Mensenhandel in Den Haag

Gedwongen prostitutie, dat kan ook in een gewone bovenwoning. En het gebeurt steeds vaker, zegt de politie. Elsbeth Stoker liep mee en zag hoe moeilijk het is om één zaak rond te krijgen.

Een Hongaarse man werd tijdens een inval in Den Haag gearresteerd. Hij wordt verdacht van mensenhandel.Beeld Julius Schrank

+++

'Hoeveel voor een pijpbeurt?', vraagt een mannenstem door de telefoon

'Uhhh..., sorry?', reageert een vrouwenstem in matig Engels.

'Alleen... uuhh... alleen zuigen', vervolgt de man.

'Huhh?'

'Pijpen, weet je wel?'

+++

In een doorsnee straat in de Haagse Schilderswijk, op een sombere zondag in november, staat een busje met geblindeerde ramen. Geen voorbijganger slaat er acht op. Ook de bewoners van het huis waarop je vanuit het busje zicht hebt, hebben geen idee dat agent Tim zich al uren in de laadruimte bevindt, met een telelens op schoot en een fleecedeken over zijn benen. Dit is zijn kantoor voor de middag.

'Je hebt het idee dat hij naar je kijkt, maar hij ziet je echt niet', zegt Tim als een man de portiek verlaat. 'Soms leunen mensen zelfs tegen de bus aan, en dan hebben ze nog niet door dat ik achter deze ramen zit.'

Hij heeft de bus uren daarvoor opgepikt van het Haagse hoofdbureau, want er een meenemen van zijn eigen politiebureau, in het werkgebied Schilderwijk en Transvaal, is geen optie als je onopvallend wilt observeren. De vaste politieklanten - en dat zijn er nogal wat in de probleemwijken - herkennen elk politievoertuig van zijn bureau aan de Heemstraat. Datzelfde geldt voor zijn gezicht en dat van zijn collega's. 'Er is een handeltje in informatie. Als ik hier in een van onze auto's zou zitten, zou dat meteen rondgaan', zegt Tim wiens aandacht verscherpt als om 15.00 uur een meisje voorbij rent. Loos alarm, concludeert hij vlug. Om 15.10 uur gebeurt hetzelfde als een jongetje passeert. En om 15.44 uur constateert Tim dat zijn been slaapt.

Het is een lange zit, maar een die noodzakelijk is: in deze straat, achter een van de onopvallende voordeuren, wordt een Hongaarse vrouw uitgebuit, vermoedt de politie.

Cili zou onder valse voorwendselen naar Nederland zijn gehaald door haar landgenoot Jakab (niet hun echte namen). Eenmaal hier zou ze, onder mentale en fysieke druk, gedwongen worden haar lichaam te verkopen aan vreemde mannen. Gewoon in haar woning. Het is een vorm van prostitutie die in opkomst is, constateert de politie. Cijfers zijn niet bekend. Maar, zo merkt de politie wel op, omdat er strenger wordt opgetreden in rosse buurten verplaatst illegale prostitutie zich onder meer naar woningen. Nog meer uit het zicht van de politie, en nog lastiger aan te pakken. Onderzoeken naar deze vorm van mensenhandel duren maanden, soms nog langer. En succes is niet verzekerd.

Jakab regelt Cili's klanten via internet en pikt het geld in, is het verhaal. Dat ook haar twee kleine kinderen in de woning verblijven, zou hem niets kunnen schelen. Sterker nog: als de kinderen spelen met hun voedsel, zegt hij hun volgens een getuige: 'Niet knoeien met je eten. Opeten! Dat eten is allemaal met je moeders kut betaald.'

Criminele jeugd

+++

'Ben je thuis?', klinkt een andere mannenstem door de telefoon.

'Sorry, wat is jouw naam?', reageert de vrouw.

'Harrie.'

'Harrie?'

'Ja, ik ben een keer met je geweest.'

+++

Enkele weken eerder zit Tims collega Marius druk te typen op bureau De Heemstraat. Hij heeft even daarvoor een gesprek gehad dat hem verontrust. 'Het gaat hier niet om diefstal van een krentenbol', zegt Marius als hij het verslag maakt.

Een Hongaarse man heeft hem benaderd met een verhaal over mensenhandel. Cili zou het slachtoffer zijn van Jakab, vertelde de oud-huisgenoot. 'Meestal krijg je in de Schilderswijk aangiften van het niveau: Ali heeft mijn zus geneukt. Agent, doe wat', zegt Marius. 'Maar bij deze man, de manier waarop hij sprak en de details die hij gaf, kreeg ik het gevoel dat hij er middenin zat en dat het klopte wat hij vertelde.'

Al jaren loopt de wijkagent in de Schilderswijk rond. Hij heeft de buurt flink zien verbeteren. De oude woningen maakten het afgelopen decennium plaats voor nieuwbouw. Multiculturele ondernemers doen hun best iets van de wijk te maken. En de dealers en gebruikers die voorheen openlijk verkochten én gebruikten zijn goeddeels verdwenen. Maar de werkloosheid is nog hoog en het opleidingsniveau is laag. Vergeleken met de rest van de stad zijn er veel woninginbraken, bedreigingen en mishandelingen.

De afgelopen jaren richtte het team waarin Marius en zijn collega's werken zich vooral op criminele jeugd. Vanaf de wand staren de foto's van tieners hem aan. Allemaal begonnen ze rond hun 12de en tot frustratie van de politie hebben ze flink aan de weg getimmerd. Inmiddels staan ze te boek als notoire criminelen. Zo is daar Afif, die zich als leermeester ziet van jonge criminelen - niet uit vriendelijkheid, maar in ruil voor een deel van de opbrengst. Hij heeft straatroven, mishandeling en een poging tot moord op zijn naam.

En dan heb je Abdul. Op de foto is hij nog een puberjongetje, inmiddels is hij 22 en heeft hij zich opgewerkt tot leider van een criminele groep. Met zijn Mercedes en biljetten van 200 euro in de broekzak wordt hij door de jongens op straat gezien als een rolmodel.

Het is tijd om de pijlen ook te richten op nieuwe groepen, zegt Marius naar aanleiding van de aangifte van de huisgenoot van Cili en Jakab. 'Om een signaal te geven aan de snelgroeiende groep Oost-Europeanen dat handel in mensen niet getolereerd wordt.' Denken velen bij mensenhandel nog aan de gruwelijke praktijken van Saban B., die op grootschalige wijze vrouwen mishandelde en uitbuitte in 'reguliere' hoerengebieden, voor Marius en zijn collega's is het helder dat mensenhandel in vele gradaties voorkomt.

Zo hoort hij verhalen over een café van waaruit gehandeld wordt in vrouwen. Maar ook achter de voordeuren van normaal ogende huizen gebeurt van alles. Onlangs nog vielen hij en zijn collega's een woning binnen van een man die 'matrassen' verhuurt aan Bulgaarse vrouwen. Het bleek een 'heterdaadje'. De vrouw, die slechts één woord Nederlands sprak, had geleerd dat ze als de politie binnenkwam moest zeggen dat ze op de koffie was. Dus toen Marius en zijn collega's de poedelnaakte vrouw en haar klant op het matras aantroffen, was het enige wat ze bleef herhalen: 'Koffie, koffie, koffie.'

De zaak van Cili grijpt hem extra aan. Van de gedachte dat twee kleine kinderen getuige zijn van de uitbuiting van hun moeder gruwt hij. 'Ik weet niet tot welke leeftijd je kunt knutselen aan een kind. Maar als je niks doet weet je zeker dat je er straks twee crimineeltjes bij hebt.'

De Schilderswijk in Den Haag.Beeld Julius Schrank

+++

'Ik heb tien vrouwen nodig', klinkt een mannenstem door de telefoon in gebroken Engels.

'Goed, goed', reageert Jakab door de telefoon.

'Tien vrouwen met ervaring in handwerk', vervolgt de man aan de andere kant van de lijn.

'Hè?', reageert Jakab.'Handwerk?'

'Nee. Ervaring in handboeketten, geen handwerk. Handboeketten.'

+++

Even staat iedereen in de kleine tapkamer van bureau De Heemstraat op scherp. 'O, het gaat om werk in de kassen, en niet om ander 'handwerk'', verzucht een agent tegen een tolk. Het is begin december en de telefoon van Jakab en Cili wordt sinds kort getapt. 'Jakab is een boef met geduld. Hij legt contacten met andere criminelen en bouwt het rustig op', constateert Marius. 'En dat zijn de boeven die je moet vrezen.'

De brede, gespierde Jakab oogt als een boef uit het boekje. Hij zat tien jaar in een Hongaarse cel, onder meer wegens geweld en een overval. Zijn lichaam zit vol tatoeages. Sinds begin 2012 is hij in Nederland. Volgens de Belastingdienst heeft hij slechts 2.800 euro op legale wijze verdiend, met productiewerk. Toch kan hij zijn huur, eten en auto's betalen. Allemaal dankzij de illegale prostitutie-inkomsten van Cili, denkt de politie.

Makkelijk te bewijzen is het niet, blijkt uit een middagje meelopen in de tapkamer. Bovendien is het niet de enige zaak. Vijf agenten en tolken luisteren geconcentreerd naar de telefoongesprekken. Er komen gesprekken binnen over Barry en zijn handel in xtc-pillen. 'En ik hoor op de tap dat Yunus vanavond mogelijk een drugsoverdracht heeft', zegt een Turkse tolk tegen Bram en Marius. De agenten kijken elkaar aan. 'Dat wordt overwerk.'

Lege koffiekopjes op het politiebureau in Den Haag.Beeld Julius Schrank

+++

'Hi Cili, kan ik je morgen zien om 10uur? Voor een half uur', smst een onbekende man.

'Hi :) natuurlijk', antwoordt Cili.

'Oké baby, 10 uur in de morgen is niet te vroeg voor jou? ;-)

Ik zal je echt goed wakker maken.'

+++

Het is begin januari. Drugsdealers Barry en Yunus zitten achter de tralies. Maar de mensenhandelzaak is nog niet rond. Alle Haagse agenten moesten aan de bak om Oud en Nieuw in goede banen te leiden, ander werk is blijven liggen. Hun stad staat van oudsher bekend als onrustig. 'Maar het ging goed dit jaar', zegt Marius - die overigens zwaar vuurwerk naar zich toegeworpen kreeg en een piep hoort in zijn oor. Samen met Bram en Brenda heeft hij avonddienst. Vanavond hopen ze zo snel mogelijk zicht te krijgen op hoe het gaat met Jakab en Cili.

De afgelopen weken heeft er een auto met daarin een camera verstopt tegenover hun huis gestaan, om te controleren of de seks-sms'jes en -telefoontjes ook leiden tot een afspraak in de woning. Vanavond worden de beelden bekeken.

'Het is gewoon een hele nette meneer!', roept Brenda uit als de eerste klant op de dvd zich om 10 uur 's ochtends aandient. Door het beeld loopt de man die Cili de avond ervoor beloofde 'echt goed wakker' te maken. Hij draagt een pak en een modieus sjaaltje en kan zo weggelopen zijn uit een makelaars- of juristenkantoor.

'Nou ja, zeg. Hij komt in zijn nette pak naar de Schilderswijk om te wippen', concludeert Bram als de man een half uur later uit de woning komt. Terwijl hij met ferme pas en een tevreden gezicht de straat uit loopt, stuurt de klant Cili nog even een smsje dat het een 'fijn afspraakje' was.

De volgende klant dient zich later die dag aan. Terwijl hij wacht tot de deur opengaat, snuit hij nog even zijn neus en stopt hij iets in zijn mond. 'Een smintje of een viagraatje?', geinen de agenten. Maar als de deur opengaat verstomt het lachen. 'Spoel het beeld eens terug', zegt Brenda tegen Bram. 'Klopt het wat we zagen?'

Ja, concluderen ze als ze de beelden opnieuw bekijken. Een kind doet de deur open voor de klant. Zijn hoofd komt niet boven de brievenbus uit.

Vier minuten later staat de man al buiten. 'Dat is vlug, is hij wel een klant?', vraagt Brenda zich af terwijl ze de telefoon- en internetgegevens over deze afspraak erbij pakt. 'Ja, het was een seksafspraak', concludeert ze.

'Misschien wilde hij snel gepijpt worden?', zegt Bram.

'In vier minuten, Bram?', vraagt Brenda.

'Het is een jonge jongen. Het kan.'

De politie ging ervan uit dat Cili haar klanten ontving als de kinderen op school zaten. Nu uit beelden blijkt dat de kinderen ook opendoen voor de klanten, wordt de situatie nog zorgelijker.

De achterbak van een politiewagen voor de inval in Den Haag.Beeld Julius Schrank

+++

'Ik werk en geef mijn geld aan Jakab. Het is niet mijn geld, begrijp je', zegt Cili door de telefoon tegen een vriend in het Engels. 'Ik vind het niet leuk om samen te leven met Jakab. Hij is baas. Hij is erg agressief. Boksen, vechten en alles.'

+++

Het is eind januari als Bram, Tim en Marius zich met een paar collega's 's nachts in portieken verschuilen in de Haagse straat. Diep in de nacht zijn ze bijeengekomen op het politiebureau, voor de briefing. Daarna zijn ze, gehuld in donkere kleding, vertrokken naar de woning van Jakab. Bewoners die voor dag en dauw naar hun werk vertrekken kijken verbaasd naar de mannen in de portiek. Maar als de agenten 'sstt' fluisteren, lopen de bewoners door alsof het heel normaal is dat donkergeklede onbekenden zich op dit tijdstip voor de voordeur van hun buren ophouden.

Naar deze nacht hebben de agenten toe gewerkt: de aanhouding van Jakab.

De rechercheurs hebben een paar tumultueuze weken achter de rug. Begin januari was Cili verdwenen. Jakab vertelde - in afgeluisterde gesprekken - dat ze was vertrokken naar het buitenland. Dat zou het einde voor het maandenlange onderzoek betekenen, vreesden de agenten. Zonder een verklaring van het slachtoffer is het lastig Jakab te vervolgen.

De briefing op het politiebureau in Den Haag.Beeld Julius Schrank

Uit de telefoontap bleek echter dat Cili en haar kinderen ondergedoken zaten bij een van haar vaste klanten. Gewoon in Nederland. Ze was gevlucht nadat Jakab dreigde haar kinderen af te pakken als ze met het 'neukwerk' zou stoppen. Bij dat dreigement zou het niet zijn gebleven, Jakab zou ook hebben gezegd dat hij haar kapot zou slaan en in stukken zou hakken.

En dus zijn de agenten een week eerder met loeiende sirenes naar het huis gereden waar Cili zich verbergt - 160 kilometer verderop. Aan de deur troffen ze een verbaasde, tengere twintiger aan. 'Wil je je verhaal vertellen?' Hoewel ze aanvankelijk terughoudend was - hoe wisten de agenten zoveel van haar leven? - stemde ze ermee in om twee dagen later naar het plaatselijke politiebureau te komen.

Cili verklaarde dat ze naar Nederland was gekomen om in de kassen te werken - Jakab had beloofd dat te regelen. Eenmaal in Nederland bleek er helemaal geen werk. Omdat zij en de kinderen moesten eten, en niet op straat wilden belanden, ging ze akkoord met zijn plan om haar lichaam te verkopen.

Na de seks voelde ze zich vies, vertelde ze. Zo vies dat ze haar eigen kinderen niet aan durfde raken. Maar als ze weigerde werd Jakab boos en sloeg hij op de deuren. En dat niet alleen: ook zij moest het ontgelden. Uiteindelijk besloot ze te vertrekken. Een verklaring afgeven durft ze wel, maar aangifte doen gaat haar te ver. Ze is bang.

De agenten ontdekten dat Jakab geld nodig heeft voor de huur en om andere meisjes uit Hongarije te halen. Nu Cili er niet meer is om geld te verdienen, horen de agenten hem in een telefoongesprek met een vriend over een nieuw meisje praten. Als dat binnenkort arriveert na een busreis van 24 uur, meent de vriend, moet ze meteen ingezet worden. 'Als de makelaar even kan neuken, vergeet hij vast jij hem nog 400 euro schuldig bent. Als ze een beetje speed krijgt, zal het wel lukken.'

In deze waterkoude nacht staan de agenten klaar om dat te voorkomen. Zodra de klok zes uur heeft geslagen mogen ze Jakabs deur open 'boemen'. Eerder is alleen bij hoge uitzondering toegestaan, ook verdachten hebben recht op nachtrust, vindt de wetgever.

Dan gaat alles heel snel. Twee aan twee gaan de agenten naar binnen, elk duo gaat een van de kamers in. Een geschrokken Jakab staat naast zijn matras - in een grauwe herenslip en een te klein T-shirt. Vliegensvlug wordt hij overmeesterd en geboeid. 'Welke broek wil je aan?', vragen de agenten. Ze weten dat sommige collega's met liefde een mensenhandelaar afvoeren in zijn ondergoed en op blote voeten. 'Dat is onnodig machtsvertoon. Het gaat er niet om je vijand te vernederen, maar hem te overwinnen', zegt Marius. Bovendien geef je Jakab dan een excuus om niet meer te praten. 'We willen toch graag een verklaring.' Met zijn handen geboeid wordt hij in een broek gewurmd.

'Je wordt verdacht van mensenhandel', zeggen de agenten op het bureau.

'Oké', is de eerste reactie van de verdachte. Maar eenmaal in de kleine verhoorkamer geeft hij zijn versie van de waarheid. 'Ik was eigenlijk de slaaf van Cili. Zij wilde zich prostitueren.' Sterker nog: 'Ze doet dit graag. Dat kunnen jullie je niet voorstellen, dat er vrouwen zijn met hogere seksuele behoeften, maar Cili is zo'n vrouw.' Ze is een leugenaar, vindt hij. Iemand die hoereert zodat ze mooie spullen kan kopen.

Ze beschuldigt hem omdat ze kwaad op hem zou zijn, stelt hij. Uit woede om een stukgelopen relatie. 'Voor mij is het zielig. Hiermee zal ze niks bereiken', zegt hij. En ja, hij begrijp wel dat de agenten zijn telefoongesprekken over Cili en het nieuwe meisje anders interpreteren. 'Dat komt door de complexiteit van de Hongaarse taal', zegt hij. De tolk zou accenten en grapjes verkeerd uitleggen.

'Dus u bent het slachtoffer?', vragen rechercheurs Tim en Bram na een urenlang verhoor. 'Ja, dat kan grappig overkomen, het is echt zo', antwoordt hij. Als de agenten hem zijn verklaring voorlezen, begint Jakab te huilen.

Voor de rechter

Maandag doet de rechter uitspraak in de zaak van Jakab. Het OM eist 2 jaar cel. Zijn advocaat verzoekt om vrijspraak. Volgens hem is Jakab het slachtoffer van onbetrouwbare getuigen en leugens van Cili. De strafzaak volgt ruim twee jaar na de aanhouding, en tweeënhalf jaar na het begin van het onderzoek. Volgens het OM duurde het zo lang doordat de rechter-commissaris getuigen in het buitenland moest horen. Voor dit artikel is de journalist meegelopen met het politieonderzoek, daarnaast is het gebaseerd op gesprekken met rechercheurs. De namen van het slachtoffer en de verdachte zijn gefingeerd. Van de agenten zijn alleen de voornamen gebruikt.

De inval was succesvol. De verdachte is gearresteerd en naar het bureau vervoerd.Beeld Julius Schrank
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden