Mentaliteit inwoners is het echte geheim van Putten

In de buurgemeente Ermelo kunnen ze wel raden waarom Putten de goedkoopste gemeente van Nederland is. 'Ze halen daar het huisvuil nog op in vuilniszakken', zegt een Ermelose ambtenaar smalend....

MAC VAN DINTHER

Van onze verslaggever

Mac van Dinther

PUTTEN

Dat kan kinnesinne zijn, want in Ermelo, qua grootte en ligging vergelijkbaar met het 24 duizend inwoners tellende Putten, is de burger jaarlijks honderden guldens meer kwijt aan gemeentelijke belastingen. En dat moet toch ergens aan liggen. Aan de efficiency van het ambtenarenapparaat bijvoorbeeld, of aan de bereidheid van burgers om zelf de handen uit de mouwen te steken. En die is in Putten erg groot, geven ze zelfs in Ermelo toe.

Volgens een onderzoek van de Consumentenbond betalen de inwoners van Putten jaarlijks 471 gulden aan gemeentelijke heffingen zoals onroerende-zaakbelasting, reinigingsheffing en hondebelasting. Daarmee is Putten veruit de goedkoopste woonplek in Nederland. Ter vergelijking: In Den Haag, de duurste gemeente, is de burger jaarlijks 1475 gulden kwijt, het drievoudige.

Aan misplaatste zuinigheid ligt het niet, zegt bijstandsmoeder M. van der Hoeven, vrijwilligster in de plaatselijke kringloopwinkel. 'Ik ben mijn woning uit gevlucht. Binnen een paar weken had ik een prachtig huurhuis, en de bijstand was geen enkel probleem. Peuterspeelzalen zijn er ook voldoende, daar doen ze niet moeilijk over. En de winkel huren we voor een symbolisch bedrag van de gemeente.'

Het gemeentebestuur van Putten is niet verrast over de uitkomsten van het onderzoek. De gemeente figureert al al jaren in de onderste regionen van de ranglijst. Chef belastingen G. Liefting weet ook wel waarom. 'Putten is een plattelandsgemeente, omringd door steden als Harderwijk, Amersfoort en Apeldoorn. Een aantal stedelijke voorzieningen hebben wij daarom niet nodig.' Putten heeft bijvoorbeeld geen schouwburg, om nog maar te zwijgen over zoiets als stadsvervoer. En dan is er het afvalbeleid, het paradepaardje van Putten. Afval wordt niet opgehaald in containers, maar in zakken.

En die kosten geld. Een zak van vijftig liter kost 1,75 gulden, een zak van dertig liter 1,05 gulden. Dat stimuleert mensen afval te scheiden en glas en papier apart in te leveren, zegt Liefting. En dat scheelt, als je bedenkt dat de gemeente driehonderd gulden moet betalen voor elke ton afval die moet worden verbrand.

Nog zoiets: 'Vorig jaar hebben we een actie gevoerd, konden mensen een compostton kopen voor dertig gulden. Er zijn drieduizend vaten verkocht. Nu wordt 80 procent van het groente-, fruit- en tuinafval thuis gecomposteerd.' Plaats genoeg in de achtertuinen.

Maar het èchte geheim zit meer in de mensen dan in het beleid, zegt Liefting. Putten kent van oudsher een sterke christelijke traditie waarin zelfredzaamheid en onderlinge hulp een belangrijke rol spelen. Puttenaren knappen hun eigen zaakjes wel op, daar hebben ze de gemeente niet bij nodig.

Ondanks de import uit het Westen bestaat 80 procent van de bevolking nog uit 'echte' Puttenaren, zegt Bram van Voorst, die in Putten geboren is. 'Mensen kennen elkaar en hebben wat voor elkaar over.' Van Voorst heeft bijvoorbeeld jarenlang zijn garage beschikbaar gesteld voor de zwemvereniging die huis-aan-huis melk- en sappakken ophaalde om te verkopen aan een firma in Finland.

Er is ook een levendig circuit van verenigingen die de ophaal van oud papier organiseren. Nog wel, zegt J. van de Kamp van de Werkgroep Ouderen Putten. 'Maar ik merk wel dat jongeren daar steeds minder toe bereid zijn.' Vooral de ouderen zijn nog wel te porren voor het vrijwilligerswerk.

Voor de bibliotheek staat een groepje mensen voor een dichte deur. In verband met de vakantie zijn de openingstijden aangepast. Niet dat de bibliotheek anders zo vaak open is, zegt een oudere dame. 'Ze zijn sowieso maar halve dagen open. U moet weten, de bibliotheek draait helemaal op vrijwilligers, er is maar één vaste kracht. En het valt niet altijd mee daar dames voor te vinden. Maar nu heb ik niks te lezen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden