‘Mensenrechtentragedie in vervuilde Nigerdelta’

Shell en Nigeriaanse overheid moeten het ontgelden in rapport Amnesty International.

Wanneer ze zich binnen zestig dagen melden, worden ze niet gestraft. De militanten die in de Nigerdelta oliemaatschappijen als Shell en de regering van Nigeria bestrijden, kunnen rekenen op amnestie als ze binnen twee maanden de gewapende strijd staken.

Tot dusver heeft zich nog geen rebel van de Beweging voor de Emancipatie van de Nigerdelta (MEND) gemeld. En dat gaat ook niet gebeuren, zegt de ‘officiële’ woordvoerder, Jomo Gbomo, van de ‘vrijheidsstrijders’, die in de olierijke delta pijpleidingen opblazen, arbeiders ontvoeren en in de kreken een kat- en muisspel spelen met militairen.

Recentelijk is de strijd weer opgelaaid. Nigeriaanse militairen maken volop jacht op MEND-leider Tompolo. De MEND, die zegt te strijden voor de rechten van de 30 miljoen ‘gemarginaliseerde’ bewoners van de delta, brengt op haar beurt berichten naar buiten waarin melding wordt gemaakt van ‘succesvolle’ aanvallen op olieplatforms, waarbij niet zelden Nigeriaanse soldaten sneuvelen.

Deze week kwam een rapport uit van Amnesty International (Petroleum, pollution and poverty in the Nigerdelta), waarin de situatie in de delta een ‘mensenrechtentragedie’ wordt genoemd. Het rapport doet verslag van onderzoek naar olielekkages, het affakkelen van gas, afvallozing en andere milieueffecten van de olie-industrie.

Uit het rapport: ‘De bewoners van de delta moeten vervuild water drinken, ermee koken en wassen. Ze eten vis die vervuild is met olie en andere giftige stoffen. Vaak is het al een kwestie van geluk dat ze nog vis kunnen vangen. De akkers die ze verbouwen zijn vernield. Mensen klagen over ademhalings- en huidproblemen.’

De zwartepiet gaat in het rapport naar oliemaatschappijen als Shell én naar de Nigeriaanse overheid, die al decennialang miljarden dollars inkomsten krijgt uit oliewinning, maar weinig tot niets investeert in de regio waar diezelfde olie vandaan komt. ‘De Nigeriaanse regering faalt in haar verplichtingen om de rechten op voedsel, water, gezondheid, een inkomen van de inwoners van de delta te respecteren en te beschermen.’

Vooral Shell is de gebeten hond. Tegen de oliemaatschappij lopen diverse rechtszaken over de handel en wandel van het bedrijf in de delta.

Nigeriaanse boeren klagen met hulp van Milieudefensie Shell voor de Nederlandse rechter aan voor de schade die ze hebben geleden als gevolg van olielekkage in hun woongebied. Ook loopt er een onderzoek van de Amerikaanse beurswaakhond SEC wegens vermeende omkooppraktijken van Shell in Nigeria.

Ook een tiental Nigeriaanse parlementariërs dat deze week in Nederland is, legt de schuld van de ellende in de delta goeddeels bij Shell. Dat hun eigen overheid, zowel lokaal als nationaal, de laatste decennia miljarden oliedollars in corrupte zaken liet verdwijnen, bleef vrijwel onbesproken.

De parlementariërs waren op uitnodiging van de Nederlandse Nigeriaan Sunny Ofehe in Nederland. Ofehe poogt met zijn stichting Hope for Niger-Delta Campaign de strijdende partijen, de oliemaatschappijen en de Nigeriaanse autoriteiten tot elkaar te brengen. Hij organiseert in september daartoe een ‘Vredesconferentie’ in Den Haag. Hij zegt dat de Nigeriaanse regering plus MEND ‘zeker’ zullen aanschuiven. De oliemaatschappijen hebben hun komst nog niet toegezegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden