'Mensen worden steeds radicaler'

Libanon, het kleine buurland van het verscheurde Syrië, schudt op zijn grondvesten: de oorlog komt steeds dichterbij. In de hoofdstad Beiroet genieten flanerende Libanezen op de boulevard niettemin onverminderd van de ondergaande zon. Tekst: Remco Andersen Foto's: Sam Tarling

VAN ONZE CORRESPONDENT REMCO ANDERSEN

BEIROET - In een Libanese grensstad die bekend staat om haar steun aan de Syrische oppositie hebben onbekenden dinsdag drie soldaten doodgeschoten. Aanhoudende raketaanvallen van Syrische rebellen op een andere Libanese stad, Hermel, bolwerk van president Assads bondgenoot Hezbollah, eisten een dag eerder het leven van een 17-jarig meisje.

De militairen kwamen om in de Bekaa-vallei, in het oosten van Libanon. Volgens het Libanese staatspersbureau sneuvelden ze toen het vuur werd geopend op een controlepost van het leger, in de buurt van het stadje Arsal. De schutters zouden daarna de grens met Syrië zijn overgestoken. In het grensgebied houden zich Syrische rebellen schuil. Ze hebben smokkelroutes aangelegd voor de aanvoer van wapens. Eerder al raakten ze slaags met Libanese militairen.

Vier raketten daalden dinsdag neer op Hermel, ten noorden van Arsal, en niet ver van de Syrische plaats Qusayr. Daar vechten strijders van Hezbollah zij aan zij met het Syrische leger tegen rebellen die het stadje tot voor kort geheel in handen hadden. Hezbollah zou in de aanhoudende gevechten ongeveer 140 strijders hebben verloren.

De Mensenrechtenraad van de VN houdt woensdag een spoeddebat over Syrië, het eerste sinds meer dan een jaar. Directe aanleiding vormen de beschietingen op Qusayr. Volgens buurland Turkije valt het regime van president Assad daar 'eigen burgers aan met zware wapens'.

Dit weekeinde vielen ook twee raketten op een buitenwijk van Beiroet die onder controle staat van Hezbollah. Syrische rebellen waarschuwen dat er meer zullen volgen. De Syrische burgeroorlog doet het kwetsbare kleine buurland Libanon op zijn fundamenten schudden. De machtige sjiitische groep Hezbollah heeft enkele duizenden strijders naar Syrië gestuurd om het regime te helpen, en Libanese soennieten strijden aan de kant van hun geloofsgenoten in de Syrische oppositie. Ondertussen is de pas ontbonden Libanese regering stuurloos en machteloos.

Vluchtroute onderzoeken

Nadine Bekdash (links, 32), grafisch ontwerper en Tanya Khoury (30), performance artist.

Nadine Bekdash en Tanya Khoury zijn typische Beiroetse yuppen: hoogopgeleid, meertalig en kosmopolitisch. Nadine heeft zowel de Libanese als de Braziliaanse nationaliteit. Haar huisgenoot Tanya hield een Brits paspoort over aan haar studie in Londen. 'Gisteren zei een vriend nog dat ons huis niet echt oorlogsvriendelijk is', zegt Nadine. 'Dunne muren, onbeschermde positie, en precies tussen Oost- en West-Beiroet.'

Het is een soort grap, zeggen de vrouwen: met vrienden speculeren over vluchtroutes via zee of het hamsteren van ingeblikt voedsel. Maar onder de grapjes ligt een serieus gevoel. 'Ik denk dat de zomer niet voorbijgaat zonder oorlog', zegt Tanya. 'Er is echt de angst om hier vast te zitten. Vroeger konden we via Syrië weg. Als nu het vliegveld wordt gebombardeerd, kunnen we nergens heen.'

Tanya spreekt over 'bezet Palestina' als ze uitlegt dat ook een vlucht naar het zuiden onmogelijk is, en steunt het verzet tegen Israël. Maar wat Hezbollah in Syrië doet, vinden beide vrouwen 'walgelijk'. Dus als het oorlog wordt, zijn ze weg. Nadine: 'In de oorlog met Israël, in 2006, wilde ik absoluut niet weg. Maar dit is een sektarische oorlog. En als iemand die niet gelooft in sektarisme, is het niet mijn oorlog.'

Het einde van Hezbollah

Nadim (22), informaticastudent.

N adim schiet in de lach bij Hezbollahs argumenten. 'Israël bestrijden?', schampert hij. 'Waar zijn de Israëliërs in Syrië? Hezbollah wil wapens vanuit Syrië kunnen blijven aanvoeren om Libanon te domineren en de sjiieten sterk te houden, niet om het land tegen Israël te verdedigen.'

Nadim is de enige soenniet op de boulevard die Hezbollah fel bekritiseert en toch met naam en foto in een Nederlandse krant durft. Vooruit, alleen de voornaam dan. Nadim wil namelijk dat soennieten in Libanon zich bewapenen - zeker niet om een oorlog te ontketenen, maar om zich te kunnen verdedigen als Hezbollah aanvalt. Of anders om rebellen in Syrië te helpen.

Hij hoopt dat Libanon rustig blijft, maar vreest van niet. Hezbollahs betrokkenheid in Syrië is wind in de zeilen van soennitische extremisten hier, zegt hij. 'We krijgen hier straks bomaanslagen en groepen zoals Jabhat al-Nusra. Je ziet het nu al bij soennieten in Tripoli. Mensen worden steeds radicaler, steeds sektarischer.'

Nadim denkt dat de Hezbollah-beweging met haar inzet in Syrië haar eigen doodvonnis heeft getekend. 'Ze vechten tegen andere moslims, en laten hun ware aard zien. Mensen zullen zich van hen afkeren. Syrië is het begin van het einde voor Hezbollah.'

We krijgen meer explosies

Yousef Ghandour (40), autohandelaar.

Even verderop ziet Yousef Ghandour de toekomst rooskleurig in. 'Libanon heeft erger meegemaakt', zegt de 40-jarige autohandelaar, zijn handen ontspannen in zijn zakken. 'Bovendien gaat Hezbollah een einde maken aan de oorlog in Syrië.'

Yousef woont in Dahiyeh, in de zuidelijke buitenwijken van Beiroet waar Hezbollah de baas is. Als sjiiet onderschrijft hij Hezbollahs argumenten voor de deelname aan de strijd in Syrië: de opstanden daar zijn een project van Israël en het Westen teneinde 'de verzetsas' van Iran, Syrië en Hezbollah tegen Israël te breken.

De rebellie wordt volgens hem geleid door soennitische extremisten - hun samenwerking met Israël verklaart hij als: 'de vijand van mijn vijand is mijn vriend'. Als die niet in Syrië worden bestreden, komen ze andersdenkenden in Libanon aanvallen. Daarbij, zegt Yousef: 'De hele wereld vecht voor hun belangen in Syrië, waarom zou Hezbollah dat niet doen?'

Toch is Yousef niet bang dat het conflict naar Libanon overslaat. 'Sommigen, aan de andere kant van de politiek, willen dat het hier ook oorlog wordt. We krijgen meer explosies, meer doden, maar Hezbollah zal proportioneel reageren op provocaties. Daarbij, als Hezbollah zich echt laat gelden in Libanon, is het binnen twee uur voorbij.'

Grote angst voor Israël

Shareen (links, 32), bankmedewerkster en Waseem Chaar (42), accountant.

Als Waseem Chaar zegt dat hij zich niet echt zorgen maakt, kijkt zijn vrouw Shareen hem met grote ogen aan. 'Ik maak me juist enorme zorgen, vooral over mijn kinderen', zegt zij, met een twee maanden oude baby op haar arm. 'Ik heb gehoord dat die raketten heel erg onzuiver zijn. Wat als er een de verkeerde kant opgaat? Het zijn altijd de burgers die lijden onder de strijd.'

Het soennitische echtpaar omschrijft zichzelf als politiek neutraal. 'Wij Beiroeti's houden van leven, ontspannen en van onze kinderen', verklaart Shareen. 'Geweld is nergens goed voor.'

Waseem wil wel een uitstap naar de politiek maken. 'Ik was altijd neutraal over Hezbollah', zegt hij. 'Maar ik ben tegen hun inmenging in Syrië. Ze saboteren het regeringsbeleid van dissociatie (geen partij kiezen in het Syrische conflict, red.).'

Het echtpaar voorziet 'problemen, maar geen nieuwe burgeroorlog' in Libanon. 'Mijn grote angst is juist dat de regionale instabiliteit zorgt voor een nieuw conflict met Israël', zegt Shareen.

Eigenlijk zouden ze het liefst vertrekken naar de EU, zodat ze hun kinderen veilig kunnen opvoeden. 'Maar dat is moeilijk', zegt Waseem. 'Een visum krijg je niet zomaar.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden