Mensenrechtennota afgezwakt

PvdA-minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken heeft zijn nota over mensenrechten afgezwakt om onenigheid binnen het kabinet af te wenden.

DEN HAAG - De PvdA-wens dat internationaal opererende bedrijven een 'rapportageplicht' zouden krijgen over de mensenrechtensituatie in het land waar zij zaken doen, is uit de nota geschrapt op aandringen van VVD-minister Henk Kamp van Economische Zaken. De wens van Timmermans om wereldwijd sterk in te zetten op de bescherming van homorechten en mensenrechtenverdedigers is wel overeind gebleven.


In de nieuwe versie van de mensenrechtennota wordt de rapportageplicht van bedrijven niet vermeld, terwijl dit volgens bronnen rondom het kabinet eerder een strijdpunt was. Twee weken geleden kwamen Timmermans en Kamp hierover tijdens de ministerraad in botsing. De VVD-minister hield publicatie 'uit principe' tegen. De PvdA-bewindsman heeft de gewraakte passage nu geschrapt. Timmermans ontkent dit publiekelijk.


Het kabinet benadrukt nu in de nota 'zelfregulering' door bedrijven. Het idee erachter is dat bedrijven uit zichzelf producten onder eerlijke omstandigheden gaan maken, omdat consumenten in Nederland dit belangrijk vinden. In de praktijk krijgt Timmermans toch deels gelijk, omdat de Verenigde Naties al in maart 2011 internationale richtlijnen hebben opgesteld hoe bedrijven moeten omgaan met mensenrechten. De Nederlandse overheid zet zich ondertussen in voor een internationaal verbod op kinderarbeid, dwangarbeid, non-discriminatie en de vrijheid om vakbonden op te richten.


Opvallend in de mensenrechtennota is dat de Nederlandse overheid zich - los van het bedrijfsleven - actief internationaal gaat inzetten voor gelijke rechten van vrouwen en van homo's, lesbiennes, biseksuelen en transgenders (LHBT). Zo worden bijvoorbeeld Nederlandse ambassades door Timmermans aangespoord om lokale initiatieven van homogemeenschappen, zoals een 'gay pride', te ondersteunen met geld en kennis. 'Heel veel Nederlanders vinden deze onderwerpen belangrijk, omdat ze passen in de waarden die wij delen', zegt Timmermans. De minister wil samenwerken met niet-westerse landen, zoals Brazilië en Cuba, om gelijke homorechten te stimuleren.


Nederland gaat tot slot actief mensenrechtenverdedigers steunen door hen 'zichtbaarheid en bescherming' te bieden. Drie mensenrechtenverdedigers zijn al voor een rustperiode van drie maanden in een schuilhuis in Den Haag uitgenodigd. Timmermans wil dit uitbreiden naar tien plekken per jaar.


De bewindsman noemt mensenrechten een 'hoeksteen' van zijn buitenlandbeleid. Maar als Nederland met de vinger wijst, mogen andere landen ook terugwijzen, stelt Timmermans. Hij refereerde naar de 'weigerambtenaar', die weigert homo's te trouwen terwijl dit recht verankerd is in de wet.


In de nota van Timmermans is minder dan in het vorige kabinet aandacht voor het bevorderen van godsdienstvrijheid. Dat is een breuk met zijn voorganger Uri Rosenthal (VVD), die bovendien vond dat Nederland juist niet met een 'opgeheven vingertje' de wereld rond moest gaan. Timmermans gooit het roer om en verwacht van zijn ambassadeurs juist dat die zich mengen in het debat op sociale media. Hij presenteerde vrijdag een website (mensenrechtenwereldwijd.nl) waarop Nederlandse ambassadeurs rapporteren wat zij doen ter bevordering van mensenrechten.


Minister Timmermans over de prioteit voor vrouwen- en homorechten in de nota

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden