Mensenrechten in de knel sinds 11/9

De mensenrechten hebben te lijden onder de strijd tegen het terrorisme. Landen gebruiken uit naam van de veiligheid middelen die in strijd zijn met het internationaal recht, zo stellen de VN-rapporteurs voor de mensenrechten vast....

Van onze verslaggever Rob Vreeken

Dit blijkt uit gesprekken die de Volkskrant had met speciale rapporteurs voor de mensenrechten van de VN. De rapporteurs werken binnen het VN-systeem, maar zijn onafhankelijk en worden niet betaald. Er zijn ongeveer 35 rapporteurs, met in hun mandaat elk een thema of een land.

'De aanslagen van 11 september hebben een trend doen ontstaan waarin de mensenrechten lijden onder een gebrek aan respect', zegt de Pakistaanse juriste Hina Jilani, rapporteur voor mensenrechtenactivisten. 'Het is erg zorgwekkend. Veel regeringen gebruiken het contra-terrorisme om hun tegenstanders aan te pakken.'

Theo van Boven, rapporteur marteling, meent dat 'uit naam van de nationale veiligheid het folterverbod op de tocht komt te staan'. Tijdens een missie naar Oezbekistan stelde hij vast dat daar systematisch wordt gemarteld. Maar ook in Spanje constateerde hij (tot woede van de Spaanse regering) wrede behandeling van ETA-gevangenen.

'Regeringen doen het sinds twee, drie jaar tamelijk openlijk', zegt rapporteur voor executies Asma Jahangir, eveneens uit Pakistan. 'Ze proberen het niet te verbergen, het is min of meer acceptabel geworden.'

De rapporteurs hebben in een gezamenlijke verklaring aan de VS toegang gevraagd tot de basis Guantánamo Bay. Vier rapporteurs, onder wie Van Boven, zouden daar met eigen ogen moeten vaststellen of het detentieregime in overeenstemming is met de mensenrechtennormen. De Amerikaanse regering heeft nog steeds niet gereageerd.

Jahangir wijst er op dat de VS dan wel veel aandacht krijgen (Guantánamo Bay, Abu Ghraib), maar dat in de luwte daarvan veel landen zich aan nog ernstiger zaken schuldig maken. 'In mijn rapport heb ik heel weinig over de VS, en veel over andere landen.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden