schakelaar. Dus daarvan heb ik gretig gebruikgemaakt.

Eerst heb ik twee stukken folie aan draden verbonden en beide op de Arduino aangesloten. Deze testschakelaar werkt goed zolang de draden die tegen de folie zitten goed contact maken.

De volgende test was het in- en uitschakelen van de spanning op de vlakken in willekeurige volgorde. Dit heb ik in eerste instantie getest met drie lampjes, aangesloten op de Arduino. Zoals de meeste programmeertalen beschikt de Arduino-taal over een functie die willekeurige getallen kan genereren. Ik liet de Arduino steeds een getal (1, 2 of 3) kiezen en zette zo een van de lampjes aan en weer uit.

Het derde stukje code dat ik nodig had, was iets dat geluid afspeelt. De helft van een in onbruik geraakte hoofdtelefoon blijkt een prima speaker. Om iets van een melodietje af te spelen is er ook al een kant-en-klaar voorbeeld bij de Arduino software, dus dat probleem bleek heel eenvoudig opgelost.

Deze drie stukken software konden gemakkelijk tot een geheel samengevoegd worden. De code is te vinden op corvanessen.blogspot.nl (Code examples).

Benodigheden

Benodigheden:
- Arduino (originele voor tegen de euro 28 bij verschillende webwinkels)
- Zelfklevend aluminiumfolie (euro 15, bouwmarkt)
- Vliegenmepper (euro 1, bij een drogisterij gekocht)
- Audiokabel 5 meter (euro 3, elektronicawinkel)
- Drie ledlampjes (euro 0,08 per stuk via Conrad.nl)
- Weerstand 210k¿ (euro 18 voor veel via Conrad.nl)
- Speaker uit een oude hoofdtelefoon (uit de elektronicarommeldoos thuis)
- Kartonnen doos (oud papier)

4. Bouwen

Alle losse onderdelen waren nu oké. Het werd tijd om alles aan elkaar te knopen. Op een omgekeerde kartonnen doos heb ik drie stroken van de zelfklevende folie geplakt, maar niet voordat ik drie kabels door de doos heen naar buiten had laten komen zodat ze onder aan de folie vastzitten.

De signaallampjes moesten in serie geschakeld worden met de vlakken, dus de stroom gaat eerst door het vlak en daarna door het lampje.

Dit heb ik gedaan door een van de pootjes van de lampjes door de folie en het andere pootje door het karton te drukken. Bij de vliegenmepper heb ik eerst een lange zelfgemaakte kabel vastgeplakt aan het raster en daarna netjes aan de onderkant van het handvat bevestigd. Vervolgens heb ik de bovenkant omwikkeld met de aluminiumfolie en natuurlijk getest of het geheel nu geleidend is.

5. Spelen

Op een goede morgen stond het zelfgebouwde spel op de eetkamertafel klaar om te gebruiken. Mijn dochter was meteen enthousiast, zelfs al deed een lampje het niet bij het opstarten. De gaten waar de ledjes door de folie en karton zitten waren te groot geworden en daardoor verbrak het contact soms. Na wat duwen en trekken werkte alles en mijn dochter mepte er op los. Minstens vijf minuten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden